Araştırma Makalesi

SOSYAL BİLİŞSEL KARİYER TEORİSİ KAPSAMINDA MESLEK AŞKININ KARİYER YAPMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ VE ÖZ YETERLİLİĞİN ARACILIK ROLÜ

Cilt: 15 Sayı: 3 30 Eylül 2025
PDF İndir
TR EN

SOSYAL BİLİŞSEL KARİYER TEORİSİ KAPSAMINDA MESLEK AŞKININ KARİYER YAPMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ VE ÖZ YETERLİLİĞİN ARACILIK ROLÜ

Öz

Bu çalışma, sosyal bilişsel kariyer teorisinin, meslek aşkı, öz yeterlilik ve kariyer yapma niyeti arasındaki ilişkileri nasıl açıkladığını ampirik olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Özellikle, aşçılık ve gastronomi alanında eğitim gören bireylerin meslek aşkının, öz yeterlilik algıları aracılığıyla kariyer yapma niyetleri üzerindeki etkisine odaklanılmıştır. Kolayda örnekleme yöntemi ile belirlenen 358 katılımcıya çevrimiçi olarak uygulanan anket verileri, Hayes (2018) tarafından geliştirilen Process makro model 4 ile analiz edilmiştir. Bulgular, meslek aşkının hem öz yeterlilik algısını hem de doğrudan kariyer yapma niyetini anlamlı ve pozitif yönde etkilediğini ortaya koymuştur. Ayrıca, öz yeterlilik algısının, meslek aşkı ile kariyer yapma niyeti arasındaki ilişkiye aracılık ettiği tespit edilmiştir. Bu bulgular, sosyal bilişsel kariyer teorisinin bu bağlamda geçerliliğini destekler nitelikte olup, aşçılık ve gastronomi eğitimi alanında çalışanlar için önemli teorik ve pratik çıkarımlar sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Afsar, B., Umrani, W. A., ve Khan, A. (2019). The impact of perceived calling on work outcomes in a nursing context: The role of career commitment and living one’s calling. Journal of Applied Biobehavioral Research, 24(1), e12154. https://doi.org/10.1111/jabr.12154
  2. Alagöz, G., ve Güneş, E. (2023). Cinsiyet ayrımcılığı ve meslek aşkının mesleki bağlılık ve mesleği bırakma niyeti üzerine etkisi: aşçılık öğrencileri üzerine bir araştırma. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(3), 745-759. https://doi.org/10.33437/ksusbd.1358383 Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action. Englewood Cliffs, NJ, 1986(23-28), 2.
  3. Bandura, A. (2001). Social cognitive theory: An agentic perspective. Annual Review of Psychology, 52, 1–26. doi: 10.1146/annurev.psych.52.1.1
  4. Bargsted, M., Ramírez-Vielma, R. ve Yeves, J. (2019). Professional self-efficacy and job satisfaction: The mediator role of work design. Journal of Work and Organizational Psychology, 35(3), 157-163. https://doi.org/10.5093/jwop2 019a18
  5. BarNir, A., Watson, W. E. ve Hutchins, H. M. (2011). Mediation and moderated mediation in the relationship among role models. self‐efficacy, entrepreneurial career intention, and gender. Journal of Applied Social Psychology, 41(2), 270-297.
  6. Baron, R. M., ve Kenny, D. A. (1986). The moderator–mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51(6), 1173–1182. https://doi.org/10.1037/0022-3514.51.6.1173
  7. Betz, N. E., ve Hackett, G. (1981). The relationship of career-related self-efficacy expectations to perceived career options in college women and men. Journal of Counseling Psychology, 28(5), 399–410. https://doi.org/10.1037/0022-0167.28.5.399
  8. Betz, N. E. ve Hackett G. (2006). Career self-efficacy theory: Back to the future. Journal of Career Assessment, 14, 3–11. doi:10.1177/1069072705281347

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme , Girişimcilik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

5 Eylül 2024

Kabul Tarihi

18 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Taş, M. (2025). SOSYAL BİLİŞSEL KARİYER TEORİSİ KAPSAMINDA MESLEK AŞKININ KARİYER YAPMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ VE ÖZ YETERLİLİĞİN ARACILIK ROLÜ. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(3), 769-794. https://doi.org/10.18074/ckuiibfd.1544065
AMA
1.Taş M. SOSYAL BİLİŞSEL KARİYER TEORİSİ KAPSAMINDA MESLEK AŞKININ KARİYER YAPMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ VE ÖZ YETERLİLİĞİN ARACILIK ROLÜ. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2025;15(3):769-794. doi:10.18074/ckuiibfd.1544065
Chicago
Taş, Muhammed. 2025. “SOSYAL BİLİŞSEL KARİYER TEORİSİ KAPSAMINDA MESLEK AŞKININ KARİYER YAPMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ VE ÖZ YETERLİLİĞİN ARACILIK ROLÜ”. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 15 (3): 769-94. https://doi.org/10.18074/ckuiibfd.1544065.
EndNote
Taş M (01 Eylül 2025) SOSYAL BİLİŞSEL KARİYER TEORİSİ KAPSAMINDA MESLEK AŞKININ KARİYER YAPMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ VE ÖZ YETERLİLİĞİN ARACILIK ROLÜ. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 15 3 769–794.
IEEE
[1]M. Taş, “SOSYAL BİLİŞSEL KARİYER TEORİSİ KAPSAMINDA MESLEK AŞKININ KARİYER YAPMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ VE ÖZ YETERLİLİĞİN ARACILIK ROLÜ”, Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 15, sy 3, ss. 769–794, Eyl. 2025, doi: 10.18074/ckuiibfd.1544065.
ISNAD
Taş, Muhammed. “SOSYAL BİLİŞSEL KARİYER TEORİSİ KAPSAMINDA MESLEK AŞKININ KARİYER YAPMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ VE ÖZ YETERLİLİĞİN ARACILIK ROLÜ”. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 15/3 (01 Eylül 2025): 769-794. https://doi.org/10.18074/ckuiibfd.1544065.
JAMA
1.Taş M. SOSYAL BİLİŞSEL KARİYER TEORİSİ KAPSAMINDA MESLEK AŞKININ KARİYER YAPMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ VE ÖZ YETERLİLİĞİN ARACILIK ROLÜ. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2025;15:769–794.
MLA
Taş, Muhammed. “SOSYAL BİLİŞSEL KARİYER TEORİSİ KAPSAMINDA MESLEK AŞKININ KARİYER YAPMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ VE ÖZ YETERLİLİĞİN ARACILIK ROLÜ”. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 15, sy 3, Eylül 2025, ss. 769-94, doi:10.18074/ckuiibfd.1544065.
Vancouver
1.Muhammed Taş. SOSYAL BİLİŞSEL KARİYER TEORİSİ KAPSAMINDA MESLEK AŞKININ KARİYER YAPMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ VE ÖZ YETERLİLİĞİN ARACILIK ROLÜ. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 01 Eylül 2025;15(3):769-94. doi:10.18074/ckuiibfd.1544065