NEW VOTIVE INSCRIPTIONS FROM NIKAIA

Öz

The paper presents newly discovered votive inscriptions. With permission from the Ministery of Culture and Tourism these finds were discovered during fieldwork conducted between 2010 and 2012 in Pamukova, Geyve and Taraklı districts of the province of Sakarya , as well as in the Osmaneli, Gölpazarı and central districts of the province of Bilecik. The material consists of: 1 A dedication to Theos Agathos by Neikon giving thanks for a bountiful harvest. 2 A dedication to Zeus Ouebrea-nos by a native named Titus Iulius Trophimos, who apparently had Roman citizenship. The epitheton Ouebreanos was unknown and is possibly derived from a neighboring toponym. 3 A dedication to Zeus Soter by a native named Aurelius Trophimos, who received Roman citizenship, probably due to the Constitutio Antoniniana. 4 A dedication to Zeus Bronton, who was widely worshiped in Bithynia, by Menestheus giving thanks for a bountiful harvest. 5 A votive inscription dedicated to Zeus by Neikostratos, son of Apphous.

Anahtar Kelimeler

• Bithynia • Nikaia • Theos Agathos • Zeus Ouebreanos • Zeus Soter • Zeus Bronton

Nikaia’dan Yeni Adak Yazıtları New Votive Inscriptions from Nikaia

Öz

Makalede, 2010-2012 yılları arasında Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izniyle Sakarya İli Pamukova, Geyve, Taraklı ilçeleri ile Bilecik İli Merkez İlçe, Os­maneli ve Gölpazarı ilçelerinde gerçekleştirilen epigra­fik ve tarihi-coğrafi yüzey araştırmaları kapsa­mında tespit edilen adak yazıtları tanıtılmaktadır. Yazıtlardan birincisi, Neikon tarafından mahsulün be­reketi için Tanrı Agathos’a adanmıştır. İkincisi, aynı zamanda Ro­ma vatandaşı olan bir yerli tarafından Zeus Ouebrea­nos’a adanmış görünmektedir. Bu yazıtta ilk kez karşı­laşılan Ouebreanos epitheton’u muhtemelen civardaki bir yer isminden türetilmiştir. Üçüncü yazıt, Aurelius Trophimos adlı Constitutio Antoniniana ile Roma vatandaşlık hakkı almış olması gereken bir yerli tarafın­dan tanrı Zeus Soter’e adanmıştır. Dördüncü belge, Menestheus tarafından Bithynia Bölgesi’nde yaygın bir biçimde tapım gören Zeus Bronton’a verimli geçen bir hasattan sonra adanmış görünmektedir. Beşinci ve son yazıt Nikostratos oğlu Apphous tarafın­dan Zeus’a adan­mış bir sunak yazıtıdır.

Anahtar Kelimeler

• Bithynia • Nikaia • Theos Agathos Zeus Ouebreanos • Zeus Soter • Zeus Bronton

Kaynakça

1. Akyürek-Şahin 2001 E. Akyürek-Şahin, “Büyük Çiftçi Tanrısı Zeus Bronton. Arkeolojik ve Epigrafik Belgelerle Phrygia’da Bir Zeus Kültü”. Olba 4 (2001) 163-182.
2. Akyürek-Şahin 2006 E. Akyürek-Şahin, “Phrygia’dan Yeni Zeus Bronton Adakları”. ArkSan 28 (2006) 89-124.
3. Chaniotis 1991 A. Chaniotis, “Habgierige Götter - habgierige Städte. Heiligtumsbesitz und Gebietsanspruch in den kretischen Staatsverträgen”. Ktema 13 (1991) 21-39.
4. Haensch – Weiss 2007 R. Haensch – P. Weiss, “Statthaltergewichte aus Pontus et Bithynia. Neue Exemplare und neue Erkenntnisse”. Chiron 37 (2007) 183-218. IGR R. Cagnat, Inscriptiones Graecae ad res Romanas pertinentes. Paris, Roma 1905.
5. IGSK Inschriften griechischer Städte aus Kleinasien. IMagnesia Ed. O. Kern, Die Inschriften von Magnesia am Maeander. Berlin 1900.
6. INikaia Ed. S. Şahin, Katalog der antiken Inschriften des Museums von Iznik (Nikaia), I-II 1/2. Bonn 1979, 1981-1982 (IGSK 9-10).
7. Paus. (= Pausanias, Pausanian Description of Greece) Kullanılan Metin ve Çeviri: Pausanian Description of Greece. With an English Trans.: W. H. Jones, I-V. London, New York (1918–1935).
8. Sayar 1999 M. H. Sayar, “Kilikya’da Tanrılar ve Kültler”. Olba 2 (1999) 131-154.

9. Sayar et al. 2004 M. H. Sayar, K. Ehling – P. Daniel, “Kulturbegegnung in einem Brückenland”. Eds. M. Meyer – R. Ziegler, Gottheiten und Kulte als Indikatoren von Akkulturationsprozessen im Ebenen Kilikien. Bonn AMS 53 (2004) 93-107.
10. Schwabl 1972 H. Schwabl, “Zeus”. RE X A (1972) 254.
11. Şahin 2001 N. Şahin, Zeus’un Anadolu Kültleri. İstanbul 2001.
12. Wentzel 1984 G. Wentzel, “Agathos Theos”. RE I (1894) 763.