İbn Sînâ’nin “Nefs” Teorisinin Modern Psikoloji Açısından Değerlendirilmesi

Sümeyye Akpınar

doi:10.55483/cekmece.1693297

İbn Sînâ’nin “Nefs” Teorisinin Modern Psikoloji Açısından Değerlendirilmesi

Öz

Batıda “Avicenna” olarak isimlendirilen İbn Sînâ, İslam Felsefesi’nde sistem kuran filozoflardan olması bakımından önemli bir konuma sahiptir. Kendi dönemine kadar oluşan felsefî birikimi yeniden değerlendirmeye tâbi tutarak zengin bir külliyat halinde toplaması ve felsefeyi sistematize etmesi sebebiyle kendisine “eş-şeyhü’r-reîs” unvanı verilmiştir. Biz bu çalışmamızda, Grek felsefesinden etkilenen, fakat, bu felsefeyi İslam’ın kurucu kaynakları ve temsil edici metinlerine uygun bir şekilde dönüştüren İbn Sînâ’nın, felsefî sistemi içerisinde ontoloji ve epistemoloji anlayışına uygun şekilde teori haline getirdiği nefs teorisini ele alacağız. Ardından, filozofun bu teorisini oluşturan temel kavramları modern psikoloji açısından değerlendirmeye tâbi tutacağız. Modern psikolojinin temel ilkelerini belirttikten sonra, bu ilkelerin klasik dönem ontoloji ve epistemoloji tasavvuruyla şekillenen aksiyolojik ilkelerle uyumunu da gözden geçireceğiz.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ali Durusoy. İbn Sina Felsefesinde İnsan ve Alemdeki Yeri. Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 1993.
Fatih Toktaş. İslam Düşüncesinde Felsefe Eleştirileri. İstanbul: Klasik Yayınları, 2013.
Hüseyin Gazi Topdemir. “İbn Sînâ’nın Yaşamı ve Yapıtları”. İçinde İbn Sînâ-Doğunun Sönmeyen Yıldızı, 22. Say Yayınları, 2009.
İbn Sînâ. El-İşârât Ve’t-Tenbîhât (İşaretler ve Tembihler). Çeviren Ali Durusoy, Ekrem Demirli, ve Muhittin Macit. 7. bs. Litera Yayınları, 2013. ———. Nefsin Halleri. Çeviren Ömer Ali Yıldırım. İstanbul: Litera Yayınları, 2020.
İbni Sina. Mutluluk ve İnsan Nefsinin Cevher Olduğuna İlişkin On Delil. Çeviren Fatih Toktaş. Diyanet Vakfı Yayınları, 2023.
James Forsyth. Psikolojik Din Kuramları. Editör Mustafa Ulu. Kayseri: Kimlik Yayınları, 2017.
Malik Bedri. Müslüman Psikologların Çıkmazı. İstanbul: Mahya Yayınları, 2017.
Mehmet Aydın. İslam Felsefesi Yazıları. İslam Ufuk Kitapları, 2000.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Siyasal Teori ve Siyaset Felsefesi, Din Psikolojisi, İslam Tarihi ve Medeniyeti, Türk İslam Düşünce Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Sümeyye Akpınar ^*
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

3 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

6 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

18 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 13 Sayı: 26

DOI

https://doi.org/10.55483/cekmece.1693297

IZ

https://izlik.org/JA95UN37LN

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Akpınar, S. (2025). İbn Sînâ’nin “Nefs” Teorisinin Modern Psikoloji Açısından Değerlendirilmesi. Çekmece Sosyal Bilimler Dergisi, 13(26), 7-16. https://doi.org/10.55483/cekmece.1693297

AMA

1.Akpınar S. İbn Sînâ’nin “Nefs” Teorisinin Modern Psikoloji Açısından Değerlendirilmesi. İZÜ Çekmece. 2025;13(26):7-16. doi:10.55483/cekmece.1693297

Chicago

Akpınar, Sümeyye. 2025. “İbn Sînâ’nin ‘Nefs’ Teorisinin Modern Psikoloji Açısından Değerlendirilmesi”. Çekmece Sosyal Bilimler Dergisi 13 (26): 7-16. https://doi.org/10.55483/cekmece.1693297.

EndNote

Akpınar S (01 Haziran 2025) İbn Sînâ’nin “Nefs” Teorisinin Modern Psikoloji Açısından Değerlendirilmesi. Çekmece Sosyal Bilimler Dergisi 13 26 7–16.

IEEE

[1]S. Akpınar, “İbn Sînâ’nin ‘Nefs’ Teorisinin Modern Psikoloji Açısından Değerlendirilmesi”, İZÜ Çekmece, c. 13, sy 26, ss. 7–16, Haz. 2025, doi: 10.55483/cekmece.1693297.

ISNAD

Akpınar, Sümeyye. “İbn Sînâ’nin ‘Nefs’ Teorisinin Modern Psikoloji Açısından Değerlendirilmesi”. Çekmece Sosyal Bilimler Dergisi 13/26 (01 Haziran 2025): 7-16. https://doi.org/10.55483/cekmece.1693297.

JAMA

1.Akpınar S. İbn Sînâ’nin “Nefs” Teorisinin Modern Psikoloji Açısından Değerlendirilmesi. İZÜ Çekmece. 2025;13:7–16.

MLA

Akpınar, Sümeyye. “İbn Sînâ’nin ‘Nefs’ Teorisinin Modern Psikoloji Açısından Değerlendirilmesi”. Çekmece Sosyal Bilimler Dergisi, c. 13, sy 26, Haziran 2025, ss. 7-16, doi:10.55483/cekmece.1693297.

Vancouver

1.Sümeyye Akpınar. İbn Sînâ’nin “Nefs” Teorisinin Modern Psikoloji Açısından Değerlendirilmesi. İZÜ Çekmece. 01 Haziran 2025;13(26):7-16. doi:10.55483/cekmece.1693297