Kültür Varlıklarının Kaçakçılığı ve Arkeolojik Tahribat
Öz
Tarihi bir bütün olarak açıklama ve anlamada önemli kanıtlar sunan arkeolojik alanlar ve kültür varlıkları her dönemde ekonomik gelişme, savaş ya da kaçak kazılar gibi yıkıcı etkilerle karşı karşıya kalmıştır. Bu etkilerden en önemlisi ise kaçak kazı problemidir. Problem tek taraflı bir oluşum değildir. Her ne kadar yasa dışı ticarette pazarın arz tarafı önemli bir rol üstlense de talep tarafı da piyasaya güçlü bir yön vermektedir. Problemin en önemli özelliği olan gizliliği, kaçak kazıların boyutunu tespit edebilmede güçlük arz ederken diğer taraftan da bu kazıların yarattığı yıkımı ölçmenin gerekliliğini daha önemli hale getirmektedir. Kültür varlığı kaçakçılığı ve yasa dışı ticareti ile çoğunlukla sınır aşan bir suç niteliği şeklini alması ve insanlığın kültürel mirasına geri dönüşü olmayan zarar vermesi, sorunun tespiti ve özellikle çözüm yolları konusunda disiplinler arası çalışmaların gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu çalışma, kaçak kazı problemi ve ölçüm metotları, yasa dışı eski eser ticaretine katılan kaçak kazıcılar, aracılar ve izledikleri yöntemler üzerine yapılmıştır. Çalışma ile ayrıca kaçak kazı probleminin dünyanın genelinde bulunduğunun ancak Türkiye gibi zengin tarihi mirasa sahip ülkelerin sorundan önemli ölçüde etkilendiğinin görülmesi amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Modern Literatür Alderman 2012 K. L. Alderman, “Honor Amongst Thieves: Organized Crime and the Illicit Antiquities Trade”. Indiana Law Review 45/3 (2012) 601-627.
- Akkuş − Efe 2015 Z. Akkuş − T. Efe, “Türkiye’de Defineciliğin Kültürel Mirasın Korunması Bağlamında Değerlendirilmesi”. Birey ve Toplum Dergisi 5/10 (2015) 105-131.
- Bator 1982 P. M. Bator, “An Essay on the International Trade in Art”. Stanford Law Review 34/2 (1982) 275-384
- Berkok 1990 N. Berkok, Eski Eser Kaçakçılığı, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Dergisi, 34/1-2 (1990) 325-339.
- Bowman 2008 B. A. Bowman, “Transnational Crimes Against Culture: Looting at Archaeological Sites and the Grey Market in Antiquities”. Journal of Contemporary Criminal Justice 24/3 (2008) 225-242.
- Boz 2018 Z. Boz, Fighting the Illicit Trafficking of Cultural Property, A Toolkit for European Judiciary and Law Enforcement, Published in 2018 by the United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. UNESCO, Paris 2018.
- Brodie et al. 2000 N. Brodie, J. Doole − P. Watson, Stealing History: The Illicit Trade in Cultural Material. Cambridge 2000.
- Brodie 2003 N. Brodie, “Spoils of War”. Archaeology, ‘Spoils of War’, in The Archaeology of War (2003) 251-255.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Arkeoloji
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2019
Gönderilme Tarihi
3 Nisan 2019
Kabul Tarihi
4 Mayıs 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 7