Kentsel Hizmetlerde Nesnelerin İnterneti Cihazlarının Kullanımı: Çevresel Sürdürülebilirlik Ekseninde Bir Sorgulama

Öz

Gelişen teknoloji ile dönüşüme uğrayan akıllı kentleşmenin unsurlarından ve itici güçlerinden birisi, kentsel hizmet sunumunda nesnelerin internetinin kullanılmasıdır. Akıllı kentleşmenin kentlerin uluslararası rekabet edebilirliği, kentsel hizmet maliyetlerinin azaltılması ve kentlilerin hizmete ulaşırken zaman tasarrufu etmeleri gibi sosyo-ekonomik sürdürülebilirliğe katkılarının yanında enerji verimliliği sağlayarak çevresel sürdürülebilirliğe de hizmet ettiği ifade edilmektedir. Bununla birlikte kentsel hizmetlerde nesnelerin internetinin kullanımının yarar ve zararları ile uzun erimde uygulama açısından beraberinde getireceği güçlüklerin yeterince tartışılmadığı ifade edilebilir. Buradan hareketle çalışmada nesnelerin internetinin kentsel hizmet sunumunda kullanılmasının çevresel sürdürülebilirlik açısından etkileri sorunsallaştırılmıştır. Başlı başına nesnelerin internetinin kentsel hizmet sunumunda kullanılmasının özsel ve pratik zorlukları ile çevresel sürdürülebilirlik açısından etkileri ele alınmaktadır. Literatürden hareketle nesnelerin interneti kavramsal olarak güçlü ve zayıf yönleriyle birlikte açıklanmakta ve akıllı kentin akıllı çevre bileşeni kapsamında kentsel hizmetlerdeki nesnelerin interneti uygulamaları çevresel sürdürülebilirlik açısından tartışılmaktadır. Bu bağlamda akıllı çevre bileşeni kapsamında nesnelerin internetinin kentteki kullanım biçimleri çalışmanın temel kapsamını oluşturmuştur. Öneriler ve sonuç bölümünde bu çalışmada ulaşılan çıkarımlar ile birlikte Türkiye açısından sürecin çevresel sürdürülebilirlik öncelenerek nasıl yönetilebileceğine dair uygulama önerileri de sunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Nesnelerin interneti
• akıllı kent
• kentsel hizmet
• sürdürülebilirlik.

Utilization of Internet of Things (IoT) Devices in Urban Services: An Analysis in the Context of Environmental Sustainability

Öz

One of the components and driving forces of smart urbanization, which has undergone transformation with advancing technology, is the use of the Internet of Things (IoT) in the delivery of urban services. It is noted that smart urbanization contributes not only to socio-economic sustainability—such as increasing cities' international competitiveness, reducing the costs of urban services, and enabling citizens to save time when accessing services—but also serves environmental sustainability by providing energy efficiency. However, it can be stated that the benefits and harms of using the Internet of Things in urban services, as well as the challenges it may bring in the long term in terms of implementation, have not been sufficiently discussed. Based on this, the study problematizes the effects of using the Internet of Things in urban service delivery from the perspective of environmental sustainability. In this context, the intrinsic and practical challenges of using the Internet of Things in urban service delivery, as well as its effects on environmental sustainability, are addressed. Drawing on the literature, the Internet of Things is conceptually explained along with its strengths and weaknesses, and the applications of the Internet of Things in urban services within the smart environment component of smart cities are discussed in terms of environmental sustainability. In this regard, the ways in which the Internet of Things is used in the city within the scope of the smart environment component constitute the main focus of the study. In the recommendations and conclusion section, application suggestions are presented regarding how the process can be managed in Turkey with a priority on environmental sustainability, based on the findings of this study.

Anahtar Kelimeler

• Internet of things
• smart cities
• urban services
• sustainability.

Kaynakça

1. “Akıllı Aydınlatma” (t.y.) Erişim: 18.04.2025 https://www.akillisehirler.gov.tr/proje-envanteri/konya-akilli-aydinlatma/
2. Ahad, M. A., Paiva, S., Tripathi, G., & Feroz, N. (2020). “Enabling technologies and sustainable smart cities”. Sustainable cities and society, 61, 102301, s.1-12. https://doi.org/10.1016/j.scs.2020.102301
3. Aivazidou, E., Banias, G., Lampridi, M., Vasileiadis, G., Anagnostis, A., Papageorgiou, E., & Bochtis, D. (2021) “Smart Technologies for Sustainable Water Management: An Urban Analysis” Sustainability, 13(24), 13940. https://doi.org/10.3390/su132413940
4. Albino, V., Berardi, U., & Dangelico, R. M. (2015). Smart Cities: Definitions, Dimensions, Performance, and Initiatives. Journal of Urban Technology, 22(1), 3–21. https://doi.org/10.1080/10630732.2014.942092
5. ASKİ (2022) “ASKİ’den Türkiye’de Bir İlk: Suda Kayıp Kaçağa Anında Müdahale” Erişim: 20.04.2025 https://aski.gov.tr/tr/HABER/Ask%C4%B1den-Turk%C4%B1yede-B%C4%B1r-Ilk-Suda-Kay%C4%B1p-Kacaga-An%C4%B1nda-Mudahale/483
6. Aslan, Ö., Samet, R., Özkan Okay, M. (2021) “Nesnelerin İnterneti Cihazlar”, Nesnelerin İnterneti Kuramdan Uygulamaya, (Ed.) Hüseyin Çakır, Çelebi Uluyol, Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık, s. 101- 126.
7. Ataç, B. (2021) Akıllı Şehir Ekosistemleri: Sürdürülebilir Şehirlerde Yapılar ve İlişkiler, İstanbul: Maltepe Üniversitesi Yayınları.
8. Birleşmiş Milletler Dünya Çevre ve Kalkınma Komisyonu (1991) Ortak Geleceğimiz, Belkıs Çırakçı (çev.), Ankara: Türkiye Çevre Sorunları Vakfı Yayını.

9. Birleşmiş Milletler (2002) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Erişim: 28.03.2025. Kaynak: https://webdosya.csb.gov.tr/db/iklim/webmenu/webmenu12421_1.pdf
10. Bosch, P., Jongeneel, S., Rovers, V., Neumann, H. M., Airaksinen, M., ve Huovila, A. (2017). CITYkeys indicators for smart city projects and smart cities. CITYkeys report, 10. Cohen, B. (2014) “The smartest cities in the world 2015: Methodology”. Erişim: 14.06.2025 https://www.fastcompany.com/3038818/the-smartest-cities-in-the-world-2015-methodology
11. Cohen, B. (2015) “The 3 generations of Smart Cities: inside the development of the technology driven city” Erişim : 14.06.2025 https://www.fastcompany.com/3047795/the-3-generations-of-smart-cities
12. Creswell, J. W. (2016) Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni, (Çev. Ed.) Mesut Bütün, Selçuk Beşir Demir, Ankara: Siyasal Kitabevi.
13. Durmuş, A., Sevgi, A. (2021) “Nesnelerin İnterneti Teknolojisi ve Akıllı şehirlerin Gelişimi”, Nesnelerin İnterneti Kuramdan Uygulamaya, (Ed.) Hüseyin Çakır, Çelebi Uluyol, Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık, s. 319-349.
14. Elmustafa, S. A. A., Mujtaba, E. Y. (2019) “Internet of things in smart environment: Concept, applications, challenges, and future directions” World Scientific News, 134(1), 1-51.
15. European Commission, 2020, 100 Climate-Neutral Cities by 2030 - by and for the Citizens: Interim Report of the Mission Board for Climate-Neutral and Smart Cities. Brussels. doi: 10.2777/345941
16. Faßmann, H., & Franz, Y. (2012) “Smart Cities oder: Wie intelligent ist smart?” Jahrbuch StadtRegion 2011/2012 Schwerpunkt: Stadt und Religion, (Ed.) . Pohlan, H. Glasauer, C. Hannemann, & A. Pott, Budrich UniPress, s. 117– 124.
17. Fatorachian, H.; Kazemi, H.; Pawar, K (2025) “Digital Technologies in Food Supply Chain Waste Management: A Case Study on Sustainable Practices in Smart Cities” Sustainability 2025 (17)5 https://doi.org/10.3390/su17051996
18. Giffinger, R., Fertner, C., Kramar, H., Kalasek, R., Pichler-Milanovic, N., & Meijers, E. J. (2007) Smart cities, Ranking of European medium-sized cities, Final report, Vienna: Centre of Regional Science (SRF).
19. Hançer, E., Samet, R. (2021) “Nesnelerin İnterneti Donanım ve Yazılım”, Nesnelerin İnterneti Kuramdan Uygulamaya, (Ed.) Hüseyin Çakır, Çelebi Uluyol, Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık, s. 79-99.
20. Haque, K. F., Zabin, R., Yelamarthi, K., Yanambaka, P., & Abdelgawad, A. (2020) “An IoT based efficient waste collection system with smart bins”, IEEE 6th World Forum on Internet of Things (WF-IoT), s. 1-5. Erişim: 10.04.2025 https://ieeexplore.ieee.org/abstract/document/9221251
21. Hemmings, O. (2019) Smart Applications for Facilities (Research Report). University of Hawaii. Kaynak: https://calhoun.nps.edu/server/api/core/bitstreams/f86053f6-fbf2-4680-a246-ba07aa42d6de/content
22. Herzberg, C. (2018) Akıllı Şehirler Dijital Ülkeler: Dijital Kentsel Altyapı Yarının Kalabalık Dünyasında Nasıl Daha İyi Bir Yaşam Sunabilir. İstanbul: Optimist Yayın Grubu.
23. Hoffmann, D., Franz, R., Hawlitschek, F., ve Jahn, N. (2021) “Smart Bins: Fallstudienbasierte Bewertung der Nutzenpotenziale von Füllstandssensoren in intelligenten Abfallbehältern” HMD Praxis der Wirtschaftsinformatik, 58(5), s.1264-1279.
24. IWARU Institute für Infrastruktur, Wasser, Ressourcen, Umwelt (2023). Klimawandel – Trockenheit und Starkregen im urbanen Raum (Wassertage Münster). Münster. Erişim: 09.12.2025. Kaynak: https://d-nb.info/1355453437/34#page=42
25. J. Jin, J. Gubbi, S. Marusic and M. Palaniswami, "An Information Framework for Creating a Smart City Through Internet of Things," in IEEE Internet of Things Journal, vol. 1, no. 2, pp. 112-121, April 2014, doi: 10.1109/JIOT.2013.2296516
26. Kayapınar, Y., E. (2025) “Gaziantep Bizim Şehir: Kimlikli, İnsan Odaklı ve İklim Dirençli Akıllı Şehir Modeli” Çevre, Şehir ve İklim Dergisi, Akıllı Şehirler Özel Sayısı, s. 36-66.
27. Lundin, A. C., Özkil, A. G., & Schuldt-Jensen, J. (2017) “Smart cities: A case study in waste monitoring and management”, in Proceedings of the 50th Hawaii International Conference on System Sciences (HICSS 2017) s. 1392-1401. https://doi.org/10.24251/HICSS.2017.167
28. Martin, C., Evans, J., Karvonen, A., Paskaleva, K., Yang, D., & Linjordet, T. (2019) “Smart-sustainability: A new urban fix?” Sustainable cities and society, 45: 640-648. https://doi.org/10.1016/j.scs.2018.11.028
29. Mehta S., Bhalla, A. (2024) “Environmental Impact of Smart Bins: A Case Study Analysis of CO2 Emission Reduction in Major Cities”, 2024 5th IEEE Global Conference for Advancement in Technology (GCAT), Bangalore, India, s. 1-4, doi: 10.1109/GCAT62922.2024.10923951
30. Memon, S. K., Shaikh, F. K., Mahoto, N. A., & Memon, A. A. (2019) “IoT based smart garbage monitoring & collection system using WeMos & Ultrasonic sensors”. 2nd International Conference on Computing, Mathematics and Engineering Technologies (iCoMET), s. 1-6.
31. Marinova, N. (2016). “Possibilities for Improving Public Sector Services Using the Advantages of the Internet of Things”, In Proceedings of International Conference on Application of Information and Communication Technology and Statistics in Economy and Education (ICAICTSEE) s. 273-278.
