Climate Change Laws and on Local Governments According to the Climate Change Law in Türkiye

Yıl 2026, Cilt: 16 Sayı: 1 , 225 - 248 , 29.03.2026

Erdal Güler

https://doi.org/10.18074/ckuiibfd.1722565

https://izlik.org/JA99JU47NH

Öz

Although international agreements have been made against dangers such as water scarcity or floods, inundations, natural disasters, and forest fires resulting from the global socio-economic effects of greenhouse gases, nation-states and their integral parts, local governments, are expected to transition to mitigation and adaptation policies. Accordingly, about 15 years ago, many countries enacted climate laws for climate change policies, and these laws began to assign direct duties and responsibilities to local governments. This study addresses the importance of local governments in adaptation and mitigation policies in the fight against climate change. From this perspective, the study evaluates how local governments will be affected according to the climate change law proposal, which has been suggested in policy documents for about five years in Turkey and has been frequently expressed in public opinion for the last year. In conclusion, the study argues that climate change policies should be addressed comprehensively and that local governments should be supported organizationally and financially to implement on-site action plans according to local needs.

Anahtar Kelimeler

Climate law , climate change , türkiye , local governments

İklim Değişikliği Kanunları ve Türkiye’de İklim Değişikliği Kanunu’na Göre Yerel Yönetimler

https://izlik.org/JA99JU47NH

Öz

Sera gazları küresel ölçekte sosyo-ekonomik etkileri sonucunda su kıtlığı veya sel, taşkınlıklar, doğal afetler, orman yangınları gibi tehlikelere karşı uluslararası sözleşmeler yapılmış olsa da ulus devletlerin ve onun ayrılmaz parçası olan yerel yönetimlerin azaltma ve uyum politikalarına geçmesi beklenmektedir. Yaklaşık 15 yıl önce birçok ülke, iklim değişikliği politikaları için iklim kanunları yürürlüğe koymuşlar ve bu kanunlarda ise yerel yönetimlere doğrudan görev ve sorumluklar verilmeye başlanmıştır. Bu çalışmada, iklim değişikliği ile mücadelede uyum ve azaltım politikalarında yerel yönetimlerin önemine değinilmiştir. Buradan hareketle çalışmada, Türkiye’de yaklaşık beş yıldır politika belgelerinde önerilen ve son bir yıldır kamuoyunda sık sık ifade edilen iklim değişikliği kanun teklifline göre yerel yönetimlerin nasıl etkileneceği değerlendirilmiştir. Sonuç olarak çalışma, iklim değişikliği politikalarının geniş kapsamlı ele alınması, yerel ihtiyaçlara göre yerinde eylem planlarının uygulanması için yerel yönetimlerin örgütsel ve finansal açıdan desteklenmesi ile gerçekleşeceğini ileri sürmektedir.

Anahtar Kelimeler

İklim kanunu , iklim değişikliği , türkiye , yerel yönetimler.

