Sınıf Öğretmenlerinin Çevre Eğitimine Yönelik Öz Yeterlikleri

Öz

Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin çevre eğitimine yönelik öz yeterliklerinin incelenmesidir. Araştırmada tekil tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi, 2022-2023 eğitim öğretim yılı bahar döneminde Sivas ilinde resmi ilkokullarda görev yapan ve kota örneklem ile seçilen 332 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Verilerin çözümlenmesi SPSS-27 paket programı yardımı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda sınıf öğretmenlerinin çevre eğitimi öz yeterliklerinin çok yüksek olduğu tespit edilmiştir. Aynı zamanda sınıf öğretmenlerinin cinsiyet, kıdem ve çalıştığı yerleşim birimlerine göre çevre eğitimine yönelik öz yeterlik düzeylerine ilişkin anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Sınıf öğretmenlerinin cinsiyet değişkenine göre çevre eğitimi öz-yeterlikleri erkek öğretmenlerin lehinedir. Sınıf öğretmenlerinin kıdem değişkenine göre çevre eğitimine yönelik öz yeterlikleri ise 21 yıl ve üzeri olan sınıf öğretmenlerinin lehinedir. Ayrıca sınıf öğretmenlerinin çalıştığı yerleşim birimi değişkenine göre çevre eğitimi öz-yeterliklerinde görülen anlamlı fark şehir merkezindeki sınıf öğretmenleri yönündedir.

Anahtar Kelimeler

• Sınıf öğretmeni
• çevre
• çevre eğitimi
• fen eğitimi
• çevre öz-yeterliği

Classroom Teachers' Self-Efficacy Towards Environmental Education

Abstract

The aim of this study was to investigate the self-efficacy of classroom teachers towards environmental education. A single survey model was used in the study. The sample of the study consisted of 332 classroom teachers working in public primary schools in Sivas province in the spring semester of the 2022-2023 academic year, who were selected through quota sampling. The data analysis was carried out with the help of the SPSS-27 package program. As a result of the research, it was found that the environmental education self-efficacy of the classroom teachers was very high. At the same time, it was found that there was a significant difference in the level of environmental education self-efficacy of classroom teachers according to their gender, seniority and the settlement units where they work. The self-efficacy of classroom teachers for environmental education according to the gender variable is in favor of male teachers. According to the seniority variable of classroom teachers, their self-efficacy towards environmental education is in favor of classroom teachers with 21 years and above. In addition, the significant difference in environmental education self-efficacy of classroom teachers according to the residential unit variable is in favor of classroom teachers in the city center.

Keywords

• Classroom teacher
• environment
• environmental education
• science education
• environmental self-efficacy

Kaynakça

1. Armor, D., Conroy-Oseguera, P., Cox, M., King, N., McDonnell, L., Pascal, A., Pauly, E., & Zellman, G. (1976). Analysis of the school preferred reading programs in selected los angeles minority schools. Report No. R-2007- LAUSD. Santa Monica, CA: Rand Corporation (ERIC Document Reproduction Service No. 130 243).
2. Aydın, N. (2008). The effect of grade level, seniority and value orientations on the self-efficacy beliefs of classroom teacher candidates and teachers towards environmental education [Sınıf öğretmeni adaylarının ve öğretmenlerinin çevre eğitimine yönelik özyeterlik inançları üzerine sınıf düzeyi, kıdem ve değer yönelimlerinin etkisi]. (Unpublished Master's Thesis). Adnan Menderes University, Aydın.
3. Bal, H. (2001). Scientific research methods and techniques [Bilimsel araştırma yöntem ve teknikleri]. Süleyman Demirel University Publication.
4. Bandura, A. (1994). Self-efficacy. In V. S. Ramachaudran (Ed.), Encyclopedia of human behaviour (Vol. 4, pp. 71-81). New York: Academic Press. (Reprinted in H. Friedman [Ed.], Encyclopedia of mental health. San Diego: Academic Press, 1998).
5. Bandura, A. (1997). Self-Efficacy: The exercise of control. New York: W. H. Freeman and Company.
6. Christensen. L. B., Johnson. R. B., & Turner. L.A. (2015). Research methods: design and analysis [Araştırma yöntemleri: desen ve analiz]. (A. Aypay trans.). Ankara: Anı Publishing.
7. Demir, E., & Yalçın, H. (2014). Environmental education in Turkey [Türkiye’de çevre eğitimi]. Turkish Journal of Scientific Review, (2), 7-18.
8. Doğan, M. (2007). Environmental education in secondary education [Orta öğretimde çevre eğitimi]. Ankara: Turkey Environment Foundation Publication.

9. Ekici, G. (2006). A research on teacher self-efficacy beliefs of vocational high school teachers [Meslek lisesi öğretmenlerinin öğretmen öz-yeterlik inançları üzerine bir araştırma]. Eurasian Journal of Educational Research, 2006(24), 87-96.
10. Erkol, M., & Erbasan, Ö. (2018). Examining teachers' environmental education self-efficacy in terms of various variables [Öğretmenlerin çevre eğitimi öz-yeterliklerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi]. Erzincan University Journal of Faculty of Education, 20(3), 810-825.
11. Erten, S. (2000). Empirische untersuchungen zu bedingungen der umwelterziehung-ein ınterkultureller vergleich auf der grundlage der theorie des geplanten verhaltens. Marburg/Deutschland: Tectum Verlag.
12. Erten, S. (2004). What is environmental education and environmental awareness? How should environmental education be? [Çevre eğitimi ve çevre bilinci nedir? Çevre eğitimi nasıl olmalıdır?] Journal of Environment and Human, Issue 65/66.
13. Esa, N. (2010). Environmental knowledge, attitude and practices of student teachers. International Research in Geographical and Environmental Education, 19(1), 39-50.
14. Gagliardi, R., & Alfthan, T. (1994). Environmental training: policy and practice for sustainable development. Albany: ILO publications.
15. Gardner, C. C. (2009). Self-efficacy in environmental education: experiences of elementary education preservice teachers (Unpublished Doctoral Dissertation). University of South Carolina, Columbia.
16. Gökdemir, A. (2021). Environmental education. The use of media in environmental education [Çevre eğitimi. Çevre eğitiminde medyanın kullanımı]. H. Tokcan & Y. Topkaya (Eds.). Ankara: Pegem Akademi.
17. Gökyer, N., & Bakcak, S. (2018). Self-efficacy levels of secondary school teachers: The case of Elazig province [Ortaokul öğretmenlerinin öz-yeterlik düzeyleri: Elâzığ ili örneği]. Turkish Journal of Educational Studies, 5(3), 82-98.
18. Güler, T. (2009). The effects of an ecology-based environmental education on teachers' views on environmental education [Ekoloji temelli bir çevre eğitiminin öğretmenlerin çevre eğitimine karşı görüşlerine etkileri]. Education and Science, 34(151), 30-43.
19. Güler, T. (2009). The effects of an ecology-based environmental education on teachers' views on environmental education [Ekoloji temelli bir çevre eğitiminin öğretmenlerin çevre eğitimine karşı görüşlerine etkileri]. Education and Science, 34(151), 30-43.
20. Gürbüz, F., Konakçı, A., & Töman, U. (2019). Investigation of environmental knowledge and environmental education self-efficacy levels of science teachers and pre-service teachers [Fen bilimleri öğretmenlerinin ve öğretmen adaylarının çevre bilgi ve çevre eğitimi öz-yeterlik düzeylerinin incelenmesi]. Journal of Human Sciences, 16(4),1228-1243.
21. Ilgaz, G., Bülbül, T., & Çuhadar, C. (2013). Examining the relationship between pre-service teachers' educational beliefs and self-efficacy perceptions [Öğretmen adaylarının eğitim inançları ile öz yeterlik algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi]. Abant İzzet Baysal University Journal of Faculty of Education, 13(1), 50-65.
22. Jung, C. D., & Dos Santos, L. M. (2022, February). Incorporating environmentally responsive EFL pedagogy in English-as-a-foreign language classrooms: paving the way for global impact. In IOP conference series: Earth and environmental science (Vol. 987, No. 1, p. 012017). IOP Publishing.
23. Karasar, N. (2023). Scientific research methods [Bilimsel araştırma yöntemleri] (38th edition). Ankara: Nobel Academic Publishing.
24. Kayalı, H. (2010). Social studies, Turkish and primary school teacher candidates' attitudes towards environmental problems [Sosyal bilgiler, Türkçe ve sınıf öğretmenliği öğretmen adaylarının çevre sorunlarına yönelik tutumları]. Marmara Geography Journal, (21), 258-268.
25. Keleş, R. (2015). 100 questions on environment, environmental problems and environmental policy [100 soruda çevre, çevre sorunları ve çevre politikası]. Izmir: Yakın Kitabevi.
26. Kısa, A. (2008). The place of non-governmental organisations in environmental and forestry policies in Turkey [Türkiye’deki sivil toplum kuruluşlarının çevre ve ormancılık politikalarındaki yeri]. (Unpublished Master's Thesis). Süleyman Demirel University, Isparta.
