The South Gate With Corridor of the Pedasa Acropolis Fortification

Öz

Pedasa on the Halikarnassian peninsula is one of the important sites of ancient Caria and it is the only excavated site of the so-called Lelegian settle­ments. A bowl shaped cavity in the bedrock spur at re­ar back corner in the corridor of the south gate of the acropolis fortifications of Pedasa was published as a cultic bowl. However, when one looks at the general ar­rangement of the gate and compares with parallel ex­amples, one can conclude it is not a cultic bowl. For­tification gates with a corridor became common in the Classical period with the intention of reducing the num­ber of attackers in front of the doors, to create a killing zone in front of the door for the defenders. All the parallel examples were closed at the rear by heavy two leaf wooden doors that opened inwards. The Pe­da­sa south gate with corridor is one of the earlier ex­amples of this type, and in this context it can be easily understood that the bowl shaped cavity cut in the bedrock spur at rear back corner was the pivot-socket for one of the two wooden doorposts, that of the 2 m wide west leaf of the two leaf wooden door.

Anahtar Kelimeler

• Caria • Pedasa • Iron Age • Fortifications • Gates with Corridor

Pedasa Akropolis Suru Koridorlu Güney Geçidi

Öz

Halikarnassos yarımadasında yer alan Pedasa, an­tik Karia Bölgesi’nin önemli yerleşimlerinden birisidir ve Leleg halkıyla bağdaştırılan yerleşimler arasında ka­zı­sı yapılan tek merkezdir. Pedasa akropolis suru kori­dorlu güney geçidinde kazılar sonucunda açığa çıkartı­lan anakaya düzlemindeki kâse formlu bir düzenleme sunu çanağı olarak yayınlanmıştır. Bununla birlikte ge­çidin genel düzenlemesine bakıldığında ve özellikle de pa­ralel örneklerle karşılaştırmalar yapıldığında bu oyu­ğun bir sunu çanağı olmadığı görülmektedir. Klasik Dö­nem’de oldukça yaygınlaşan koridorlu sur geçitleri düş­manın dar bir alanda az sayıda kişiyle saldırmasını ve bu sayede savunmacıların saldıran düşmanı kolaylıkla ber­taraf etmelerini amaçlamaktadır. Mevcut örneklere bakıldığında koridorlu geçitlerin iç bitimlerinde içe açılan çift kanatlı ahşap kapılarla kapanmış oldukları gö­rül­mektedir. Bu düzenlemenin erken örneklerinden birisi olan Pedasa Güney Kapısı koridorlu sur geçit dü­zen­lemesinin iç batı köşesinde yürüme düzleminde yer alan bu yuvanın da çift kanatlı ahşap sur kapısının yak­laşık 2 m genişliğindeki batı kanadını taşıyan kapı di­reğinin dönüş yuvası olarak biçimlendirilmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Karia • Pedasa • Demir Çağ • Tahkimat • Koridorlu Geçit

Kaynakça

1. Atalan-Çayırezmez 2006 N. Atalan-Çayırezmez, Relationships Between Topography and Kerkenes (Turkey), a GIS Analysis. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi. Ankara 2006
2. Baran 2016 A. Baran, “Kerkenes Kazısı 2012-2013 Yılları Çalışmaları ve Yerleşimin Tanımlanması Üzerine Değerlendirmeler”. MJH VI/2 (2016) 49-87.
3. Cahill – Kroll 2005 N. Cahill – J. H. Kroll, “New Archaic Coin Finds at Sardis”. AJA 109 (2005) 589-617.
4. Curtis – Tallis 2015 J. Curtis – N. Tallis, “More Thoughts on The Balawat Gates of Shalmaneser III: The Arrangement of the Bands”. Iraq 77 (2015) 59-74.
5. Diler – Adıgüzel 2015 A. Diler – G. Adıgüzel, “Pedasa Akropolis Giriş Kapısında Kült Çanağı”. Eds. E. Okan –C. Atilla, Prof. Dr. Ömer Özyiğit’e Armağan. İstanbul (2015) 89-102.
6. Gerding 2011 H. Gerding, “A courtyard gate at Thourioi”. Opuscula 4 (2011) 7-18. Kaynak: http://kerkenes.metu.edu.tr/kerk1/12propub/kerknews/2011/ English/kn12p1415.html (11.03.17)
7. Koşan 2009 O. Z. Koşan, Neolitik Çağ’dan Erken Tunç Çağı Sonuna Kadar Anadolu’da Savunma Mimarisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi. Ankara 2009.
8. Lawrence 1979 A. W. Lawrence, Greek Aims in Fortification. Oxford 1979.

9. Maher 2014 M. P. Maher, “A New Look at the Fortifications of Arkadian Gortys”. Eds. D. W. Rupp – J. E. Tomlinson, Meditations on the Diversity of the Built Environment in the Aegean Basin and Beyond; Proceedings of a Colloquium in Memory of Frederick E. Winter Athens. 22-23 Haziran 2012. Atina (2014) 265-284.
10. Mielke 2012 D. P. Mielke, “Fortifications and Fortification Strategies of Mega-Cities in the Ancient Near East”. Eds. R. Matthews – J. Curtis, Proceedings of the 7th International Congress on the Archaeology of the Ancient Near East. 12-16 Nisan 2010. Wiesbaden (2012) 74-91.
11. Radt 1970 W. Radt, Siedlungen und Bauten auf der Halbinsel von Halikarnassos unter besonderer Berücksichtigung der archaischen Epoche, Istanbuler Mitteilungen Beiheft 3. Tübingen 1970.
12. Vergnaud 2012 B. Vergnaud Recherches sur les fortifications d'Anatolie occidentale et centrale au début du pre-mier millénaire av. J.-C. (Xe-VIe s.). Yayımlanmamış Doktora Tezi, Université Michel de Montaigne. Bordeaux 2012.
13. Vico – Vilaro 2009 D. M. Vico – D. A. Vilaró, “Puertas fortificadas del Mediterráneo: Orígenes y evolución”. Revista d’Arqueologia de Ponent 19 (2009) 177-204.
14. Winter 1971 F. E. Winter, Greek Fortifications. Toronto 1971.
15. Young 1956 R. S. Young, “The Campaign of 1955 at Gordion: Preliminary Report”. AJA 60 (1956) 249-266.