Mithrapata ve Aruwãtijesı (Musa Dağı?) Definesi

Ferhan Büyükyörük; Ahmet Çelik

doi:10.13113/CEDRUS.201910

Mithrapata ve Aruwãtijesı (Musa Dağı?) Definesi

Öz

Musa Dağı, Cıngırık Tepesi’nde Mithrapata ve Aruwãtijesi’ye ait toplam 68 adet gümüş sikkeden oluşan bir define bulunduğu belirtilmiştir. Bunun yanında definenin ana bölümünü teşkil eden Mithrapata sikkeleri kendi içinde 5 gruba ayrılarak incelenmiştir. Güneydoğu Likya’da bulunan bu define önemli bilgiler sunmakla birlikte bağlantılı olduğu düşünülen Yukarı Olympos Yerleşimi’nin dynastik dönem yerleşimi olabileceğini gündeme getirmekte ve yerleşimin kuruluşu için hâlihazırda önerilen MÖ IV. yüzyıl tarihinden daha erkene gidebileceğini önermeye imkân kılmaktadır. Definenin tarihlenmesinde öncelikle Mithrapata ve Aruwãtijesi sikkelerinin genel tarihine ek olarak, definenin bulunduğu belirtilen alan ve yakın civarın mimari özellikleri ile definenin içinde bulunduğu ifade edilen kylixlerin durumu gözönüne alınmıştır. Bu ölçütler ışığında Mithrapata ve Aruwãtijesi (Musa Dağı?) Definesi MÖ 390-370/360 yıllarına tarihlenebilir.

Anahtar Kelimeler

Mithrapata,Aruwãtijesi,Musa Dağı,Cıngırık Tepesi,• Likya,Dynast

Kaynakça

Adak 2004 M. Adak, “Lokalisierung von Olympos und Korykos in Ostlykien”. Gephyra 1 (2004) 27-52.
Akşit 1967 O. Akşit, Likya Tarihi. İstanbul 1967.
Atak 1994 E. Atak, Antik Grek Sikkeler Kataloğu. İstanbul 1994.
Atak 1999 E. Atak, Antik Grek Sikkeleri: Anadolu’da Antik Şehirler Trakya ve Küçükasya Darphaneleri. İstanbul 1999.
Bloesch 1997 H. Bloesch, Grieschische Münzen in Winterthur 2. Winterthur 1997.
Borchhardt 1999 J. Borchhardt, Limyra: Zemuri Taşları, Likya Bölgesi’nde Limyra Antik Kenti’nin Gizemli Sularında Yapılan Arkeolojik Araştırmalar. İstanbul 1999.
Borchhardt et. al. 2003 J. Borchhardt, G. Neumann – K. Schulz, “Tuminehi/Tymnessos”. Adalya VI (2003) 21-89.
Bothmer – Mertens 1982 D. Von Bothmer – J. R. Mertens, The Search for Alexander: Supplement to the Catalogue, The Metropolitan Museum of Art. New York 1982.