Kaynakça

• Adger, W. N. Arnell, N. W. ve Tompkins, E. L. (2005). Successful adaptation to climate change across scales. Global Environmental Change-Human and Policy Dimensions, 15(2), 77-86.
• Arı, İ. ve Aydın, L. (2019). Türkiye’de yerel iklim değişikliği eylem planlarının hazırlanması ve etkin uygulanması için öneriler. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Ek Sayı, 395-414.
• Arısoy, A. (2021). Küresel iklim değişikliği ve yerel yönetimler. Yerel İklim, S.67, 22-28.
• Ay, H. ve Berat, A. (2020). Türkiye’de iklim siyaseti. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 7(64), 4046-4072.
• Balaban, A. ve Kaan, A. (2022). Climate change adaptation policies of metropolitan munıcıpalities in turkey. Vizyoner Dergisi, 13 (36), 1132-1149.
• Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı [UN-HABITAT] (2015). Guiding Principles for City Climate Action Planning. https ://un habitat.or g/boo ks/gu iding princ iples -for- clima te-ci ty-pl annin g-act ion/
• BM iklim değişikliği çerçeve sözleşmesi, https://webdosya.csb.gov.tr/db/iklim/webmenu/webmenu12421_1.pdf, 08.05.2025.
• Bodansky, D. (1993). The United Nations framework convention on climate change: a commentary. Yale Journal of International Law, 18, 451-558.
• Boswell, Michael R. Adrienne I. Greve, ve Tammy L. Seale. (2014). Climate action planning. https://doi.org/10.4337/9780857939999.00021
• Böhringer, C. (2003). The Kyoto Protocol: A review and perspectives. Oxford Review of Economic Policy, 19(3), 451–466.
• Cartails, C. (2014). Toward Resilient cities- a review of definitions, challenges and prospects. Advances in Building Energy Research, 8(2), 259-266.
• Chudnovsky, M. ve Fernandez, C. (2024). The study of climate change: the need to bring the state back ın. NPJ Clim. Action 3 (39), 1-5.
• Craig, R. (2010). Stationarity is dead' - long live transformation: five principles for climate change adaptation law. Harvard Environmental Law Review, 34 (1), 9-75.
• Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (2024). Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan COP29 Dünya Liderleri İklim Eylemi Zirvesi’nde Konuştu, https://www.iklim.gov.tr/cumhurbaskani-recep-tayyip-erdogan-cop29-dunya-liderleri-iklim-eylemi-zirvesi-nde-konustu-haber-4351, 08.05.2025.
• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (2024). İklim Değişikliğine Uyum Stratejisi ve Eylem Planı (2023-2030), Ankara.
• Demir, A. (2022). Paris Anlaşması ve 26. Taraflar Konferansı (COP 26)’nda Türkiye değerlendirmesi: yükümlülükler ve sorumluluklar. Biological Diversity and Conservation, 15 (2), 162-170.
• Demirci, M. (2015). İklim değişikliğinin yerel bir sorun olarak inşası. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7 (1), 103-114.
• Dernbach, J. ve Kakade S. (2008). Climate change law: an introduction. Energy Law Journal, 29 (1), 1-31.
• Gergin, D. (2024). İklim değişikliğine dirençli kentler: Dünya’da ve Türkiye’de iyi yerel yönetim uygulama örnekler. Erzurum Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18, 94-111.
• Gürçam, S. (2025). İklim kriziyle mücadele mi, sermaye için piyasa mekanizmaları mı? Türkiye’nin iklim değişikliği kanunu teklifi üzerine bir inceleme. Çevre, İklim ve Sürdürülebilirlik, 26(1) 37–52.
• Jordan, A. ve Huitema, D. (2014). Innovations in climate policy: the politics of invention, diffusion, and evaluation. Environmental Politics, 23 (5), 715–734.
• Kadioğlu, M. (2007). Küresel iklim değişimi ve Türkiye. Mühendis ve Makine, 50, 593, 15-25.
• Karacan, G. ve Gökce, D. (2023). Local coping with climate change: ıntegrating climate action plans and spatial plans. Planarch - Design and Planning Research, 7 (2), 181-190.
• Karataş, Z. (2015). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Sosyal Hizmet E-Dergi, 1 (1), 62-80.
• Kavut, S. (2025). İklim değişikliğinin Türkiye’de belediyelerin kurumsal yapıları üzerindeki etkileri. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 27(48): 251-265.