27. Kiremit H., & Gökler, İ. (2010). Comparison of science teaching students' self-efficacy beliefs about biology teaching [Fen bilgisi öğretmenliği öğrencilerinin biyoloji öğretimi ile ilgili öz-yeterlik inançlarının karşılaştırılması]. Journal of Pamukkale University Faculty of Education, 27(27), 41-54.
28. Kish, L. (1965). Sampling organisations and groups of unequal sizes. American Sociological Review, 564-572. Korkut, K., & Babaoğlan, E. (2012). Self-efficacy beliefs of classroom teachers [Sınıf öğretmenlerinin öz-yeterlik inançları]. International Journal of Management Economics and Business, 8(16), 269-282.
29. MEB (2022). National education statistics- formal education (2021/2022) [Millî eğitim istatistikleri- örgün eğitim (2021/2022)]. Ankara: MoNE Publications.
30. Mercan, G., & Köseoğlu, P. (2023). The place of trees in the concept of envıronmental educatıon and biodıversıty in the secondary educatıon biology currıculum. Trakya Education Journal, 13(1), 606-619.
31. Moseley, C., Reinke, K., & Bookout, V. (2002). The effect of teaching outdoor environmental education on preservice teachers’ attitudes toward self-efficacy and outcome expectancy. Journal of Environmental Education, 34(1), 9-15.
32. Özbuğutu E., Karahan S., & Tan Ç. (2014). Environmental education and alternative methods - literature review [Çevre eğitimi ve alternatif yöntemler – literatür taraması]. Mustafa Kemal University Journal of Institute of Social Sciences, 11(25), 393-408.
33. Özlü, G., Keskin, M.Ö., & Gül, A. (2013). Development of environmental education self-efficacy scale: Validity and reliability study [Çevre eğitimi öz-yeterlik ölçeği geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması], G.Ü. Gazi Faculty of Education Journal, 33(2), 393-410.
34. Öztürk, T., Öztürk, F. Z., & Şahin, A. (2015). Examining the environmental education self-efficacy perceptions of prospective primary school teachers [Sınıf öğretmeni adaylarının çevre eğitimi özyeterlik algılarının incelenmesi]. Journal of Amasya University Faculty of Education, 4(2), 293-311.
35. Reddy, C. (2021). Environmental education, social justice and teacher education: enabling meaningful environmental learning in local contexts. South African Journal of Higher Education, 35(1), 161-177.
36. Sarişan Tungaç, A. (2015). Investigation of science teachers' self-efficacy perceptions, environmental attitudes and environmental knowledge towards out-of-school environmental education: Mersin province example, [Fen bilgisi öğretmenlerinin okul dışı (doğa deneyimine bağlı) çevre eğitimine yönelik özyeterlik algıları, çevresel tutumları ve çevre bilgilerinin incelenmesi: Mersin ili örneği]. (Unpublished Master's Thesis), Mersin University, Mersin.
37. Selanik Ay, T. (2010). Students' views on utilising media products in gaining environmental awareness in social studies course [Sosyal bilgiler dersinde çevre bilinci kazandırmada medya ürünlerinden yararlanmaya ilişkin öğrenci görüşleri]. International Journal of Eurasian Social Sciences, 1(1), 76-93.
38. Sikhosana, L. (2022). Clarifying the significance of instructional methodologies for environmental education integration. International Journal of Research in Business and Social Science, 11(7), 240-248.
39. Şimşekli, Y. (2004). The sensitivity of primary schools to environmental education activities for the development of environmental awareness [Çevre bilincinin geliştirilmesine yönelik çevre eğitimi etkinliklerine ilköğretim okullarının duyarlılığı]. Journal of Uludag University Faculty of Education, 17(1), 83-92.
40. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. Pearson.
41. Uzun, N., & Sağlam, N. (2005). The effect of socio-economic status on environmental awareness and environmental academic achievement [Sosyo-Ekonomik durumun çevre bilinci ve çevre akademik başarısı üzerine etkisi]. Hacettepe University Journal of Faculty of Education, 29(29), 194- 202.
42. Yıldırım, T., Kışoğlu, M., & Salman, M. (2018). Analysis of geography and biology teachers' self-efficacy in environmental education. Review of International Geographical Education Online, 8(2), 240-254.
43. Yücel, A. S., & Morgil, F. İ. (1998). Investigation of environmental phenomenon in higher education [Yüksek öğretimde çevre olgusunun araştırılması]. Hacettepe University Journal of Faculty of Education, 14, 84-91.