Bulut 2004 S. Bulut, “Erken Dönem Likya Sikkelerinde Triskeles Motifi”. Adalya VII (2004) 15-68.
CNG Auction-102 2016 Classical Numismatic Group 102. An Internet & Mail Bid Sale 2016.
CNG Auction-103 2016 Classical Numismatic Group 103. An Internet & Mail Bid Sale 2016.
CNG Auction-49 1999 Classical Numismatic Group 49. Pennysylvania-London 1999.
CNG Auction-84 2010 Classical Numismatic Group 84. An Internet & Mail Bid Sale 2010.
CNG Auction-99 2015 Classical Numismatic Group 99. An Internet & Mail Bid Sale 2015.
Çevik 2015 N. Çevik, Likya Kitabı. İstanbul 2015.
Doğan 2012 Y. Doğan, Dynastik Lykia: Sikkeler Işığında İdari Örgütlenme ve Tarihi Coğrafya. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi. Antalya 2012.
Doğan 2015 Y. Doğan, “Dynastik Lykia: Sikkeler Işığında İdari Örgütlenme ve Tarihi Coğrafya”. Eds. T. Kahya, A. Özdizbay, N. Öner-Tünen – M. Wilson, Uluslararası Genç Bilimciler Buluşması II: Anadolu Akdenizi Sempozyumu 04-07 Kasım 2015, Sempozyum Bildirileri. Antalya (2015) 201-216.
Fellows 1855 C. Fellows, Coins of Ancient Lycia: Before the Reign of Alexander. London 1855.
Fried 2004 L. S. Fried, The Priest and the Great King: Temple-Palace Relations in Persian Empire. Indiana 2004.
Gorecki 1999 J. Gorecki, “Sikke Basımı ve Sikke Buluntuları”. Limyra: Zemuri Taşları, Likya Bölgesi’nde Limyra Antik Kenti’nin Gizemli Sularında Yapılan Arkeolojik Araştırmalar. İstanbul (1999) 123-136.
Head 1887 B. V. Head, Historia Numorum: A Manual of Greek Numismatics. Oxford 1887.
Head 1911 B. V. Head, Historia Numorum: A Manual of Greek Numismatics: New and Enlarged Edition. Oxford 1911.
Hill 1897 G. F. Hill, Catalogue of the Greek Coins of Lycia, Pamphylia and Pisidia. London 1897.
Imhoof-Blumer 1902 F. Imhoof-Blumer, Kleinasiatische Münzen Vol. II. Wien 1902.
Işık 2010 F. Işık, “Anadolu Likya Uygarlığı: Likya’nın “Hellenleşmesi” Görüşüne Eleştirel Bir Yaklaşım”. Anadolu/Anatolia 36 (2010) 65-125.
Işık 2016 F. Işık, “Likya Uygarlığı’nın Anadolu-İon Özü Üzerine-Beylikler Dönemi’nin Ksanthos’u Özelinde-”. Eds. H. İşkan – E. Dündar, Lukka’dan Likya’ya: Sarpedon ve Aziz Nikolaos’ın Ülkesi. İstanbul (2016) 436-459.
Işın 1994 G. Işın, “The Easternmost Rock Tomb in Lycia: ‘Topal Gavur’ at Asartaş”. Lykia I (1994) 68-77.
Işın 2011 G. Işın, “Topal Gavur’dan Apollonios’a: Bir Keşif Öyküsü”. Aktüel Arkeoloji (Mart/Nisan 2011) 88-95.
İşkan – Işık 2005 H. İşkan – F. Işık, “Likya Ev Mimarisi Üzerine”. Eds. O. Belli –B. Kunter, 60. Yaşında Sinan Genim’e Armağan Makaleler. İstanbul (2005) 399-405.
Keen 1998 A. G. Keen, Dynastic Lycia: A Political of History of the Lycians and Their Relations with Foreign Powers c. 545-362 BC. Leiden 1998.
Kolb – Thomsen 2004 F. Kolb – A. Thomsen, “Forschungen zu Zentralorten und Chora auf dem Gebiet von Kyaneai (Zentrallykien): Methoden, Ergbenisse, Probleme”. Eds. F. Kolb – E. Müller-Luckner, Chora und Polis Kolloquien 54 (2004) 1-42.
Kolb – Tietz 2001 F. Kolb – W. Tietz, “Zagaba: Münzprägung und politische Geographie in Zentrallykien”. Chiron 31 (2001) 347-416.
Kolb 1998 F. Kolb, “Hanedanlık Yerleşiminden Otonom Kente Gelişme: Klasik Çağda Likya’da Akültürasyon”. Adalya III (1998) 37-62.
Kolb 2008 F. Kolb, Burg-Polis-Bischofssitz. Geschichte der Siedlungskammer von Kyaneai in der Südwesttürkei. Mainz Am Rhein 2008.
Kolb 2016 F. Kolb, “Beylikler Dönemi’nde Likya (MÖ 550-360)”. Eds. H. İşkan – E. Dündar, Lukka’dan Likya’ya: Sarpedon ve Aziz Nikolaos’ın Ülkesi. İstanbul (2016) 36-45.
