Derleme

KBRN Olaylarında Delil Toplama ve Numune Yönetimi Süreçleri Üzerine Literatür İncelemesi

Cilt: 12 Sayı: 2 17 Ocak 2026
PDF İndir
EN TR

KBRN Olaylarında Delil Toplama ve Numune Yönetimi Süreçleri Üzerine Literatür İncelemesi

Öz

Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer (KBRN) olaylar, yüksek risk düzeyleri ve çok yönlü etkileri nedeniyle adli süreçlerde özel uzmanlık gerektiren karmaşık durumlar olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışmada, KBRN sahalarında delil toplama ve numune yönetimine ilişkin güncel uygulamalar, uluslararası rehberler ve bilimsel çalışmalar ışığında incelenmiştir. Literatürde yer alan bulgular, olay yeri güvenliğinin sağlanması, kontaminasyonun önlenmesi, zincirleme delil güvenliğinin korunması ve laboratuvar analiz süreçlerinin uluslararası standartlara uygun yürütülmesinin adli geçerlilik açısından kritik olduğunu göstermektedir. Biyolojik, kimyasal, radyolojik ve nükleer numunelerin toplanması ve taşınmasında kullanılan yöntemler ile koruyucu ekipman seviyelerinin sahadaki etkinliği ayrıca değerlendirilmiştir. Çalışma genel olarak, kurumlar arası koordinasyon eksikliği, laboratuvar altyapılarındaki eşitsizlikler ve uzman personel yetersizliğinin KBRN vakalarının yönetiminde öne çıkan sorunlar olduğunu ortaya koymaktadır. Elde edilen sonuçlar, sürdürülebilir bir KBRN yönetim sistemi için eğitimli personel, standartlaştırılmış protokoller, uluslararası laboratuvar ağları ve düzenli tatbikatların gerekliliğini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Balbudhe, M. S., Mahajan, A. A., Dama, S. M., & Bhowate, R. R. (2025). Crime scene reconstruction: A scoping review. Egyptian Journal of Forensic Sciences, 15, 79. https://doi.org/10.1186/s41935-025-00495-5
  2. Comfort, L. K. (2007). Crisis management in hindsight: Cognition, communication, coordination, and control. Public Administration Review, 67(s1), 189–197. https://doi.org/10.1111/j.1540-6210.2007.00827.x
  3. Dunworth, T. (2022). The Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons (OPCW). In S. D. Murphy (Ed.), Research handbook on international arms control law (pp. 530–543). Edward Elgar Publishing.
  4. European Commission. (2017). Action plan to enhance preparedness against chemical, biological, radiological and nuclear security risks (COM(2017) 610 final). EUR-Lex. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:52017DC0610
  5. Ganesan, K., Raza, S. K., & Vijayaraghavan, R. (2010). Chemical warfare agents. Journal of Pharmacy and Bioallied Sciences, 2(3), 166–178. https://doi.org/10.4103/0975-7406.68498
  6. Gorniak, L., Cichoń, N., Stela, M., Niemcewicz, M., Podogrocki, M., Siadkowski, A., Ceremuga, M., & Bijak, M. (2025). A practical classification approach for chemical, biological, radiological and nuclear (CBRN) hazards based on toxicological and situational parameters. Applied Sciences, 15(19), Article 10421. https://doi.org/10.3390/app151910421
  7. Houck, M. M. (Ed.). (2016). Forensic fingerprints. Academic Press. Houck, M.M., Siegel, J.A. (2015). Friction ridge examination. In: Houck MM, Siegel JA (eds) Fundamentals of forensic science. Elsevier Ltd, San Diego, pp 493–518.
  8. International Air Transport Association. (2024). Dangerous goods regulations (65th ed.). IATA. International Atomic Energy Agency. (2018). Regulations for the safe transport of radioactive material (IAEA Safety Standards Series No. SSR-6 [Rev. 1]). IAEA. https://doi.org/10.61092/iaea.ur52-my9o

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Doğal Ürünler ve Biyoaktif Bileşikler, Organik Kimya (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

17 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

27 Kasım 2025

Kabul Tarihi

23 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 12 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Özkan, A., Sakar, A. U., Özkan, V., & Nur, G. (2026). KBRN Olaylarında Delil Toplama ve Numune Yönetimi Süreçleri Üzerine Literatür İncelemesi. Caucasian Journal of Science, 12(2), 139-171. https://doi.org/10.48138/cjo.1830192
AMA
1.Özkan A, Sakar AU, Özkan V, Nur G. KBRN Olaylarında Delil Toplama ve Numune Yönetimi Süreçleri Üzerine Literatür İncelemesi. Caucasian Journal of Science. 2026;12(2):139-171. doi:10.48138/cjo.1830192
Chicago
Özkan, Abdullah, Ali Uğur Sakar, Vildan Özkan, ve Gökhan Nur. 2026. “KBRN Olaylarında Delil Toplama ve Numune Yönetimi Süreçleri Üzerine Literatür İncelemesi”. Caucasian Journal of Science 12 (2): 139-71. https://doi.org/10.48138/cjo.1830192.
EndNote
Özkan A, Sakar AU, Özkan V, Nur G (01 Ocak 2026) KBRN Olaylarında Delil Toplama ve Numune Yönetimi Süreçleri Üzerine Literatür İncelemesi. Caucasian Journal of Science 12 2 139–171.
IEEE
[1]A. Özkan, A. U. Sakar, V. Özkan, ve G. Nur, “KBRN Olaylarında Delil Toplama ve Numune Yönetimi Süreçleri Üzerine Literatür İncelemesi”, Caucasian Journal of Science, c. 12, sy 2, ss. 139–171, Oca. 2026, doi: 10.48138/cjo.1830192.
ISNAD
Özkan, Abdullah - Sakar, Ali Uğur - Özkan, Vildan - Nur, Gökhan. “KBRN Olaylarında Delil Toplama ve Numune Yönetimi Süreçleri Üzerine Literatür İncelemesi”. Caucasian Journal of Science 12/2 (01 Ocak 2026): 139-171. https://doi.org/10.48138/cjo.1830192.
JAMA
1.Özkan A, Sakar AU, Özkan V, Nur G. KBRN Olaylarında Delil Toplama ve Numune Yönetimi Süreçleri Üzerine Literatür İncelemesi. Caucasian Journal of Science. 2026;12:139–171.
MLA
Özkan, Abdullah, vd. “KBRN Olaylarında Delil Toplama ve Numune Yönetimi Süreçleri Üzerine Literatür İncelemesi”. Caucasian Journal of Science, c. 12, sy 2, Ocak 2026, ss. 139-71, doi:10.48138/cjo.1830192.
Vancouver
1.Abdullah Özkan, Ali Uğur Sakar, Vildan Özkan, Gökhan Nur. KBRN Olaylarında Delil Toplama ve Numune Yönetimi Süreçleri Üzerine Literatür İncelemesi. Caucasian Journal of Science. 01 Ocak 2026;12(2):139-71. doi:10.48138/cjo.1830192

dizin1.png dizin2.png dizin3.png  dizin5.png dizin6.png dizin7.png