Çevrimiçi Tekrar Satın Alma Niyetinin Öncülleri: Türkiye’de Alışveriş Yapan Tüketiciler Üzerine Bir Araştırma

Sinan Çavuşoğlu; Bülent Demirağ

doi:10.18074/ckuiibfd.779917

Çevrimiçi Tekrar Satın Alma Niyetinin Öncülleri: Türkiye’de Alışveriş Yapan Tüketiciler Üzerine Bir Araştırma

Öz

Çalışma, çaba beklentisi, performans beklentisi, öz yeterlik ve güvenin online tatmin üzerindeki etkisini incelemektedir. Ayrıca çalışmada online alışveriş deneyiminin online tatmin ve online tekrar satın alma niyeti üzerindeki etkisi de incelenmektedir. Araştırmanın evrenini Türkiye’de online alışveriş yapan tüketiciler oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında tesadüfi olmayan örneklemelerden ‘kolayda örneklem’ yöntemi uygulanmıştır. Örneklem sayısı ise 435 anket formunda yer alan verilerden yola çıkarak değerlendirilmiştir. Araştırmada hipotezlerin test edilmesi için Smart PLS 3 (Partial Least Squares) istatistik programı kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre; çaba beklentisinin, performans beklentisinin, öz yeterliliğin ve online alışveriş deneyiminin online müşteri tatminini olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir. Ancak güven değişkeninin online müşteri tatmini üzerinde olumlu bir etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Gerçekleştirilen analizler neticesinde online alışveriş deneyiminin ve online müşteri tatmininin online tekrar satın alma niyetini olumlu yönde etkilediği de tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Aarts H., Verplanken B. ve Van Knippenberg, A. (1998). Predicting behavior from actions in the past: Repeated decision making or a matter of habit?. Journal of Applied Social Psychology, 28(15), 1355-1374. Ajzen, I. (1985). From Intentions to Actions: A Theory of Planned Behavior. In J. Kuhl & J. Beckman (Eds.), Action Control, From Cognition to Behaviour, Springer-Verlag Berlin Heidelberg, ss. 11-39.
Ajzen, I. (1988). Attitudes, Personality and Behaviour. The Dorsey Press, Chicago, IL.
Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179-211.
Ajzen, I. ve Fishbein, M. (1980). Understanding Attitude and Predicting Social Behavior. Prentice-hall, Englewood Cliffs, NJ.
Anderson, R. E. ve Srinivasan, S. S. (2003). E-satisfaction and E-loyalty: a contingency framework. Psychology & Marketing, 20(2), 123-138.
Bandura, A. (1986). Social Foundations of Thought and Action: A Social Cognitive Theory. Prentice-Hall, Englewood Cliffs, NJ.
Capraro, A., Broniarczyk, J., ve Srivastava, R. K. (2003). Factors influencing the likelihood of customer defection: The role of consumer knowledge. Journal of the Academy of Marketing Science, 31(2), 164-175.
Castaneda, J., Munozleiva, F. ve Luque, T. (2007). Web acceptance model (WAM): Moderating effects of user experience. Information & Management, 44(4), 384-396.