Korkut 2014 T. Korkut, “Die Götterdarstellungen auf den Münzen von Tlos”. Marburger Winckelmann-Programm (2014) 17-34.
Kraay 1966 C. M. Kraay, Greek Coins. New York 1966.
Mildenberg 1965 L. Mildenberg, “Mithrapata und Perikles”. Congresso Interna-zionale di Numismatica Vol. II (1965) 45-55.
Miller 1933 M. Miller, Die Münzen Des Altertums. Berlin 1933.
Mørkholm – Zahle 1972 O. Mørkholm – J. Zahle, “The Coinage of Kuprilli. A Numismatic and Archaeological Study”. AArch 43 (1972) 57-113.
Mørkholm – Zahle 1976 O. Mørkholm – J. Zahle, “The Coinage of the Lycian Dynasts Kheriga, Kherei and Erbbina. A Numismatic and Archaeological Study”. AArch 47 (1976) 47-89.
Mørkholm 1964 O. Mørkholm, “The Classification of Lycian Coins before Alexander the Great”. Jahbruch für Numismatik und Geld-geschichte Band 14 (1971) 65-76.
Müseler 2016 W. Müseler, Lykische Münzen: in eruopäischen Privat-sammlungen. Gephyra Monografi Serisi 4. İstanbul 2016.
Müseler – Schürr 2018 W. Müseler – D. Schürr, “Zur Chronologie in den Inschriften auf dem Agora-Pfeiler von Xanthos (TL 44), den betroffenen Dynasten und ihren Münzen”. Klio 100-2 (2018) 381-406.
Olçay – Mørkholm 1971 N. Olçay – O. Mørkholm, “The Coin Hoard From Podalia”. Numusmatic Chronicle. Seventh Series Vol. XI (1971) 1-29.
Özüdoğru 2002 Ş. Özüdoğru, Patara Sikke Basımları ve Patara Kazıları’ndan (1989-2001) Ele Geçen Sikkeler. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi. Antalya 2008.
Polyainos Polyainos (= Polyainos, Strategemata)
Polyän’s Kriegslisten. Trans. W. H. Blume – C. Fuchs. Stuttgart 1855.
Richter 1915 G. M. A. Richter, Greek, Etruscan and Roman Bronzes, The Metropolitan Museum of Art. New York 1915.
Richter 1953 G. M. A. Richter, Handbook of the Greek Collection, The Metropolitan Museum of Art. Cambridge 1953.
Robinson 1909 E. Robinson, “Department of Classical Art: The Accessions of 1908. III. Bronzes”. The Metropolitan Museum of Art Bulletin Vol. 4 (1909) 77-81.
Sapienza 2017 A. Sapienza, Simboli Astratti o Immagini Parlanti? Il Significato Della Triskeles e della Tetraskeles Nei Documenti Monatali. Dottorato in Scienze Archeologiche e Stroiche Antiche, Universita’ Degli Studi Di Messina. Messina 2017.
Schwabacher 1968 W. Schwabacher, “Lycian Coin Portraits”. Eds. C. M. Kraay – G. K. Jenkins, Essays in Greek Coinage: Presented To Stanley Robinson. Oxford (1968) 111-124.
Sheedy 2011 A. K. Sheedy, “The Heroic Image and the Portrait Coinages of Lykian Dynasts”. Ed. N. Wright, Ancient Coins from Asia Minor and the East: Selections from the Colin Pitchfork Collection. Ancient Coins in Australian Collections 2 (2011) 23-29.
SNG Aulock 1964 Sammlung v. Aulock. Sylloge Nummorum Graecorum Deutschland Heft 10. Lykien. Berlin 1964.
SNG Cop. 1942-1996 Sylloge Nummorum Graecorum. The Royal Collection of Coins and Medals, Danish National Museum. Supplement Acquisitions 1942-1996. Eds. S. Schultz – J. Zahle. Copenhagen 2002.
SNG Cop. 1955 Sylloge Nummorum Graecorum. The Royal Collection of Coins and Medals Danish National Museum. Lycia-Pamphylia Vol. 31. Copenhagen 1955.
Şahin – Adak 2014 S. Şahin – M. Adak, Stadiasmus Patarensis. Itinera Romana Provinciae Lyciae/Likya Eyaleti Roma Yolları. İstanbul 2014.
Şare 2011 T. Şare, Dress and Identity in the Arts of Western Anatolia: the Seventh Through Fourth Centruies BCE. Unpublished Ph.D. Thesis, Rutgers Universty. New Jersey 2011.
