Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

The Relationship Between Economic Growth and Human Development in the New Fragile Five Countries

Yıl 2025, Cilt: 15 Sayı: 4, 1183 - 1203, 29.12.2025

Şaduman Yıldız , Özlem Kapici

Öz

The present study examined the relationship between economic growth and human development with annual data for 1990-2021 for the country group consisting of Türkiye, Argentina, Qatar, Egypt, and Pakistan, which have various economic vulnerabilities, and made policy recommendations based on the results. The study, which used panel data analysis, employed GDP per capita as a representative of economic growth and the "Human Development Index" created by UNDP as an indicator of human development and established two models.
Within the scope of panel data analysis, the cross-sectional dependence, homogeneity, and stationarity tests were conducted for variables and established models. Afterward, the models established were analyzed with the cointegration and causality tests. The analysis found a mutual relationship between economic growth and human development in the New Fragile Five countries between 1990 and 2021.

Anahtar Kelimeler

Economic Growth Human Development Index Panel Data Analysis.

Destekleyen Kurum

The Scientific and Technological Research Council of Türkiye

Proje Numarası

1919B012308779

Kaynakça

  • Abraham, T. W. ve Ahmed, U. A. (2011). Economic growth and human development index in Nigeria: an error correction model approach. International Journal of Administration and Development Studies, 2(1), 239-254.
  • Akar, G., Sarıtaş, T. ve Kızılkaya, O. (2021). İnsani gelişmenin ekonomik büyümeye etkisi: geçiş ekonomileri üzerine bir uygulama. Business and Economics Research Journal, 12 (2), 307-318.
  • Anindhita, F. ve Hasbi, M. (2022). The Analysis of Economic Growth and Human Development in Gorontalo Province. Jurnal Ekonomi Pembangunan, 20(01), 1-9.
  • Appiah, M., Amoasi, R. ve Frowne, D. I. (2019). Human development and its effects on economic growth and development. International Research Journal of Business Studies, 12(2), 101-109.
  • Aydın, M. (2019). İnsani gelişme ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye üzerine ampirik bir çalışma. Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 7(4), 33-42.
  • Bai, J. ve Kao, C. (2005). “On the estimation and inference of a panel cointegration model with cross-sectional dependence”. In B. Baltagi (ed.), Contributions to Economic Analysis. Amsterdam: Elsevier.
  • Bai, J. ve Ng, S. (2002). Determining the number of factors in approximate factor models. Econometrica, 70(1), 191-221.
  • Bai, J. ve Ng, S. (2010). Panel unit root tests with cross-section dependence: a further investigation. Econometric Theory, 26(4), 1088-1114.
  • Balcı, E. ve Özcan, S. (2019). İnsani gelişmişlik ve büyüme arasındaki ilişki: OIC ülkeleri üzerinde bir analiz. Sakarya İktisat Dergisi, 8(3), 222-235.
  • Breusch, T. ve Pagan, A. (1980). The lagrange multiplier test and its applications to model specification in econometrics. Review of Economic Studies, 47 (1), 239-253.
  • Bundala, N. (2012). “Economic growth and human development; a link mechanism: an empirical approach”. MPRA Paper No. 47648, University Library of Munich, Germany.
  • Chikalipah, S. ve Makina, D. (2019). Economic growth and human development: evidence from Zambia. Sustainable Development, 27, 1023-1033.
  • Dumitrescu, E. ve Hurlin, C. (2012). Testing for Granger non-causality in heterogeneous panels. Economic Modelling, 29 (2012), 1450–1460.
  • Erdem, E. ve Çelik, B. (2019). İnsani gelişme ve ekonomik büyüme ilişkisi: bazı afrika ülkeleri üzerine bir uygulama. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9 (17), 13-36.
  • Grubaugh, S. G. (2015). Economic growth and growth in human development. Applied Econometrics and International Development, 15(2), 5-16.
  • Ghosh, M. (2006). Economic growth and human development in Indian States. Economic and Political Weekly, 41(30), 3321-29.
  • Hadri, K. ve Kurozumi, E., (2012). A simple panel stationarity test in the presence of serial correlation and a common factor. Economics Letters, 115, 31–34.
  • Hoa, P. T. ve Phuoc, N. K. (2016). Human development index impact on economic growth. Ho Chi Minh City Open University Journal of Science-Economics and Business Administration, 6(1), 3-13.
  • Iqbal, K. (2018). Human development and economic growth in Pakistan. SocioEconomic Challenges, 2(3), 66-75.
  • Jalil, S. A. ve Kamaruddin, M. N. (2018). Examining the relationship between human development index and socio-economic variables: a panel data analysis. Journal of International Business, Economics and Entrepreneurship, 3(2), 37-37.
