Araştırma Makalesi

Bilinmeyen Bir 16. Yüzyıl Şairi: Dîdârî (doğ.?/? – öl.?/?) ve Gazelleri

Cilt: 7 Sayı: 2 28 Aralık 2020
PDF İndir

Bilinmeyen Bir 16. Yüzyıl Şairi: Dîdârî (doğ.?/? – öl.?/?) ve Gazelleri

Öz

Klasik Türk şiiri ürünlerinin derlendiği şiir mecmuaları üzerinde yapılan her yeni çalışma, biyografik kaynaklardan haklarında herhangi bir bilgi edinemediğimiz nice şairin gün yüzüne çıkmasına imkân vermektedir. Bu doğrultuda; hayatlarına dair neredeyse hiçbir şey bilmediğimiz şairlerin şiir mecmualarından derlenen şiirleri sayesinde bu şairlerin varlığından haberdar olmamız ve bu şairlerin Klasik Türk şiirindeki konumlarını tayin edebilmemiz mümkün olabilmektedir. Bir şiir mecmuasında derlenen 7 gazeli ve Pervâne Bey Mecmûası’nda bulunan bir nazire gazeli dışında hakkında neredeyse hiçbir bilgiye sahip olmadığımız Dîdârî (doğ. ?/? - öl. ?/?) de şiir mecmuaları vasıtasıyla tanıştığımız şairlerden biridir. Bu çalışmada; -varsa- divanı günümüze ulaşmamış olan Dîdârî’nin, Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi Yazma Bağışlar 5879 numarada kayıtlı şiir mecmuasındaki 7 ve Pervâne Bey Mecmûası’ndaki 1 nazire gazeli yapı, ahenk, dil, üslup ve muhteva özellikleri bakımından incelenerek şairin 16. yüzyılda Klasik şiir sahasındaki yeri tespit edilmeye çalışılmıştır. Buna ek olarak Dîdârî’nin söz konusu 8 gazeli çeviri yazılı metin hâlinde, günümüz Türkçesiyle düzyazıya da aktarılarak bir araya getirilmiştir. Dîdârî’nin, bu çalışmada tanıtımı yapılan tüm gazellerini âşıkane bir edayla kaleme aldığı dikkat çekmektedir. Bu gazellerde Türkçenin, deyimlerle renklendirilmiş oldukça yalın, açık, akıcı ve samimi bir söyleyişle beyitlerde işlendiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Devellioğlu, Ferit (haz.). Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat. Ankara: Aydın Kitabevi Yayınları, 2016.
  2. Saraç, Mehmet A. Yekta (haz.). Emrî Dîvânı. Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, [t.y.]. e-kitap: https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/10607,emridivanipdf.pdf?0 [Erişim Tarihi: 24.10.2020].
  3. Gerçek, İsmail. Süleymaniye Kütüphanesi Yazma Bağışlar Bölümü 5879 Numarada Kayıtlı Mecmû‘a-i Eş‘âr (98a-192a). Yüksek Lisans Tezi. Gaziantep: Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı, 2015, 136 s. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp,405538%20(1).pdf [Erişim Tarihi: 26.10.2020].
  4. Gıynaş, Kamil Ali. Pervâne Bey Mecmuası (İnceleme-Metin). Doktora Tezi. Yozgat: Bozok Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı, 2013, 5197 s. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp,337754%20(1).pdf [Erişim Tarihi: 13.11.2020].
  5. Köksal, Mehmet Fatih. “Selîkî” . Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü, 2013. http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/seliki [Erişim Tarihi: 18.10.2020].
  6. Macit, Muhsin. “İlk Klasik Dönem (1453-1600) -Şiir”. Türk Edebiyatı Tarihi 2. (Editörler: Talât Sait Halman vd.). 2. Baskı. İstanbul: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, 2007.
  7. Mecmû‘a-i Eş‘âr. Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi Yazma Bağışlar 5879, 191 varak.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

26 Kasım 2020

Kabul Tarihi

27 Aralık 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 7 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Top, Y. (2020). Bilinmeyen Bir 16. Yüzyıl Şairi: Dîdârî (doğ.?/? – öl.?/?) ve Gazelleri. Çeşm-i Cihan: Tarih - Kültür ve Sanat Araştırmaları E-Dergisi, 7(2), 33-58. https://doi.org/10.30804/cesmicihan.832081
AMA
1.Top Y. Bilinmeyen Bir 16. Yüzyıl Şairi: Dîdârî (doğ.?/? – öl.?/?) ve Gazelleri. Çeşm-i Cihan: Tarih - Kültür ve Sanat Araştırmaları E-Dergisi. 2020;7(2):33-58. doi:10.30804/cesmicihan.832081
Chicago
Top, Yılmaz. 2020. “Bilinmeyen Bir 16. Yüzyıl Şairi: Dîdârî (doğ.?/? – öl.?/?) ve Gazelleri”. Çeşm-i Cihan: Tarih - Kültür ve Sanat Araştırmaları E-Dergisi 7 (2): 33-58. https://doi.org/10.30804/cesmicihan.832081.
EndNote
Top Y (01 Aralık 2020) Bilinmeyen Bir 16. Yüzyıl Şairi: Dîdârî (doğ.?/? – öl.?/?) ve Gazelleri. Çeşm-i Cihan: Tarih - Kültür ve Sanat Araştırmaları E-Dergisi 7 2 33–58.
IEEE
[1]Y. Top, “Bilinmeyen Bir 16. Yüzyıl Şairi: Dîdârî (doğ.?/? – öl.?/?) ve Gazelleri”, Çeşm-i Cihan: Tarih - Kültür ve Sanat Araştırmaları E-Dergisi, c. 7, sy 2, ss. 33–58, Ara. 2020, doi: 10.30804/cesmicihan.832081.
ISNAD
Top, Yılmaz. “Bilinmeyen Bir 16. Yüzyıl Şairi: Dîdârî (doğ.?/? – öl.?/?) ve Gazelleri”. Çeşm-i Cihan: Tarih - Kültür ve Sanat Araştırmaları E-Dergisi 7/2 (01 Aralık 2020): 33-58. https://doi.org/10.30804/cesmicihan.832081.
JAMA
1.Top Y. Bilinmeyen Bir 16. Yüzyıl Şairi: Dîdârî (doğ.?/? – öl.?/?) ve Gazelleri. Çeşm-i Cihan: Tarih - Kültür ve Sanat Araştırmaları E-Dergisi. 2020;7:33–58.
MLA
Top, Yılmaz. “Bilinmeyen Bir 16. Yüzyıl Şairi: Dîdârî (doğ.?/? – öl.?/?) ve Gazelleri”. Çeşm-i Cihan: Tarih - Kültür ve Sanat Araştırmaları E-Dergisi, c. 7, sy 2, Aralık 2020, ss. 33-58, doi:10.30804/cesmicihan.832081.
Vancouver
1.Yılmaz Top. Bilinmeyen Bir 16. Yüzyıl Şairi: Dîdârî (doğ.?/? – öl.?/?) ve Gazelleri. Çeşm-i Cihan: Tarih - Kültür ve Sanat Araştırmaları E-Dergisi. 01 Aralık 2020;7(2):33-58. doi:10.30804/cesmicihan.832081

Çeşm-i Cihan: Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC 4.0) ile lisanslanmıştır. 

Dergi İletişim: cesmicihandergi@bartin.edu.tr