Kentsel Aidiyetin İnşasında Belediye Hizmetleri: Düzce’de Vatandaş Memnuniyeti Üzerinden Bir Analiz

Öz

Kent aidiyeti ile belediye hizmetlerinden duyulan memnuniyet arasındaki çok boyutlu ilişkiyi merkeze alan bu çalışma, 1999 Gölcük Depremi sonrasında il statüsü kazanan Düzce örneği üzerinden bu etkileşimi analiz etmeyi amaçlamaktadır. Anket yöntemiyle 430 vatandaş üzerinde yürütülen araştırmada; genel memnuniyet, hizmet memnuniyeti ve kentsel aidiyet boyutları ölçülmüştür. Bulgular, belediye hizmetlerinden memnuniyetin artmasıyla kentsel aidiyetin de yükseldiğini ortaya koymakta; yerel seçimlerde oy verilen parti, gelir düzeyi ve belediye hizmetlerine ilişkin bilgi seviyesinin kentsel aidiyeti etkilediği saptanmıştır. Ayrıca, 24 yaş altı katılımcıların diğer yaş gruplarına göre daha yüksek memnuniyet ve aidiyet değerleri sergilediği belirlenirken, cinsiyet ve eğitim düzeyi açısından anlamlı fark gözlemlenmemiştir. Bu sonuçlar, kent hakkı kavramının ve yerel yönetim hizmetlerinin, kent aidiyetinin oluşumunda kritik rol oynadığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kent Hakkı
• Kent Aidiyeti
• Belediye Hizmeti
• Vatandaş Memnuniyeti
• Düzce

Municipal Services in the Construction of Urban Belonging: An Analysis Based on Citizen Satisfaction in Düzce

Öz

Focusing on the multidimensional relationship between a sense of urban belonging and satisfaction with municipal services, this study aims to analyze this interaction through the case of Düzce, a city that gained provincial status following the 1999 Gölcük Earthquake. Conducted via a survey of 430 citizens, the research measured dimensions of general satisfaction, satisfaction with services, and urban belonging. The findings reveal that urban belonging increases alongside satisfaction with municipal services; furthermore, the study determined that the political party voted for in local elections, income level, and the level of knowledge regarding municipal services influence urban belonging. Additionally, while participants under the age of 24 exhibited higher levels of satisfaction and belonging compared to other age groups, no significant differences were observed regarding gender or education level. These results demonstrate that the concept of the right to the city and local government services play a critical role in the formation of urban belonging.

Kaynakça

1. Akyıldız, F. (2012). Belediye hizmetleri ve vatandaş memnuniyeti: Uşak belediyesi örneği. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 7(26), 4415-4436.
2. Arslan, H. (2019). Belediye hizmet ve yönetiminden memnuniyet düzeyi araştırması: Çankırı örneği. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(2), 37-56.
3. Ayazlar, G., & Arslan Ayazlar, R. (2016). Yerel halkın turizmin etkilerine yönelik tutumunda aidiyet duygusu ve yaşam tatmininin rolü. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(4), 1451-1470.
4. Babbie, E. (2013). The practice of social research (13th ed.). Cengage Learning.
5. Bayazıt, S. N. (2020). Belediye hizmetlerine yönelik vatandaş memnuniyet algısı: Kahramanmaraş’ta bir araştırma [Yayınlanmış yüksek lisans tezi]. Sütçü İmam Üniversitesi.
6. Berkün, S. (2017). Kamu açısından yönetim. Emek ve Toplum, 6(16), 638-664.
7. Bibri, S. E. (2018). Smart sustainable cities of the future: An integrated approach. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-73981-6.
8. Bimay, M. (2021). Yerel katılım açısından kent ve kentli kimliği, kentsel aidiyet ve kentsel farkındalık düzeyi: Batman örneği. The Journal of Social Science, 5(4), 88-108.

