EN
TR
Eski Mısır’da Gösteriş Yazıtlarının Kullanımı ve Yönetim Anlayışındaki Yeri
Öz
Nil Nehri’nin sağladığı verimli alanlarda gerçekleştirilen tarımsal üretime dayalı yaşam biçimini katı bir monarşik yapı ile yüzyıllar boyu sürdürmeyi başaran Eski Mısır kralları, yönettikleri halkı emri altında tutabilmek için yeni yöntemler geliştirmiştir. Yöneten ile yönetilen ayrımının keskin bir biçimde oluşturulduğu Eski Mısır’da yönetici sınıf, kraliyet ideolojisini sürdürmek için yazıyı etkili biçimde kullanmıştır. Eski Mısır’da tanrısal bir figür, askeri bir kahraman ve siyasi bir önder olan kralın başarılarının halka duyurulması ve böylece ahalinin itaatinin sağlanması için yazıtlar kullanılmıştır. Çok büyük boyutta, olay örgüsünün resimlerle somutlaştırıldığı ve edebi bir metinle süslenmiş olan bu yazıtlara “Gösteriş Yazıtları” ismi verilmiştir. Gösteriş yazıtlarının hepsi kraliyet metni niteliğinde olsa dahi askeri, dini ve sosyal konuları kapsayan içeriğine göre ayrımlar yapılmıştır. Tapınak ve saray duvarlarına, dikili taşlara ve taş levhalara kazınarak halkın görmesi sağlanan gösteriş yazıtları, yönetilenlerin kralları ile gurur duymasını ve böylece daha güçlü şekilde itaat etmesini sağlamayı öncelikli amaç edinmiştir. Bu çalışmada Mısır’ın Eski Krallık döneminde ortaya çıkan ve sonraki dönemlerde yaygınlık ve özgün bir üslup kazanan gösteriş yazıtlarının yönetim aracı olarak nasıl kullanılmış olduğu açıklanmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adams, B. Predynastic Egypt. New York: Osprey Publishing, 1988.
- Allen, J. P. “Language, Scripts, and Literacy”. A Companion to Ancient Egypt. Haz. Alan B. Lloyd. 641-662. London, Wiley-Blackwell, 2010.
- Alvarez, C. “Monumentalizing Ritual Texts in Ancient Egyptian Pyramids”. Manuscript and Text Cultures 1 (2022): 112-142.
- Amiran, R. “Note on One Sign in the Narmer Palette”. Journal of the American Research Center in Egypt 7 (1968): 127-128.
- Angelini, A. - Vittozzi, G. C. - Baldi, M. “The High Official Harkhuf and the Inscriptions of his Tomb in Aswan (Egypt). An Integrated Methodological Approach”. Acta Imeko 5/2 (2016): 71-79.
- Assmann, J. “Death and Initiation in the Funerary Religion of Ancient Egypt”. Religion and Philosophy in Ancient Egypt. Haz. W. K. Simpson. 135–159. New Haven: Yale Egyptological Seminar, 1989.
- Assmann, J. Death and Salvation in Ancient Egypt. New YorkÇ Cornell University Press, 2011.
- Aston, B. - Harrell, J. - Shaw, I. “Stone”, Ancient Egyptian Materials and Technology. Haz. P. Nicholson, I. Shaw. 5-77. Cambridge: Cambridge University Press, 2000.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Asya Kültürü Çalışmaları
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Erken Görünüm Tarihi
2 Temmuz 2024
Yayımlanma Tarihi
6 Temmuz 2024
Gönderilme Tarihi
29 Nisan 2024
Kabul Tarihi
13 Mayıs 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 11 Sayı: 1
APA
Yıldırım, E. (2024). Eski Mısır’da Gösteriş Yazıtlarının Kullanımı ve Yönetim Anlayışındaki Yeri. Çeşm-i Cihan: Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi E-Dergisi, 11(1), 65-80. https://doi.org/10.30804/cesmicihan.1475384
AMA
1.Yıldırım E. Eski Mısır’da Gösteriş Yazıtlarının Kullanımı ve Yönetim Anlayışındaki Yeri. Çeşm-i Cihan: Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi E-Dergisi. 2024;11(1):65-80. doi:10.30804/cesmicihan.1475384
Chicago
Yıldırım, Ercüment. 2024. “Eski Mısır’da Gösteriş Yazıtlarının Kullanımı ve Yönetim Anlayışındaki Yeri”. Çeşm-i Cihan: Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi E-Dergisi 11 (1): 65-80. https://doi.org/10.30804/cesmicihan.1475384.
EndNote
Yıldırım E (01 Temmuz 2024) Eski Mısır’da Gösteriş Yazıtlarının Kullanımı ve Yönetim Anlayışındaki Yeri. Çeşm-i Cihan: Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi E-Dergisi 11 1 65–80.
IEEE
[1]E. Yıldırım, “Eski Mısır’da Gösteriş Yazıtlarının Kullanımı ve Yönetim Anlayışındaki Yeri”, Çeşm-i Cihan: Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi E-Dergisi, c. 11, sy 1, ss. 65–80, Tem. 2024, doi: 10.30804/cesmicihan.1475384.
ISNAD
Yıldırım, Ercüment. “Eski Mısır’da Gösteriş Yazıtlarının Kullanımı ve Yönetim Anlayışındaki Yeri”. Çeşm-i Cihan: Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi E-Dergisi 11/1 (01 Temmuz 2024): 65-80. https://doi.org/10.30804/cesmicihan.1475384.
JAMA
1.Yıldırım E. Eski Mısır’da Gösteriş Yazıtlarının Kullanımı ve Yönetim Anlayışındaki Yeri. Çeşm-i Cihan: Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi E-Dergisi. 2024;11:65–80.
MLA
Yıldırım, Ercüment. “Eski Mısır’da Gösteriş Yazıtlarının Kullanımı ve Yönetim Anlayışındaki Yeri”. Çeşm-i Cihan: Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi E-Dergisi, c. 11, sy 1, Temmuz 2024, ss. 65-80, doi:10.30804/cesmicihan.1475384.
Vancouver
1.Ercüment Yıldırım. Eski Mısır’da Gösteriş Yazıtlarının Kullanımı ve Yönetim Anlayışındaki Yeri. Çeşm-i Cihan: Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi E-Dergisi. 01 Temmuz 2024;11(1):65-80. doi:10.30804/cesmicihan.1475384