Cheema, A. ve Papatla, P. (2010). Relative importance of online versus offline information for internet purchases: Product category and Internet experience effects. Journal of Business Research, 63(9), 979-985.
Chen, Y. T. ve Chou, T. Y. (2012). Exploring the continuance intentions of consumers for B2C online shopping: Perspectives of fairness and trust. Online Information Review, 36(1), 104-125.
Chiou, J. S. (2004). The antecedents of consumers’ loyalty toward internet service providers. Information and Management, 41(6), 685-695.
Chiu, C. M., Lin, H. Y., Sun, S. Y. ve Hsu, M. H. (2009). Understanding customers’ loyalty intentions towards online shopping: An integration of technology acceptance model and fairness theory. Behaviour & Information Technology, 28(4), 347-360.
Çavuşoğlu, S. ve Durmaz, Y. (2020). Deneyimsel Pazarlama ve Yeşil Davranış. (1. Basım). İstanbul: Hiper Yayın.
Çavuşoğlu, S., ve Bilginer, F. G. (2018). Tüketici Deneyimlerinin Tekrar Ziyaret Etme Niyetine Etkisi: Bingöl İli Örneği. Türk Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 3(1), 72-85.
Dabhokar, P. A. ve Sheng, X. (2009). The role of perceived control and gender in consumer reactions to download delays. Journal of Business Research, 62(7), 756-760.
Dagger, T. S. ve O’Brien, T. K. (2010). Does experience matter?: Differences in relationship benefits, satisfaction, trust, commitment and loyalty for novice and experienced service users. European Journal of Marketing, 44(9/10), 1528-1552.
Davis, F. D. (1989). Perceived Usefulness, Perceived Ease of Use, and User Acceptance of Information Technology. MIS Quarterly, September, 13(3), 319-340.
Davis, F. D., Bagozzi, R. P. ve Warshaw, P. R. (1989). User acceptance of computer technology: A comparison of two theoretical models. Management Science, 35(8), 982-1003.
Demirağ, B. ve Durmaz, Y. (2020). Marka Yönetimi. (1 Basım). İstanbul: Hiper Yayın.
Deng, L., Turner, D. E., Gehling, R. ve Prince, B. (2010). User experience, satisfaction, and continual usage intention of IT. European Journal of Information Systems, 19(1), 60-75.
Dholakia, R. R. ve Zhao, M. (2010). Effects of online store attributes on customer satisfaction and repurchase intentions. International Journal of Retail & Distribution Management, 38(7), 482-496.
Durmaz, Y., Çavuşoğlu, S., ve Özer, Ö. (2018). The Effect of Brand Image and Brand Benefit on Customer Loyalty: The Case of Turkey. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 8(5), 528-540.
Festervand, T. A., Snyder, T. A., ve Tsalikis, H. D. (1986). Influence of catalog vs. store shopping and prior satisfaction on perceived risk. Academy of Marketing Science, 14(4), 28-36.
Fishbein, M. (1963). An Investigation of the Relationships between Beliefs about an Object and the Attitude Toward that Object. Human Relations, 16(3), 233-239.
Fornell, C., ve Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39-50.
Gefen, D. (2003). TAM or just plan habit: A look at experienced online shoppers. Journal of End User Computing, 15(3), 1-13.
Gefen, D., Benbasat, I. ve Pavlou, P. (2008). A research agenda for trust in online environments. Journal of Management Information Systems, 24(4), 275-286.
Geisser, S. (1974). A predictive approach to the random effect model. Biometrika, 61(1), 101-107.
Giannakos, M. N., Pateli, A. G. ve Pappas, I. O. (2011). Identifying the direct effect of experience and the moderating effect of satisfaction in the Greek online market. International Journal of E-Services and Mobile Applications, 3(2), 39-58.
Gravill, J. ve Compeau, D. (2008). Self-regulated learning strategies and software training. Information & Management, 45(5), 288-296.
Gujarati, D. (1999). M. Temel Ekonometri (çev. Ümit Şenesen, Gülay Günlük Şenesen). İstanbul, Litaratür Yayıncılık.
Hair, J. F., Risher, J. J., Sarstedt, M. ve Ringle, C. M. (2019). When to use and how to report the results of PLS-SEM. European Business Review, 31(1), 2-24.
Hair, J. F., Sarstedt, M., Ringle, C. M., ve Mena, J. A. (2012). An Assessment of the Use of Partial Least Squares Structural Equation Modeling in Marketing Research. Journal of the Academy of Marketing Science, 40(3), 414-433.
Hair, J., F., Black, W., Babin, B. ve Anderson, R. E. (2010). Multivariate data analysis (7th ed.). Upper Saddle River, NJ, USA: Prentice-Hall. Hallowell, R. (1996). The relationships of customer satisfaction, customer loyalty, and profitability: an empirical study. International Journal of Service Industry Management, 7, 27-42.
Hernandez, B., Jime´nez, J. ve Martı´n, M. J. (2010). Customer behavior in electronic commerce: the moderating effect of e-purchasing experience. Journal of Business Research, 63(9-10), 964-971.
Hoch, S. J. (2002). Product Experience is Seductive. Journal of Consumer Research, 29(3), 448-454.
Holbrook, M. B. ve Hirschman, E. C. (1982). The Experiential Aspects of Consumption: Customer Fantasies, Feelings, and Fun. Journal of Consumer Research, 9(2), 132-140.
Howard, J. A. ve Sheth, J. N. (1969). The theory of buyer behavior. In Journal of the American Statistical Association, 467-487.
Hsieh, J. Y. ve Liao, P. W. (2011). Antecedents and moderators of online shopping behavior in undergraduate students. Social Behavior and Personality: An International Journal, 39(9), 1271-1280.
Hsu, M., Yen, C., Chiu, C. ve Chang, C. (2006). A longitudinal investigation of continued online shopping behaviour: an extension of the theory of planned behaviour. International Journal of Human-Computer Studies, 64(9), 889-904.