Şare 2013 T. Şare, “The Sculpture of the Heroon of Perikle at Limyra: the Making of a Lycian King”. Anatolian Studies 63 (2013) 55-74.
Takmer 2002 B. Takmer, Lykia Orografyası. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi. Antalya 2002.
Tavernier 2007 J. Tavernier, Iranica in the Achamenid Period (ca. 550-330 B.C.) Lexicon of Old Iranian Proper Names and Loanwords. Attested in Non-Iraian Texts. Paris 2007.
Tekin 2008 O. Tekin, Antik Nümismatik ve Anadolu (Arkaik ve Klasik Çağlar). İstanbul 2008.
Ten Cate 1961 P. H. J. H. Ten Cate, The Luwian Populations Groups of Lycia and Cilicia Aspera During the Hellenistic Period. Leiden 1961.
Thomsen 1992 A. Thomsen, “Die Siedlungen auf dem Avşar Tepesi – ein neuentdeckter lykischer ‘Dynasten’-Sitz nahe Kyaneai”. Ed. F. Kolb, Asia Minor Studien Band 24. Lykische Studien 3 (1992) 31-38.
Thomsen 1998 A. Thomsen, “Arbeiten auf dem Avşar Tepesi 1993/1994”. Ed. F. Kolb, Asia Minor Studien Band 29. Lykische Studien 4 (1998) 43-54.
Thomsen 2000a A. Thomsen, “Oberflächenuntersuchungen auf dem Avşar Tepesi”. Ed. F. Kolb, Asia Minor Studien Band 41. Lykische Studien 5 (2000) 9-18.
Thomsen 2000b A. Thomsen, “Bericht über eine Sondage am Dynastengrab auf dem Avşar Tepesi”. Ed. F. Kolb, Asia Minor Studien Band 41. Lykische Studien 5 (2000) 19-32.
Thomsen 2002 A. Thomsen, Die Lykische Dynastensiedlung Auf Dem Avşar Tepesi. Bonn 2002.
Tietz 2016 W. Tietz, “Orta Likya: Kyaneai, Phellos, Kekova”. Eds. H. İşkan – E. Dündar, Lukka’dan Likya’ya: Sarpedon ve Aziz Nikolaos’ın Ülkesi. İstanbul (2016) 362-373.
Triton XIX 2016 Triton XIX: In Conjunction with the 44th Annual New York International Numismatic Convention 5 January 1-2. New York 2016.
Triton XVI 2013 Triton XVI: In Conjunction with the 41st Annual New York International Numismatic Convention 8-9 January. New York 2013.
Triton XVII 2014 Triton XVII: In Conjunction with the 42nd Annual New York International Numismatic Convention 7-8 January. New York 2014.
Triton XVIII 2015 Triton XVIII: In Conjunction with the 43rd Annual New York International Numismatic Convention 6-7 January. New York 2015.
Uğurlu 2007 E. Uğurlu, “Olympos ve Zeniketes’in Kalesinin Lokalizasyonu”. Adalya X (2007) 1-23.
Vismara 1989a N. Vismara, Monetazione arcaica della Lycia. I. II dinasta Wekhssere I. Milano 1989.
Vismara 1989b N. Vismara, Monetazione arcaica della Lycia. II. La collezione Winsemann Fulghera. Milano 1989.
Vismara 1996 N. Vismara, Monetazione arcaica della Lycia. III. Le prime emissioni del Wedri. Le serie Θa, dele città di Θibãnu ã (Simena), di Zagaba (Lagbe), di Zèmuri (Limyra), di Prl (Aperlai) e le emissioni federali di Ite e di Te. Milano 1996.
Vismara 1999 N. Vismara, Ripostigli d’epoca pre-ellenistica (VI-IV sec. a.C.) con monete della Lycia arcaica: aspetti e problemi di distribuzione e di circolazione. Catalogo dei ritrovamenti di LYCİA(?) 1972(?) e LYCİA(?) 1973(?) (Materiali, Studi, Ricerche 6). Milano 1999.
Vismara 2005 N. Vismara, “Problemi Pondometrici Della Monetazione Arcaica della Lycia: Una Visione D’insieme”. XIII Congreso International de Numismática Madrid-2003. Madrid (2005) 307-315.
Vismara 2016 N. Vismara, “Likya Sikkeleri”. Eds. H. İşkan – E. Dündar, Lukka’dan Likya’ya: Sarpedon ve Aziz Nikolaos’ın Ülkesi. İstanbul (2016) 122-135.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Arkeoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ferhan Büyükyörük ^* Bu kişi benim
0000-0001-9441-9432

