A Hellenistic Ceramic Found in Tengri Mountain An Example of Commercial Relations between Saka Land (Scyth) – Grecobactria

Öz

Throughout history agrarian based empires kept in touch with nomadic cultures dealing with animal husbandry. These relations continued mostly at commercial level as well as in the political field, and second part led companies to very bloody processes from time to time. Academicians have a general opinion about both cultures within the limits of their knowledge and it is mostly considered as correct up to a point. Archaeological excavations generally confirm these opinions but in some cases, game changers are also encountered. The article refers to the commercial relations between Central Asian Hellenistic cities dwellers and Tien Shan mountains inhabitants through the ceramic unearthed in an excavation made in 2022, Kyrgyzstan.

Anahtar Kelimeler

• Hellenistic Bactria
• Sogdiana
• Scythians
• Kurgan
• Trade in Central Asia.

TANRI DAĞLARINDA BULUNMUŞ HELLENİSTİK SERAMİK SAKA (İSKİT) BÖLGESİ – GRECOBACTRİA TİCARİ İLİŞKİLERİNE BİR ÖRNEK

Öz

Tarım kültürü ile şekillenmiş yerleşik imparatorluklar tarih boyunca hayvancılık ile uğraşan göçer kültürlerle ilişki içinde kalmışlardır. Bu ilişkiler siyasi alanda sürdüğü kadar ticari düzeyde de devam etmiş ve bu birinci kısım zaman zaman çok kanlı süreçler yaşatmıştır. Akademisyenlerin bilgi sınırları içinde her iki kültür ile ilgili genel bir kanı bulunmaktadır ve bir noktaya kadar doğru da kabul edilebilir. Kazılar bu kanıları genellikle teyit eder sonuçlar ortaya koymaktadır ancak bazı durumlarda ezber bozanlara da rastlanır. Makale Tanrı dağlarında 2022 yılında yapılmış bir kazıda ortaya çıkan seramik üzerinden Orta Asya ile yapılan ticari ilişkilere değinmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Hellenistik Bactria
• Soğdiana
• İskit
• Kurgan
• Orta Asya ticareti.

Kaynakça

1. Ersoy, Akın, “Smyrna / İzmir kazıları kalıp yapımı kâseleri ve kabartmalı kaplar”, Tüba-Ked, S. 11, 2013, s. 31-50.
2. Ertürk, Ayten, 2 Numaralı Mühimme-i Mektume Defteri (H.1208-1211/M.1793-1796) Transkripsiyon ve Değerlendirmesi s.31-60), Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Elazığ 2018.
3. Houal, Jean-Baptiste “The Hellenistic Period through the Ceramics of Termez (Uzbekistan) and Balkh (Afghanistan)”, Traditions and Innovations - Tracking the Development of Pottery from the Late Classical to the Early Imperial Periods, Proceedings of the 1st Conference of IARPotHP Berlin, November 2013, 7th – 10th Ed. Sarah Japp and Patricia Kögler, Wien 2016, s. 465-478.
4. Kibirov, A.K., “Archaeological sites of Chatkal”, Arheologiçeskiye Rabotıv Tsentralnom Tyan-Şanye (1953-1955 gg), Trudı Kirgizskoy Arheologo-Etnografiçeskoy Ekspeditsii, Moskva Akademi Nauk 1959, s. 3-138.
5. Küçükoğlu, Lütfiye Sevinç, Power Politics in Ottoman Provincial Administration: A Case Study of Gürcü Osman Pasha (1789-1807), Bilkent Üniversitesi Ekonomi ve Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, Ankara 2019.
6. Lyonnet, Bertille, “La Céramique de la Maison du quartier sud-ouest d’Aï Khanoum”, Fouilles d’Aï Khanoum, Mémoires de la Délégation Archéologique Française en Afghanistan, T. XXXIV, Ed. Guy Lecuyot, Paris 2013, s. 179-190.
7. Miller, Bryan K. & Brosseder, Ursula, “Beasts of the North: Global and Local Dynamics as Seen in Horse Ornaments of the Steppe Elite”, Asian Archaeology, Vol. 1, Beijing 2012, s. 94-112.
8. Öz, Veysel, Ferîdûn Bey’in Münşeât Mecmuası’nda Bulunan İstimâletnâmeler ve Osmanlı’da İstimâlet Siyâseti, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2010.

9. Polosmak, Natalya, “Svet dalekoy Elladı”, Hauka iz Pervıh Ruk, Vol. 37, 2011, s. 94 - 107. Treister, M., “Hellenistic Phalerae from the burials of the nomads of Asian Sarmatia”. Art of the Orient, 7(1), 2018, s. 46-62.
10. Voyevodskiy, M.V. & Gryaznov, M.P., “U-sun’skiye mogil’niki na territorii Kirgizskoy SSR”, Vestnik Drevney İstorii, No.3 (4), 1938, s. 162-179.
11. Yılmaz, Anıl, “Gök Türk tarihi coğrafyası”, Cihannüma, Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi, Sayı: I / 1 - Temmuz 2015, s. 27-65.