• Kaya, Y. (2017). Paris Anlaşmasını iklim adaleti perspektifinden değerlendirmek. Uluslararası İlişkiler, 14 (54), 87-106.
• Lindseth, G. (2004). The Cities for climate protection campaign (ccpc) and framing of local climate policy. Local Environment, 9(4), 325-336.
• Measham, T. Preston, B. Smith, T. Brooke, R. Gorddard, G. Graig, M. (2011). Adapting to climate change through local municipal plan-ning: barriers and challenges. Mitigation and Adaptation Strategies for Global Change, 16 (8): 889-909.
• Mexican General Law on Climate Change (2012), https://iea.blob.core.windows.net/assets/imports/events/13/GeneralClimateChangeLaw_Englishversion.pdf, 14.05.2025.
• Nash, L. ve Reinhard S. (2019). Taking stock of climate change acts in europe: living policy processes or symbolic gestures? Climate Policy, 19 (8), 1052-1065.
• Okereke, C. ve Heike S. (2009). Conceptualizing climate governance beyond the ınternational regim. Global Environmental Politics, 1-60.
• Öbük, D. ve Serkan, S. (2024). İklim değişikliği süreci ve Türkiye’de iklim değişikliği eylem planlarının mekânsal perspektifi. Kent Akademisi Dergisi, 17(3), 939-960.
• Özkaya, S. (2024). Türkiye’nin iklim değişikliğine yönelik politikaları ve kurumsal yapı. Journal of Environmental and Natural Studies, 6 (3), 252-269.
• Özlüer, I. (2025). İklimin piyasalaşması: Planlama hukuku örneğinde kamu yönetiminin değişen paradigmaları. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 1-24.
• Peel, J. (2015). Climate change law: the emergence of a new legal discipline. Law Review, 32, 922-979. Sapkota, T. (2018). Climate change law, https://lpr.adb.org/sites/default/files/event/1650/npl-ttt-2018-session-5-climate-change-law.pdf, 08.05.2025.
• Sevinçli, B. (2025). Türkiye’nin 7552 sayılı İklim Kanunu: Kentler ile yerel yönetimlerin rolü ve sorumlulukları üzerine akademik bir değerlendirme. Türkiye Siyaset Bilimi Dergisi, 8(2), 129-142.
• Sezik, M. ve Dokuyucu, E. (2025). İklim değişikliği ve Türkiye’de kentlerin iklim değişikliği politikalarına uyum sorunları. Kent Akademisi Dergisi, 18(1), 540-562.
• Streck, C. Paul K. ve Moritz U. (2016). The Paris Agreement: a new beginning. Journal For European Environmental & Planning Law, 13, 3-29.
• Talu, N. (2015). Türkiye'de iklim değişikliği siyaseti. Ankara: Siyasal Kitabevi.
• Talu, N. (2019). Yerel iklim eylem planlaması ve Türkiye pratikleri. Ankara. https://www.iklimin.org/moduller/kent-yiep.pdf, 15.05.2025.
• Talu, N. ve Kocaman, H. (2019). Turkey‘s climate change policy, legal and ınstitutional framework, https://www.iklimin.org/wp-content/uploads/2020/03/modul_04_en-1.pdf, 15.05.2025.
• TBMM TD (2025a), 73. Birleşim, 28. Dönem 3. Yasama Yılı, 8 Nisan 2025.
• TBMM TD (2025b), 74. Birleşim, 28. Dönem 3. Yasama Yılı, 9 Nisan 2025.
• TBMM, Çevre komisyonu raporu (2025), https://cdn.tbmm.gov.tr/KKBSPublicFile/D28/Y3/T2/DosyaKomisyonRaporunuVerdi/d929e28a-eafd-472b-a1a7-21fc0232ac33.pdf, 07.05.2025.
• TBMM, İklim kanun teklifi taslağı (2025), https://cdn.tbmm.gov.tr/KKBSPublicFile/D28/Y3/T2/WebOnergeMetni/c0986a6f-d636-4c89-a92f-5db951eeeb09.pdf, 07.05.2025.
• Torney, D. (2020). What are framework climate change laws and why are they important?, https://diarmuidtorney.org/wp-content/uploads/2020/07/what-are-framework-climate-change-laws-july-2020.pdf
• Türkeş, M. (2008). Küresel iklim değişikliği nedir? temel kavramlar, nedenleri, gözlenen ve öngörülen değişiklikler. İklim Değişikliği ve Çevre, 1, 26-37.
• Uysal, Y. (2022). İklim değişikliği ve küresel ısınma ile mücadelede yerel yönetimlerin rolü: tespitler ve öneriler. Kesit Akademi Dergisi, 8 (30), 324-354.
• Ünsal, N. ve Demirkol, T. (2019). Türkiye’de yerel yönetimlerin finansmanı. Turkish Studies-Economics, Finance, Politics, 1107-1133.
• Veen, Van der, G. A. & de Graaf, K. J. (2020). Climate Litigation, Climate Act and Climate Agreement in the Netherlands. In M. M. Roggenkamp, & C. Banet (Eds.), European Energy Law Report (13), 457-469.
• Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.