Ahmet Çelik
0000-0002-7676-0079

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2019

Gönderilme Tarihi

5 Mayıs 2019

Kabul Tarihi

1 Haziran 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 7

DOI

https://doi.org/10.13113/CEDRUS.201910

IZ

https://izlik.org/JA68MR58MH

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Büyükyörük, F., & Çelik, A. (2019). Mithrapata ve Aruwãtijesı (Musa Dağı?) Definesi. Cedrus, 7, 239-265. https://doi.org/10.13113/CEDRUS.201910

AMA

1.Büyükyörük F, Çelik A. Mithrapata ve Aruwãtijesı (Musa Dağı?) Definesi. Cedrus. 2019;7:239-265. doi:10.13113/CEDRUS.201910

Chicago

Büyükyörük, Ferhan, ve Ahmet Çelik. 2019. “Mithrapata ve Aruwãtijesı (Musa Dağı?) Definesi”. Cedrus 7 (Haziran): 239-65. https://doi.org/10.13113/CEDRUS.201910.

EndNote

Büyükyörük F, Çelik A (01 Haziran 2019) Mithrapata ve Aruwãtijesı (Musa Dağı?) Definesi. Cedrus 7 239–265.

IEEE

[1]F. Büyükyörük ve A. Çelik, “Mithrapata ve Aruwãtijesı (Musa Dağı?) Definesi”, Cedrus, c. 7, ss. 239–265, Haz. 2019, doi: 10.13113/CEDRUS.201910.

ISNAD

Büyükyörük, Ferhan - Çelik, Ahmet. “Mithrapata ve Aruwãtijesı (Musa Dağı?) Definesi”. Cedrus 7 (01 Haziran 2019): 239-265. https://doi.org/10.13113/CEDRUS.201910.

JAMA

1.Büyükyörük F, Çelik A. Mithrapata ve Aruwãtijesı (Musa Dağı?) Definesi. Cedrus. 2019;7:239–265.

MLA

Büyükyörük, Ferhan, ve Ahmet Çelik. “Mithrapata ve Aruwãtijesı (Musa Dağı?) Definesi”. Cedrus, c. 7, Haziran 2019, ss. 239-65, doi:10.13113/CEDRUS.201910.

Vancouver

1.Ferhan Büyükyörük, Ahmet Çelik. Mithrapata ve Aruwãtijesı (Musa Dağı?) Definesi. Cedrus. 01 Haziran 2019;7:239-65. doi:10.13113/CEDRUS.201910