  • Kamacı, A. (2019). Yeni Kırılgan Beşli ülkelerinde gelir eşitsizliğinin ekonomik büyümeye etkileri. Fiscaoeconomia, 3 (3), 58-71.
  • Uçan, O. ve Koçak, E. (2018). İnsani gelişme endeksi ile büyüme ilişkisi: Pedroni eşbütünleşme örneği. Journal of Politics Economy and Management, 1(2), 55-6.
  • Nazlioglu, S., Payne, J. E., Lee, J., Rayos-Velazquez, M. ve Karul, C. (2021). Convergence in OPEC carbon dioxide emissions: evidence from new panel stationarity tests with factors and breaks. Economic Modelling, 100, 105498.
  • Metzger, N. ve Shenai, V. (2021). Economic growth and human development in OECD countries: A twenty-year study of data 2000–2019. Journal of European Economy, 20(4), 585-631.
  • Öztürk, S. ve Suluk, S. (2020). The Granger causality relationship between human development and economic growth. International Journal of Research in Business and Social Science (2147- 4478), 9 (6), 143-153.
  • Pesaran, H. (2004). General diagnostic tests for cross-section dependence in panels. Cambridge Working Papers in Economics Working Paper, 435.
  • Pesaran, M. H. ve Yamagata, T. (2008). Testing slope homogeneity in large panels. Journal of Econometrics, 142, 50–93.
  • Rahman, R. A., Raja, M. A. ve Ryan, C. (2020). The impact of human development on economic growth: a panel data approach. Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=3526909 or ttp://dx.doi.org/10.2139/ssrn.3526909.
  • Ranis, G., Stewart, F. ve Ramirez, A. (2000). Economic growth and human development. World Development, 28 (2), 197-219.
  • Reese, S. ve Westerlund, J. (2016). PANICCA: panic on cross-section dependence: a further investigation. Econometric Theory, 26 (4), 1088-1114.
  • Sen, A. (1983). Poor, relatively speaking. Oxford Economic Papers, New Series, 35 (2): 153-169.
  • Sen, A. (1989). Development as capability expansion. Journal of Development Planning, 19: 41-58.
  • Sezgin, F. ve Budak, Y. (2022). İnsani gelişmişliğin büyüme etkisi: gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler karşılaştırması. İstanbul İktisat Dergisi, 72, 2022/181-104.
  • Shahbaz, M., Iqbal, A. ve Butt, M. S. (2011). Testing causality between human development and economic growth: a panel data approach. International Journal of Education Economics and Development, 2(1), 90-102.
  • Sharifi-Renani, H., Mirfatah, M. ve Honarvar, N. (2012). Effects of human development ındexes (HDIS) on economic growth in MENA countries: an emphasis on education and literacy ındexes. Available at SSRN 2103360.
  • Suri, T., Boozer, M., Ranis, G. ve Stewart F. (2011). Paths to success: the relationship between human development and economic growth. World Development, 39 (4), 506-522.
  • Taban, S. ve Kar, M. (2006). Beşeri sermaye ve ekonomik büyüme: nedensellik analizi, (1969-2001). Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(1), 159-181.
  • Tıraş, H. H. ve Türkmen, S. (2022). Sağlık ve eğitim endekslerinin ekonomik büyüme ile ilişkisinin analizi: türk devletleri teşkilatı örneği. Social Sciences Studies Journal, 8(101), 2663-2673.
  • UNCTATstat (2023). Erişim adresi: https://unctadstat.unctad.org/datacentre/dataviewer/US.GDPTotal, Erişim Tarihi: 06.06.2023.
  • UNDP (1990). Human Development Report, New York: Oxford University Press. Erişim Adresi: https://hdr.undp.org/content/human-development-report-1990, Erişim Tarihi: 10.05.2023.
  • UNDP (1996). Human Development Report, New York: Oxford University Press. Erişim Adresi: https://hdr.undp.org/content/human-development-report-1996, Erişim Tarihi: 12.05.2023.
  • UNDP (2005). UNDP (2005). Human development report. New York: Oxford University Press. Erişim adresi: https://www.undp.org/publications/human-development-report-2005, Erişim Tarihi: 24.12.2024.
  • UNDP (2023). Human development reports. Erişim adresi: https://hdr.undp.org/data-center/specific-country-data#/countries/NGA, Erişim Tarihi: 06.06.2023.
  • Wang, Z., Zhang, B. ve Wang, B. (2018). Renewable energy consumption, economic growth and human development index in Pakistan: Evidence form simultaneous equation model. Journal of cleaner production, 184, 1081-1090.
  • Westerlund, J. ve Edgerton, D. (2007). A panel bootstrap cointegration test. Economic Letters, 97, 185-190.
  • Westerlund, J. (2007). Estimating cointegrated panels with common factors and the forward rate unbiasedness hypothesis. Journal of Financial Econometrics, 2007, 5(3), 491-522.
  • Yeter, F., Eroğlu, İ. ve Kangal, N. (2021). Ekonomik büyüme ve insani gelişme ilişkisi: EAGLE ülkeleri için uygulama. Ekonomi Bilimleri Dergisi, 13(2), 184-211.
  • Zhang, J. ve Danish. (2019). (2019). The dynamic linkage between information and communication technology, human development ındex, and economic growth: evidence from Asian economies. Environmental Science and Pollution Research, 26(26), 26982- 26990.