32. Mosco, V. (2019) The smart city in a digital world. Bingley: Emerald Publishing Limited.
33. OECD (2018). Housing Dynamics in Korea: Building Inclusive and Smart Cities. OECD Publishing, Paris. http://dx.doi.org/10.1787/9789264298880-en
34. OECD (2019). “Enhancing the Contribution of Digitalisation to the Smart Cities of the Future” OECD Regional Development Papers, No. 2019/14, OECD Publishing, Paris, https://doi.org/10.1787/f6970913-en
35. Özkan Okay, M., Samet, R., Aslan, Ö. (2021) “Nesnelerin İnterneti Mimarileri ve Protokolleri”, Nesnelerin İnterneti Kuramdan Uygulamaya, (Ed.) Hüseyin Çakır, Çelebi Uluyol, Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık, s. 53-77.
36. Polat, H., Oyuncu, S. (2021) “İletişim Protokolleri”, Nesnelerin İnterneti Kuramdan Uygulamaya, (Ed.) Hüseyin Çakır, Çelebi Uluyol, Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık, s. 13-52.
37. Pirson, T., & Bol, D. (2021) Assessing the embodied carbon footprint of IoT edge devices with a bottom-up life-cycle approach. Journal of Cleaner Production, 322, 128966, s. 1-13. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2021.128966
38. Roy, S. (2016) “The smart city paradigm in India: Issues and challenges of sustainability and inclusiveness”. Social Scientist, 44(5/6), 29-48.
39. Salam, A. (2024) Internet of things for sustainable community development: Wireless communications, sensing, and systems.2. Edition, Cham: Springer.
40. Shwayri, S. T. (2013) “A Model Korean Ubiquitous Eco-City? The Politics of Making Songdo”, Journal of Urban Technology, 20(1), 39–55. https://doi.org/10.1080/10630732.2012.735409
41. Singh, P., Singh, G., & Kaur, G. (2019) “Green Smart Water and Sanitation System”, In Green and Smart Technologies for Smart Cities (Eds.) Pradeep Tomar, Gurjit Kaur, New York: CRC Press s. 239-260. .
42. Sosunova, I., Porras, J. (2022) “IoT-enabled smart waste management systems for smart cities: A systematic review”, IEEE Access, 10, s. 73326-73363. https://doi.org/10.1109/access.2022.3188308
43. Stevic, D., (2023) Smart Waste Management–A Comprehensive Overview of Current Technologies in Europe, [Master’s Thesis], Erişim: 05.05.2025 https://pub.fh-campuswien.ac.at/obvfcwhsacc/content/titleinfo/9584127/full.pdf
44. T.C. Kalkınma Bakanlığı (2013) Onuncu Kalkınma Planı 2014-2018 Erişim: 21.04.2025.https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/08/Onuncu_Kalkinma_Plani-2014-2018.pdf
45. T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Daire Başkanlığı (2019), BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları ve Göstergeleri, Erişim: 21.04.2025. http://www.surdurulebilirkalkinma.gov.tr/wp-content/uploads/2021/02/SKA-ve-Gostergeleri-Kapak-Birlestirilmis.pdf
46. T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Daire Başkanlığı (2019), On Birinci Kalkınma Planı (2019-2023). Erişim: 21.04.2025 https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/07/On_Birinci_Kalkinma_Plani-2019-2023.pdf
47. Tijjani, K. S., Sarıkaya Levent, Y., & Levent, T. (2025). “Smart Cities in the Global Context: Geographical Analyses of Regional Differentiations”. Systems, 13(4), 296 https://doi.org/10.3390/systems13040296
48. Türkiye Cumhuriyeti Strateji ve Bütçe Başkanlığı (2023), On İkinci Kalkınma Planı, Erişim: 21.01.2025. https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2023/12/On-Ikinci-Kalkinma-Plani_2024-2028_11122023.pdf
49. Uluyol, Ç., Yıldız, A. E. (2021) “Nesnelerin İnternetine Giriş”, Nesnelerin İnterneti Kuramdan Uygulamaya, (Ed.) Hüseyin Çakır, Çelebi Uluyol, Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık, s. 1-11.
50. UN Department of Economic and Social Affairs (2023) Monthly Briefing World Economic Situation and Prospects: Economic Analysis, 173 July 2023. Erişim: 26.11.2025. https://digitallibrary.un.org/record/4047096/files/1405382-EN.pdf
51. Utkutuğ, G. S. (2000) “Yeni yüzyıla girerken bina tasarımı ekoloji/enerji etkin/akıllı bina”, 4. Uluslararası Yapıda Tesisat Bilim ve Teknoloji Sempozyumu. Erişim: 27.03.2025. http://file.ttmd.org.tr/makale/14-2.PDF
52. Ünal, A. N., Durukan Odabaşı, Ş. (2020) Nesnelerin İnterneti: Akıllı Şehirler Kapasite Geliştirme ve Rehberlik Projesi. T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Coğrafi Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü Eğitim Kitapçığı. Erişim: 09.12.2025. Kaynak: https://akillisehirler.csb.gov.tr/wp-content/uploads/KapasiteGelistirme/Egitim_Pdf/Nesnelerin_Interneti.pdf
53. van den Buuse, D., & Kolk, A. (2019). “An exploration of smart city approaches by international ICT firms”. Technological Forecasting and Social Change, 142, s. 220-234. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2018.07.029
54. Vermesan, O., Friess, P., Guillemin, P., Serrano, M., Bouraoui, M., Freire, L.P. ve diğer (2016) “IoT Digital Value Chain Connecting Research, Innovation and Deployment”, Digitising the Industry Internet of Things Connecting the Physical, Digital and VirtualWorlds, (Eds.). Ovidiu Vermesan ve Peter Friess, River Publishers. https://doi.org/10.1201/9781003337966
55. WWF, Türkiye Belediyeler Birliği ve EY (2021, Haziran) Değer yaratmak için Akıllı Şehirler Türkiye ve dünyadan uygulama örnekleri. Erişim: 27.03.2025. Kaynak: https://wwftr.awsassets.panda.org/downloads/tbb_wwf_ey_deer_yaratmak_icin_akll_ehirler_rapr_1_6_2021.pdf