Para Arzının Kapasite Kullanım Oranına Etkisi
Öz
Bu çalışma kapsamında para arzı türlerinin imalat sanayi kapasite kullanım oranına (KKO) etkisi incelenmektedir. Çalışma para arzının farklı tanımlarının KKO’ya kısa dönemde farklı düzeylerde etki edebileceğini iddia etmektedir. Para arzı tanımlarının KKO’ya etkileri arasındaki farklılığın bu farkların anlaşılması, para politikalarının öngörülebilirliğine katkı sağlayabilecektir. Çalışmanın hipotezini kanıtlamak amacıyla yapılan ekonometrik analizde Türkiye ekonomisine ait Ocak 2007 ve Kasım 2024 dönemi aylık frekanslı veriler kullanılmıştır. Ulaşılan sonuçlar hipotezi destekler niteliktedir. Sonuçlara göre para arzı KKO’yu bir ay gecikmeli olarak etkileyebilmektedir. Buna göre M0 para arzındaki yıllık yüzdelik değişimde yaşanan 1 birimlik artış KKO’daki yıllık yüzdelik değişim yaklaşık 0,08 puan azaltmaktadır. M1’den M0’ın çıkarılmasıyla elde edilen değerin yıllık yüzdelik değişimini ifade eden M1D değişkeni 1 birim arttığında ise KKO’daki yıllık yüzdelik değişim 0,08 puan artmaktadır. M3’ten M2’nin çıkarılmasıyla elde edilen değerin yıllık yüzdelik değişimini ifade eden M2D değişkenindeki 1 birimlik artış ise KKO’daki yıllık yüzdelik değişimi yaklaşık 0,035 puan artırmaktadır. Bu çalışma M0 para arzı ve diğer para arzı tanımları arasındaki bu ciddi farklılığı tespit ederek literatüre katkı sunmayı amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında bu bulguların muhtemel nedenleri tartışılmış ve politika yapıcılara öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
The Effect of Money Supply on Capacity Utilization Rate
Öz
This study examines the effects of different definitions of money supply on the manufacturing industry's capacity utilization rate (CUR). It hypothesizes that various definitions of money supply may have differing short-term impacts on CUR. Understanding these differences could contribute to enhancing the predictability of monetary policy. To test the hypothesis, an econometric analysis was conducted using monthly frequency data from the Turkish economy covering January 2007 and November 2024. The findings support the proposed hypothesis. According to the results, money supply affects CUR with a one-month lag. Specifically, a 1-percentage-point annual increase in the M0 money supply is associated with a reduction of approximately 0.08 percentage points in the annual change of CUR. Conversely, the M1D variable—calculated as the annual percentage change in the difference between M1 and M0—shows that a 1-percentage-point increase in this indicator raises the annual change in CUR by about 0.08 percentage points. Additionally, the M2D variable—defined as the annual percentage change in the difference between M3 and M2—is found to increase the annual change in CUR by approximately 0.035 percentage points. This study aims to contribute to the literature by identifying the substantial divergence between the effects of M0 and other monetary aggregates on CUR. The potential reasons behind these findings are discussed, and policy recommendations are provided for decision-makers.
Anahtar Kelimeler