Yeni Kırılgan Beşli Ülkelerde Ekonomik Büyüme ile İnsani Gelişmişlik Arasındaki İlişki

Yıl 2025, Cilt: 15 Sayı: 4, 1183 - 1203, 29.12.2025

Şaduman Yıldız , Özlem Kapici

Öz

Bu çalışmada, ekonomik açıdan çeşitli kırılganlıklara sahip olan Türkiye, Arjantin, Katar, Mısır ve Pakistan’dan oluşan ülke grubu için 1990-2021 dönem aralığında yıllık veriler ile ekonomik büyüme ile insani gelişmişlik arasındaki ilişki incelenerek çıkan sonuca göre politika önerilerinde bulunulmuştur. Panel veri analizinin kullanıldığı araştırmada, ekonomik büyümeyi temsilen kişi başına düşen GSYH ve insani gelişmişlik göstergesi olarak UNDP tarafından oluşturulan “İnsani Gelişmişlik Endeksi” kullanılmış ve iki model kurulmuştur.
Panel veri analizi kapsamında hem değişkenler hem de kurulan modeller için yatay kesit bağımlılığı, homojenlik ve durağanlık testleri yapılmıştır. Daha sonra eşbütünleşme ve nedensellik testleri ile kurulan modeller analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda Yeni Kırılgan Beşli ülkelerde ekonomik büyüme ile insani gelişmişlik arasında 1990-2021 dönem aralığında karşılıklı ilişkinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Ekonomik Büyüme İnsani Gelişmişlik Endeksi Panel Veri Analizi.

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

1919B012308779

Kaynakça

  • Abraham, T. W. ve Ahmed, U. A. (2011). Economic growth and human development index in Nigeria: an error correction model approach. International Journal of Administration and Development Studies, 2(1), 239-254.
  • Akar, G., Sarıtaş, T. ve Kızılkaya, O. (2021). İnsani gelişmenin ekonomik büyümeye etkisi: geçiş ekonomileri üzerine bir uygulama. Business and Economics Research Journal, 12 (2), 307-318.
  • Anindhita, F. ve Hasbi, M. (2022). The Analysis of Economic Growth and Human Development in Gorontalo Province. Jurnal Ekonomi Pembangunan, 20(01), 1-9.
  • Appiah, M., Amoasi, R. ve Frowne, D. I. (2019). Human development and its effects on economic growth and development. International Research Journal of Business Studies, 12(2), 101-109.
  • Aydın, M. (2019). İnsani gelişme ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye üzerine ampirik bir çalışma. Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 7(4), 33-42.
  • Bai, J. ve Kao, C. (2005). “On the estimation and inference of a panel cointegration model with cross-sectional dependence”. In B. Baltagi (ed.), Contributions to Economic Analysis. Amsterdam: Elsevier.
  • Bai, J. ve Ng, S. (2002). Determining the number of factors in approximate factor models. Econometrica, 70(1), 191-221.
  • Bai, J. ve Ng, S. (2010). Panel unit root tests with cross-section dependence: a further investigation. Econometric Theory, 26(4), 1088-1114.
  • Balcı, E. ve Özcan, S. (2019). İnsani gelişmişlik ve büyüme arasındaki ilişki: OIC ülkeleri üzerinde bir analiz. Sakarya İktisat Dergisi, 8(3), 222-235.
  • Breusch, T. ve Pagan, A. (1980). The lagrange multiplier test and its applications to model specification in econometrics. Review of Economic Studies, 47 (1), 239-253.
  • Bundala, N. (2012). “Economic growth and human development; a link mechanism: an empirical approach”. MPRA Paper No. 47648, University Library of Munich, Germany.
  • Chikalipah, S. ve Makina, D. (2019). Economic growth and human development: evidence from Zambia. Sustainable Development, 27, 1023-1033.
  • Dumitrescu, E. ve Hurlin, C. (2012). Testing for Granger non-causality in heterogeneous panels. Economic Modelling, 29 (2012), 1450–1460.
  • Erdem, E. ve Çelik, B. (2019). İnsani gelişme ve ekonomik büyüme ilişkisi: bazı afrika ülkeleri üzerine bir uygulama. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9 (17), 13-36.
  • Grubaugh, S. G. (2015). Economic growth and growth in human development. Applied Econometrics and International Development, 15(2), 5-16.
  • Ghosh, M. (2006). Economic growth and human development in Indian States. Economic and Political Weekly, 41(30), 3321-29.
  • Hadri, K. ve Kurozumi, E., (2012). A simple panel stationarity test in the presence of serial correlation and a common factor. Economics Letters, 115, 31–34.
  • Hoa, P. T. ve Phuoc, N. K. (2016). Human development index impact on economic growth. Ho Chi Minh City Open University Journal of Science-Economics and Business Administration, 6(1), 3-13.
  • Iqbal, K. (2018). Human development and economic growth in Pakistan. SocioEconomic Challenges, 2(3), 66-75.
  • Jalil, S. A. ve Kamaruddin, M. N. (2018). Examining the relationship between human development index and socio-economic variables: a panel data analysis. Journal of International Business, Economics and Entrepreneurship, 3(2), 37-37.
  • Kamacı, A. (2019). Yeni Kırılgan Beşli ülkelerinde gelir eşitsizliğinin ekonomik büyümeye etkileri. Fiscaoeconomia, 3 (3), 58-71.
  • Uçan, O. ve Koçak, E. (2018). İnsani gelişme endeksi ile büyüme ilişkisi: Pedroni eşbütünleşme örneği. Journal of Politics Economy and Management, 1(2), 55-6.
  • Nazlioglu, S., Payne, J. E., Lee, J., Rayos-Velazquez, M. ve Karul, C. (2021). Convergence in OPEC carbon dioxide emissions: evidence from new panel stationarity tests with factors and breaks. Economic Modelling, 100, 105498.
  • Metzger, N. ve Shenai, V. (2021). Economic growth and human development in OECD countries: A twenty-year study of data 2000–2019. Journal of European Economy, 20(4), 585-631.