9. Büyüköztürk, Ş. (2016). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum (22. bs.). Pegem Akademi.
10. Çakır, C. (2022). Belediye hizmetlerinden memnuniyetin ölçülmesine yönelik bir araştırma: gümüşhane belediyesi örneği. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(1), 287-305.
11. Çiftçioğlu, H., & Aydın, A. H. (2019). Türkiye’de yerel yönetimler ve çevre sorunlarının çözümündeki sorumlulukları, rolleri ve önemi. Al-Farabi International Journal on Social Science, 3(11), 117-128.
12. Delice, M. E., & Daştan, İ. (2015). Yerel yönetim hizmetleri ve vatandaş memnuniyeti: İzmir örneği. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 15(29), 88-115.
13. Demirel, İ., Eryılmaz, K., & Kaya, M. (2013). Belediye hizmet kalitesi ve vatandaş memnuniyetini ölçmeye yönelik bir ölçek geliştirme çalışması. Yerel Yönetim Araştırmaları Dergisi, 5(2), 45-60.
14. Deringöz, T. (2017). Kentsel dönüşümün kentsel aidiyet duygusu üzerindeki etkisi: Kırşehir ili örneği [Yayınlanmış yüksek lisans tezi]. Aksaray Üniversitesi.
15. Dibek, M. (2018). Belediye hizmetlerinde yurttaş memnuniyetinin ölçümü üzerine bir uygulama: Niğde örneği [Yayınlanmış yüksek lisans tezi]. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi.
16. Dovey, K. (2016). Urban design thinking: A conceptual toolkit. Bloomsbury Academic. 978-1-4725-6695-9.
17. Duman, T., & Yüksel, F. (2008). Belediyelerde vatandaş memnuniyetinin ölçümü: Mersin Büyükşehir Belediyesi örneği. Çağdaş Yerel Yönetimler, 17(1), 43-57.
18. Er, A. (2016). Belediye hizmetlerinin performans algısının değerlendirilmesi üzerine bir çalışma: Alanya örneği [Yayınlanmış yüksek lisans tezi]. Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi.
19. Erdoğan, E., & Kuter, N. (2010). Edirne kenti kültür varlıklarının kent estetiği açısından değerlendirilmesi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 4(3), 137-145.
20. Evans, J., Karvonen, A., & Raven, R. (2016). The experimental city. Routledge. 9781138299672.
21. Florida, R. (2012). The rise of the creative class, revisited. Basic Books.
22. Göksoy Sevinçli, B., Bayazit Bedirhanoğlu, Ş., & Karamaşa, Ç. (2025). Van Gölü havzası kentlerinin su ve atıksu altyapı performanslarının LOPCOW-CRADIS bütünleşik çkkv yöntemi ile değerlendirilmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Van Gölü Havzası Özel Sayısı, 186-207.
23. Göküş, M., & Alptürker, H. (2011). Belediyelerin sunduğu hizmetlerde vatandaş memnuniyeti: Silifke belediyesi örneği. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi(25), 121-133.
24. Harvey, D. (2012). Rebel cities: From the right to the city to the urban revolution. Verso Books.
25. Healey, P. (2017). Collaborative planning: Shaping places in fragmented societies (2nd ed.). Palgrave Macmillan.
26. İnce, M., & Şahin, K. (2011). Belediye hizmetlerinde vatandaş memnuniyeti ölçümü: Selçuklu belediyesi örneği. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 11(21), 1-22.
27. İzci, F., Göksoy Sevinçli, B., & Demirci, K. (2022). Belediye hizmetlerinden vatandaşın memnuniyet düzeyinin ölçülmesi: Bitlis ili örneği. Akademik İzdüşüm Dergisi, 7(2), 1-22.
28. Kara, M., & Gürcü, M. (2010). Belediye hizmetlerinde memnuniyetin ölçülmesine yönelik bir çalışma: Yozgat belediyesi örneği. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 2(2), 79-86.
29. Karasar, N. (2016). Bilimsel araştırma yöntemi (31. bs.). Nobel Yayıncılık.
