Cemil Kavukçu’nun Yapıtlarının Çocuk Yazınının Temel Ögeleri Açısından Değerlendirilmesi

Öz

Çocukların yazın alanında nitelikli yapıtlar ile buluşmaları ana dil bilincini, okuma kültürünü edinebilmeleri açısından çok önemlidir. Öte yandan çocuk yazını yapıtları çocuğun varoluşunu anlamlandırmasında, yaşadığı toplumun maddi ve manevi değerler dizgesini edinmesinde son derece önemli görevler üstlenir. Bu bağlamda bu araştırmada, Cemil Kavukçu’nun çocuklara yönelik yazdığı yapıtlarının tamamı Prof. Dr. Sedat Sever’in Çocuk ve Edebiyat adlı kitabında yer alan çocuk yazınının temel ögeleri (konu, ileti, karakter, dil ve anlatım ile resim) yönünden incelenmiştir. Kavukçu’nun çocuklara seslenen yapıtlarının çözümlemeleri nitel araştırma yöntemlerinden belge incelemesi yoluyla yapılmıştır. Yapıtların her bir ögeye ilişkin elde edilen verileri frekans ve yüzdelik değer olarak sunularak aynı zamanda yapıtlardan kesitler verilerek çocuk yazınının temel ögeleri yönünden değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında elde edilen bulgular benzer çalışma sonuçlarıyla kıyaslanarak tartışılmıştır. Kavukçu’nun çocuğa görelik ve çocuk gerçekliği ilkelerini gözettiği ve yapıtlarının çocuk yazınının temel ögeleri yönünden genellikle yetkin olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Cemil Kavukçu
• çocuk yazını
• çocuk yazını ögeleri
• çocuğa görelik
• çocuk gerçekliği

Evaluatıon of Cemil Kavukçu's Works ın Terms of the Basıc Elements of Chıldren's Lıterature

Öz

Children’s encounter with qualified works in the field of literature is very important in terms of acquiring mother tongue awareness and reading culture. On the other hand, children’s literature works undertake extremely important tasks in helping children make sense of their existence and acquire the material and spiritual value system of the society they live in. In this context, in this research, all of Cemil Kavukçu's works for children were examined in terms of the basic elements of children’s literature (subject, message, character, language and narration, and pictures) included in Prof. Dr. Sedat Sever’s book Children and Literature. The analyses of Kavukçu’s works addressing children were made through document review, which is one of the qualitative research methods. It was aimed to evaluate the works in terms of the basic elements of children’s literature by presenting the data obtained for each element as frequency and percentage values and also by giving sections from the works. The findings obtained within the scope of the study were discussed by comparing them with similar study results. It has been determined that Kavukçu observes the principles of child relativity and child reality and that her works are generally competent in terms of the basic elements of children's literature.

Anahtar Kelimeler

• Cemil Kavukçu
• children’s literature
• elements of children’s literature
• suitability for children
• child reality

Kaynakça

1. Arıcı, A. F. (2018). Çocuk edebiyatı ve kültürü. Pegem Akademi.
2. Aydin, İ. ve Uzun, M. (2020). Çocuk kitaplarının taşıması gereken özellikler: Cemil Kavukçu’nun Bir Öykü Yazalım Mı? ve Masal Anlatma Oyunu adlı eserlerine eleştirel bir bakış. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (Ö7), 315-340. https://doi.org/10.29000/rumelide.808713
3. Aydın, İ., & Uzun, M. (2020). Çocuk kitaplarının taşıması gereken özellikler: Cemil Kavukçu’nun Bir Öykü Yazalım Mı? ve Masal Anlatma Oyunu adlı eserlerine eleştirel bir bakış. RumeliDE Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi(Ö7), 315-340. https://doi.org/10.29000/rumelide.808713
4. Ciravoğlu, Ö. (1999). Çocuk edebiyatı. Esin.
5. Dilidüzgün, S. (1996). Çağdaş çocuk edebiyatı. Yapı Kredi.
6. Han, Ş. (2022). Cemil Kavukçu'nun çocuk kitaplarının çocuk edebiyatının temel ögeleri açısından incelenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Üniversitesi.
7. Hamzadayı, E. & Çetinkaya G. (2012). Aytül Akal’da ilişkisel kimlikler ve aile içi iletişim: Oğlum Neredesin, Kızım Neredesin. İçinde S. Sever (Ed.), III. Ulusal Çocuk Edebiyatı ve Gençlik Sempozyumu Kitabı (ss. 379-386). Ankara Üniversitesi Basımevi.
8. Kaçan, N. (2023). Cemil Kavukçu'nun çocuk romanlarının simgesel dil açısından incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Yüzüncü Yıl Üniversitesi.

9. Karasar, N. (2008). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel.
10. Kavukçu, C. (2019). Berk’in gizli gücü. Can Çocuk.
11. Kavukçu, C. (2019). Havhav kardeşliği-Bopato 1. Can Çocuk.
12. Kavukçu, C. (2020a). Özgürlüğe kaçış-Bopato 2. Can Çocuk.
13. Kavukçu, C. (2020b). Masal kurma oyunu. Can Çocuk.
14. Kavukçu, C. (2021a). Kafeste bir topik-Bopato 3.Can Çocuk.
15. Kavukçu, C. (2021b). Bir öykü yazalım mı? Can Çocuk.
16. Kavukçu, C. (2021c). Yeşilcik. Can Çocuk.
17. Kavukçu, C. (2021ç). Yolun Başındakiler. Günışığı Kitaplığı.
18. Kavukçu, C. (2021d). İlginç Bir Şeyler Yapmalıyız. Can Çocuk.
19. Kavukçu, C. (2022). Siyah Rüya Taşı. Can Çocuk.
20. Okay, H., (2020). Cemil Kavukçu –İnsan ve eser-. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Dicle Üniversitesi.
21. Özçelebi, H. (2012). Cemil Kavukçu’nun çocuk kitaplarına eleştirel bir bakış. İçinde S. Sever (Ed.), III. Ulusal Çocuk Edebiyatı ve Gençlik Sempozyumu Kitabı (ss.453-461) .Ankara Üniversitesi Basımevi.
22. Sever, S., Aslan, C. (2012). Çocuk edebiyatı yapıtlarında karakter çerçevesinin oluşturulmasında cinsiyet rollerinin sunuluşu. İçinde S. Sever (Ed.), III. Ulusal Çocuk Edebiyatı ve Gençlik Sempozyumu Kitabı (ss. 691-703). Ankara Üniversitesi Basımevi.
23. Sever, S. (2013). Çocuk Edebiyatı ve Okuma Kültürü. Tudem.
24. Sever, S. (2021). Çocuk ve edebiyat. Tudem.
25. Şirin, M.R. (2007). Çocuk edebiyatına eleştirel bir bakış. Kök.
26. Tekin, A. (2021). Cemil Kavukçu’nun “Bir Öykü Yazalım mı?” adlı çocuk kitabında rastlantısallık. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi(6), 965-985. https://doi.org/10.47994/usbad.936201
27. Yıldırım, A. (1999). Nitel araştırma yöntemlerinin temel özellikleri ve eğitim araştırmalarındaki yeri ve önemi. Eğitim ve Bilim Dergisi, 23(112), 7-17.
28. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin.