E-Dönüşümün Muhasebe Mesleğine Etkisi: Ankara İlinde Muhasebe Meslek Mensupları Üzerine Bir Araştırma

Öz

Muhasebe alanında son zamanlarda ortaya çıkan bir kavram olan e-dönüşüm, muhasebe meslek mensuplarının gerçekleştirdikleri faaliyetleri dijital ortama taşımalarını sağlamakta, ayrıca meslek mensuplarının iş yüklerinin azalması ve meydana gelecek maliyetlerin azalması için önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı muhasebe meslek mensupları üzerinde e-dönüşümün etkisinin araştırılmasıdır. Bu amaç doğrultusunda Ankara ilinde faaliyet gösteren 382 muhasebe meslek mensubu üzerinde bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Yapılan çalışma sonucunda, e-dönüşüm sürecinin iyi yönetilmesi durumunda ve gerekli eğitimlerin sağlanması durumunda, e-dönüşümün muhasebe meslek mensupları ve muhasebe mesleği için büyük kolaylık oluşturacağı ve maliyetleri azaltma konusunda fayda sağlayacağı görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• E-dönüşüm
• muhasebe meslek mensupları
• muhasebe mesleği

The Effect of E-Transformation on the Accounting Profession: A Research on Professional Accountants in Ankara

Öz

E-transformation, a concept that has emerged recently in the field of accounting, enables accounting professionals to transfer their activities to the digital environment, and is also important for reducing the workload of professionals and reducing costs. The aim of this study is to investigate the effect of e-transformation on professional accountants. For this purpose, research was conducted on 382 professional accountants operating in Ankara. As a result of the study, it is seen that if the e-transformation process is managed well and the necessary training is provided, e-transformation will create great convenience for professional accountants and the accounting profession will be beneficial in reducing costs.

Anahtar Kelimeler

• E-transformation
• professional accountants
• accounting profession

Kaynakça

1. Anderson, J.C. and Gerbing, D.W. (1984). The effect of sampling error on convergence, improper solutions and goodness-of-fit indices for maximum likelihood confirmatory factor analysis. Psychometrika, 49(2): 155–173.
2. Akman, C. and Koçyiğit, S. Ç. (2024). Muhasebe uygulamalarındaki e-dönüşüm sürecine ilişkin serbest muhasebeci mali müşavirlerin görüş ve beklentileri: Ankara ili örneği. Muhasebe ve Denetime Bakış, 24(72), 57-82.
3. Altunal, I. and Özbek, A. (2024). Muhasebe meslek mensuplarının dijital dönüşümde e-dönüşüm uygulamalarına bakış açılarının değerlendirilmesi: defter-beyan sistemi üzerine bir araştırma. Muhasebe ve Denetime Bakış, 24(72), 125-144.
4. Apalı, A. (2020). E-dönüşümün muhasebe meslek mensuplarında memnuniyet düzeyi: Bursa ili örneği. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 9(2), 579-596.
5. Ayboğa, H. (2003). Globalleşme sürecinde ülkemizde muhasebe mesleği ve meslek mensuplarının eğitimi. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 18(1), 327-359.
6. Bektöre, S., Sözbilir, H. and Banar, K. (2010). Genel muhasebe, güncelleştirilmiş ve geliştirilmiş yeni baskı. Ankara: Nisan Kitabevi.
7. Berikol, B. Z. and Killi, M. (2020). The effects of digital transformation process on accounting profession and accounting education. In Ethics and Sustainability in Accounting and Finance, Volume II (pp. 219-231). Singapore: Springer Nature Singapore.
8. Cimşit, S. G. (2023). Muhasebe ve denetim mesleğinde dijital dönüşüm: muhasebe meslek mensuplarının bakış açılarıyla TRA 2 bölgesinde bir uygulama. Yüksek Lisans Tezi, Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kars.