30. Kılıç, H. (2020). Belediyelerde hizmet pazarlaması ve belediye hizmetlerinden yararlanan vatandaşların memnuniyet algılarının ölçülmesi: Esenyurt Belediyesi üzerine bir inceleme [Yayınlanmış yüksek lisans tezi]. İstanbul Esenyurt Üniversitesi.
31. Korkut, H. (2021). Belediye hizmetlerinden memnuniyet ve yerel seçim sonuçları arasındaki ilişki: 2014 yerel seçimleri örneği. Adam Academy Journal of Social Sciences, 11(1), 203-228.
32. Lefebvre, H. (2016), Şehir hakkı (İstanbul: Sel Yayıncılık) (Çev. Işık Ergüden).
33. Lewicka, M. (2011). Place attachment: How far have we come in the last 40 years? Journal of environmental psychology, 31(3), 207-230.
34. Parasuraman, A., Zeithaml, V. A., & Berry, L. L. (1988). Servqual: A multiple-item scale for measuring consumer perceptions of service quality. Journal of Retailing, 64(1), 12–40.
35. Purcell, M. (2002). Excavating Lefebvre: The right to the city and its urban politics of the inhabitant. GeoJournal, 58(2-3), 99-108.
36. Relph, E. (1976). Place and placelessness. Pion.
37. Sarıyer, N. (2008). Gloval ölçeği ile belediye hizmetlerinde müşterinin algıladığı değerinin belirlenmesi: Kayseri büyükşehir örneği. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(3), 163-185.
38. Sennett, R. (1992). The fall of public man. W. W. Norton & Company.
39. Serper, Ö., Aytaç, M., & Bayram, N. (2000). Örnekleme, Ezgi Kitabevi.
40. Şahin, K. (2011). Belediye hizmetleri ve hizmet kalitesine yönelik vatandaş memnuniyetinin ölçümü: Konya il merkezi örneği [Yayınlanmış yüksek lisans tezi]. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi.
41. Şengül, T. (2009). Kentsel çelişki ve siyaset: Kapitalist kentleşme süreci üzerine yazılar. İletişim Yayınları.
42. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics: Pearson new international edition. Northridge: Pearson.
43. Taşçı, B. T. (2014). Hizmette Kalite ve Belediye Hizmetlerinde Kaliteye Yönelik Vatandaş Memnuniyetinin Ölçümü: Yalova İl Merkezi Örneği [Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi]. Yalova Üniversitesi.
44. Tekeli, İ. (2010). Modernite aşılırken kent planlaması. Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
45. Topal, B., Şahin, H., & Topal, B. (2019). Belediye hizmetlerinden memnuniyetin ölçülmesine yönelik bir araştırma: Simav belediyesi örneği. Balkan Sosyal Bilimler Dergisi, 8(15), 5-13.
46. Tuan, Y.-F. (1977). Space and place: The perspective of experience. University of Minnesota Press.
47. Usta, R., & Memiş, L. (2009)., Belediyelerde hizmet kalitesinin seçmen bağlılığı üzerinde etkisi. Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 20-37.
48. Van, M. H., & Yılmaz, V. (2020). Van büyükşehir ilçe belediyelerinin sunmuş olduğu hizmetlerin değerlendirilmesi: İpekyolu ve Gevaş ilçe büyükşehir belediyeleri örneği. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 97-107.
49. Yavuzçehre, P. S., & Torlak, S. E. (2006). Kentsel yaşam kalitesi ve belediyeler: Denizli Karşıyaka mahallesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(4), 184-207.
50. Yücel, S. (2020). Belediye hizmetlerine yönelik memnuniyet algısı: Kastamonu Belediyesi örneği [Yayınlanmış yüksek lisans tezi]. Kastamonu Üniversitesi.
51. Zeren, H. E., & Özmen, A. (2010). Halkın belediye faaliyetlerine katılma duyarlılığı ve hizmet memnuniyeti: Karaman belediyesi örneği. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 2010(2), 165-173.