  • Öztürk, S. ve Suluk, S. (2020). The Granger causality relationship between human development and economic growth. International Journal of Research in Business and Social Science (2147- 4478), 9 (6), 143-153.
  • Pesaran, H. (2004). General diagnostic tests for cross-section dependence in panels. Cambridge Working Papers in Economics Working Paper, 435.
  • Pesaran, M. H. ve Yamagata, T. (2008). Testing slope homogeneity in large panels. Journal of Econometrics, 142, 50–93.
  • Rahman, R. A., Raja, M. A. ve Ryan, C. (2020). The impact of human development on economic growth: a panel data approach. Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=3526909 or ttp://dx.doi.org/10.2139/ssrn.3526909.
  • Ranis, G., Stewart, F. ve Ramirez, A. (2000). Economic growth and human development. World Development, 28 (2), 197-219.
  • Reese, S. ve Westerlund, J. (2016). PANICCA: panic on cross-section dependence: a further investigation. Econometric Theory, 26 (4), 1088-1114.
  • Sen, A. (1983). Poor, relatively speaking. Oxford Economic Papers, New Series, 35 (2): 153-169.
  • Sen, A. (1989). Development as capability expansion. Journal of Development Planning, 19: 41-58.
  • Sezgin, F. ve Budak, Y. (2022). İnsani gelişmişliğin büyüme etkisi: gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler karşılaştırması. İstanbul İktisat Dergisi, 72, 2022/181-104.
  • Shahbaz, M., Iqbal, A. ve Butt, M. S. (2011). Testing causality between human development and economic growth: a panel data approach. International Journal of Education Economics and Development, 2(1), 90-102.
  • Sharifi-Renani, H., Mirfatah, M. ve Honarvar, N. (2012). Effects of human development ındexes (HDIS) on economic growth in MENA countries: an emphasis on education and literacy ındexes. Available at SSRN 2103360.
  • Suri, T., Boozer, M., Ranis, G. ve Stewart F. (2011). Paths to success: the relationship between human development and economic growth. World Development, 39 (4), 506-522.
  • Taban, S. ve Kar, M. (2006). Beşeri sermaye ve ekonomik büyüme: nedensellik analizi, (1969-2001). Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(1), 159-181.
  • Tıraş, H. H. ve Türkmen, S. (2022). Sağlık ve eğitim endekslerinin ekonomik büyüme ile ilişkisinin analizi: türk devletleri teşkilatı örneği. Social Sciences Studies Journal, 8(101), 2663-2673.
  • UNCTATstat (2023). Erişim adresi: https://unctadstat.unctad.org/datacentre/dataviewer/US.GDPTotal, Erişim Tarihi: 06.06.2023.
  • UNDP (1990). Human Development Report, New York: Oxford University Press. Erişim Adresi: https://hdr.undp.org/content/human-development-report-1990, Erişim Tarihi: 10.05.2023.
  • UNDP (1996). Human Development Report, New York: Oxford University Press. Erişim Adresi: https://hdr.undp.org/content/human-development-report-1996, Erişim Tarihi: 12.05.2023.
  • UNDP (2005). UNDP (2005). Human development report. New York: Oxford University Press. Erişim adresi: https://www.undp.org/publications/human-development-report-2005, Erişim Tarihi: 24.12.2024.
  • UNDP (2023). Human development reports. Erişim adresi: https://hdr.undp.org/data-center/specific-country-data#/countries/NGA, Erişim Tarihi: 06.06.2023.
  • Wang, Z., Zhang, B. ve Wang, B. (2018). Renewable energy consumption, economic growth and human development index in Pakistan: Evidence form simultaneous equation model. Journal of cleaner production, 184, 1081-1090.
  • Westerlund, J. ve Edgerton, D. (2007). A panel bootstrap cointegration test. Economic Letters, 97, 185-190.
  • Westerlund, J. (2007). Estimating cointegrated panels with common factors and the forward rate unbiasedness hypothesis. Journal of Financial Econometrics, 2007, 5(3), 491-522.
  • Yeter, F., Eroğlu, İ. ve Kangal, N. (2021). Ekonomik büyüme ve insani gelişme ilişkisi: EAGLE ülkeleri için uygulama. Ekonomi Bilimleri Dergisi, 13(2), 184-211.
  • Zhang, J. ve Danish. (2019). (2019). The dynamic linkage between information and communication technology, human development ındex, and economic growth: evidence from Asian economies. Environmental Science and Pollution Research, 26(26), 26982- 26990.
Toplam 48 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Büyüme
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Şaduman Yıldız 0000-0002-9990-0628