9. Çetinkaya, E. and Kara, M. (2025). Muhasebe meslek mensuplarının endüstri 4.0’a bakış açılarının incelenmesi üzerine bir araştırma: Ankara ili örneği. Alanya Akademik Bakış, 9(2), 420-436.
10. Çıtak, F. and Baskan, T. D. (2020). Muhasebedeki elektronik gelişmelerin muhasebe meslek etiğine etkisi: Kırıkkale ilindeki muhasebe meslek mensuplarının bakış açısı üzerine bir araştırma. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 22, 249-270.
11. Doğan, Z. (2022). Vergi idaresinin e-dönüşümü ve dijitalleşmenin muhasebe meslek mensupları ve mükelleflere etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Işık Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
12. Erdoğan, E. (2020). Dijital muhasebe uygulamaları kullanımının teknoloji kabul modeli ile incelenmesi: muhasebe meslek mensupları üzerine bir araştırma. Yüksek Lisans Tezi, İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Malatya.
13. Ersoy, Ş. N. (2022). Muhasebe bürolarinda çalışan muhasebe meslek mensuplarının e-dönüşüm süreci hakkındaki görüş ve beklentileri: Aksaray ili örneği. Yüksek Lisans Tezi, Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kırşehir.
14. Eş, A. and Atasoy, A. (2022). Dijitalleşmenin muhasebe meslek mensuplarına etkisi: Ankara ili örneği. Journal of Accounting and Taxation Studies, 15(2), 247-279.
15. Fornell, C. and Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39-50.
16. Genç, S. and Soysal, M. İ. (2018). Parametri̇k ve parametri̇k olmayan çoklu karşılaştırma testleri̇. Black Sea Journal of Engineering and Science, 1(1), 18-27.
17. Gönen, S. and Solak, B. (2017). Maliye bakanlığı e-dönüşüm sürecinin muhasebe meslek mensupları açısından değerlendirilmesine ilişkin bir alan araştırması. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (76), 63-80.
18. Gulin, D., Hladika, M. and Valenta, I. (2019). Digitalization and the challenges for the accounting profession. Entrenova, 502-511.
19. Güngör Tanç, Ş. and Deniz, F. (2020). Muhasebe meslek mensuplarının muhasebe uygulamalarındaki e-dönüşüm sürecine ilişkin görüş ve beklentileri: Hatay ili örneği. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 23(2), 622–636.
20. Joreskog, K. and Sörbom, D. (1993). Lisrel 8: Structural equation modeling with the simplis command language. Scientific Software International Inc.
21. Kaplan, E. E. (2021). Muhasebede e-dönüşüm: muhasebe meslek mensuplarının muhasebede e-arşiv ve e-fatura uygulamasına yönelik araştırma (Gebze ilçesi örneği). Yüksek Lisans Tezi, Işık Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
22. Karcıoğlu, R. and Binici, F. Ö. (2021). Dijital Dönüşümün Muhasebe Meslek Mensupları Üzerine Etkisi. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(2), 226-241.
23. Kavcı, T. (2022). E-muhasebe uygulamalarına ilişkin muhasebe meslek mensuplarının tutumları: Gaziantep ilinde bir araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Hasan Kalyoncu Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Gaziantep.
24. Kline, R.B. (1998). Principles and practice of structural equation modeling. New York: Guilford Press. Kulak, A. (2019). Muhasebede e-dönüşüm (Master's thesis, İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Malatya).
25. Küçükdemirci, H. (2019). E-dönüşüm sürecinin mali müşavirlik mesleğine etkileri ve iş doyumu üzerine bir araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
26. Matzner, M., Büttgen, M., Demirkan, H., Spohrer, J., Alter, S., Fritzsche, A., et al. (2018). Digital transformation in service management. Journal of Service Management Research, 2, 3-21, https://doi.org/10.15358/2511-8676-2018-2-3.
27. Mayers, A. (2013). Introduction to statistics and SPSS in psychology. Pearson Education.
28. Ös, M. (2022). Dijitalleşmenin (küreselleşme) muhasebe uygulamalarına etkileri: E-muhasebe uygulamaları (E-Defter, E-Fatura, E-Arşiv Fatura, E-Serbest Meslek Makbuzu, Defter Beyan Sistemi, E-Tebligat). Özgür Yayın Dağıtım Ltd. Şti.
29. Özcan, S. (2023). Muhasebe ve meslek mensuplarının e-dönüşüm uygulamalarına bakış açıları üzerine bir araştırma: Ordu ili örneği. Yüksek Lisans Tezi, Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Giresun.
30. Özkul, F. and Alkan, B. (2020). Dijital çağda muhasebenin dönüşümü: “Blockchain” teknolojisinde muhasebe ve mali kontroller. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 22(2), 218-236.
31. Şıtak, B. (2021). Dijitalleşmenin muhasebe mesleğine, muhasebe meslek mensuplarına ve muhasebe-finans eğitimine etkilerinin salgın hastalık döneminde incelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kahramanmaraş.
32. Tekbaş, İ. (2018). 2050’de muhasebe endüstrisi. https://hbrturkiye.com/blog/2050-de-muhasebe-endustrisi/ (Erişim Tarihi: 10 Mayıs 2023)
33. Tekşan, B. (2023). Vergi idaresinde e-dönüşüm etkinliği: muhasebe meslek mensupları üzerine bir araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
34. Ulaş, D. (2019). Digital transformation process and SMEs. 3rd Wordl Conference on Technology, Innovation and Entrepreneurship (WOCTINE), Procedia Computer Science, 158, 662-671.
35. Yıldırım, A. (2020). E-dönüşüm sürecinde e-muhasebe uygulamaları: muhasebe meslek mensupları üzerine bir araştırma. Yüksek Lisans Tezi. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Muhasebe Ve Finansman Anabilim Dali Muhasebe Ve Finansman Yüksek Lisans Programı.