Özlem Kapici 0009-0009-4415-9260

Proje Numarası 1919B012308779
Gönderilme Tarihi 3 Kasım 2024
Kabul Tarihi 28 Ocak 2025
Yayımlanma Tarihi 29 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA Yıldız, Ş., & Kapici, Ö. (2025). Yeni Kırılgan Beşli Ülkelerde Ekonomik Büyüme ile İnsani Gelişmişlik Arasındaki İlişki. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(4), 1183-1203. https://doi.org/10.18074/ckuiibfd.1578538
AMA Yıldız Ş, Kapici Ö. Yeni Kırılgan Beşli Ülkelerde Ekonomik Büyüme ile İnsani Gelişmişlik Arasındaki İlişki. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. Aralık 2025;15(4):1183-1203. doi:10.18074/ckuiibfd.1578538
Chicago Yıldız, Şaduman, ve Özlem Kapici. “Yeni Kırılgan Beşli Ülkelerde Ekonomik Büyüme ile İnsani Gelişmişlik Arasındaki İlişki”. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 15, sy. 4 (Aralık 2025): 1183-1203. https://doi.org/10.18074/ckuiibfd.1578538.
EndNote Yıldız Ş, Kapici Ö (01 Aralık 2025) Yeni Kırılgan Beşli Ülkelerde Ekonomik Büyüme ile İnsani Gelişmişlik Arasındaki İlişki. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 15 4 1183–1203.
IEEE Ş. Yıldız ve Ö. Kapici, “Yeni Kırılgan Beşli Ülkelerde Ekonomik Büyüme ile İnsani Gelişmişlik Arasındaki İlişki”, Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 15, sy. 4, ss. 1183–1203, 2025, doi: 10.18074/ckuiibfd.1578538.
ISNAD Yıldız, Şaduman - Kapici, Özlem. “Yeni Kırılgan Beşli Ülkelerde Ekonomik Büyüme ile İnsani Gelişmişlik Arasındaki İlişki”. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 15/4 (Aralık2025), 1183-1203. https://doi.org/10.18074/ckuiibfd.1578538.
JAMA Yıldız Ş, Kapici Ö. Yeni Kırılgan Beşli Ülkelerde Ekonomik Büyüme ile İnsani Gelişmişlik Arasındaki İlişki. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2025;15:1183–1203.
MLA Yıldız, Şaduman ve Özlem Kapici. “Yeni Kırılgan Beşli Ülkelerde Ekonomik Büyüme ile İnsani Gelişmişlik Arasındaki İlişki”. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 15, sy. 4, 2025, ss. 1183-0, doi:10.18074/ckuiibfd.1578538.
Vancouver Yıldız Ş, Kapici Ö. Yeni Kırılgan Beşli Ülkelerde Ekonomik Büyüme ile İnsani Gelişmişlik Arasındaki İlişki. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2025;15(4):1183-20.