Jin, B., Park, J. Y. ve Kim, J. (2008). Cross-cultural examination of the relationships among firm reputation, e-satisfaction, e-trust, and e-loyalty. International Marketing Review, 25(3), 324-337.
Jones, T. ve Sasser, E. W. (1995). Why satisfied customers defect. Harvard Business Review, 73, 88-99.
Kement, Ü., ve Çavuşoğlu, S. (2017). Hafızaya Yönelik Müşteri Deneyimlerinin Müşteri Sadakatine Etkisi: Yeşil Oteller Örneği. Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 4(8), 172-194.
Khalifa, M. ve Liu, V. (2007). Online consumer retention: Contingent effects of online shopping habit and online shopping experience. European Journal of Information Systems, 16(6), 780-792.
Kim, J., Spielmann, N. ve McMillan, S. J. (2012). Experience effects on interactivity: Functions, processes and perceptions. Journal of Business Reasearch, 65(11), 1543-1550.
Kotler, P. (2003). Marketing Insights from A to Z: 80 Concepts every Manager Needs to Know. John Wiley & Sons.
Krejcie, R. V. ve Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610.
Lee, G. G. ve Lin, H. F. (2005). Customer perceptions of e-service quality in online shopping. International Journal of Retail & Distribution Management, 33(2), 161-175.
Lee, H., Choi, S.-Y. ve Kang, Y.-S. (2009). Formation of e-satisfaction and repurchase intention: Moderating roles of computer self-efficacy and computer anxiety. Expert Systems with Applications: An International Journal, 36(4), 7848-7859.
Lewis, R.C., ve Chambers, R. E. (2000). Marketing Leadership in Hospitality. John Wiley, New York.
Liang, T.-P., ve Huang, J.-S. (1998). An empirical study on consumer acceptance of products in electronic markets: a transaction cost model. Decision Support Systems, 24(1), 29-43.
Liao, T. H. Keng, C. J. (2013). Online shopping delivery delay: finding a psychological recovery strategy by online consumer experiences. Computers in Human Behavior, 29(4), 1849-1861.
Lim, X. J., Cheah, J. H., Waller, D. S., Ting, H., ve Ng, S. I. (2019). What s-commerce implies? Repurchase intention and its antecedents. Marketing Intelligence & Planning.
Limayem, M. ve Hirt, S. G. (2003). Force of habit and information systems usage: theory and initial validation. Journal of the Association for Information Systems, 4, 65-97.
Liu, X., He, M., Gao, F. ve Xie, P. (2008). An empirical study of online shopping customer satisfaction in China: a holistic perspective. International Journal of Retail & Distribution Management, 36(11), 919-940.
Malhotra, N. K. (2004). Marketing Research an Applied Orientation (4. Edition). Pearson Prentice Hall, New Jersey.
Nemzow, M. (1999). E-commerce ‘Stickiness’ for customer retention. Journal of Internet Banking and Commerce, 8(3).
Oliver, R. L. (1997). Satisfaction: A Behavioural Perspective on the Consumer. McGraw-Hill, New York.
Palvia, P. (2009). The role of trust in e-commerce relational exchange: A unified model. Information & Management, 46(4), 213-220.
Pappas, I. O., Pateli, A. G., Giannakos, M. N., ve Chrissikopoulos, V. (2014). Moderating effects of online shopping experience on customer satisfaction and repurchase intentions. International Journal of Retail & Distribution Management, 42(3), 187-204.
Reichheld, F. F. (1996). The Loyalty Effect: The Hidden Force Behind Growth, Profits, and Lasting Value. Harvard Business School Press, Boston.
Rose, S., Clark, M., Samouel, P., ve Hair, N. (2012). Online customer experience in e-retailing: An empirical model of antecedents and outcomes. Journal of Retailing, 88(2), 308-322.
Rust, R. T. ve Zahorik, A. J. (1993). Customer satisfaction, customer retention, and market share. Journal of Retailing, 69, 193-215.
Saprikis, V., Chouliara, A. ve Vlachopoulou, M. (2010). Perceptions towards online shopping: analyzing the Greek university students’ attitude. Communications of the IBIMA, 2010, 1-13.
Soderlund, M., Vilgon, M. ve Gunnarsson, J. (2001). Predicting purchasing behaviour on business-to-business markets. European Journal of Marketing, 35(1/2), 168-181.
Stone, M. (1974). Cross-validatory choice and assessment of statistical predictions. Journal of the Royal Statistical Society: Series B (Methodological), 36(2), 111-133.
Taylor, S. ve Todd, P. A. (1995). Assessing IT usage: The role of prior experience. MIS Quarterly, 19(4), 561-570.
Thompson, R., Higgins, C. A. ve Howell, J. M. (1994). Influence of experience on personal computer utilization: Testing a conceptual model. Journal of Management Information Systems, 11(1), 167-187.
Turan, A. H., ve Özgen, F. B. (2009). Türkiye’de e-beyanname sisteminin benimsenmesi: geliştirilmiş teknoloji kabul modeli ile ampirik bir çalışma. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 10(1), 134-147.
Venkatesh, V. ve Morris, M. G. (2000). Why don’t men ever stop to ask for directions? Gender, social influence, and their role in technology acceptance and usage behaviour. MIS Quarterly, 24(1), 115-139.
Venkatesh, V., ve Davis, F. D. (2000). A theoretical extension of the technology acceptance model: Four longitudinal field studies. Management Science, 46(2), 186-204.
Venkatesh, V., Morris, M. G., Davis, G. B. ve Davis, F. D. (2003). User acceptance of information technology: Toward a unified view. MIS Quarterly, 27(3), 425-478.
Westbrook, R. A., ve Reilly, M. D. (1983). Value-percept disparity: An alternative to the disconfirmation of expectations theory of consumer satisfaction. Advances in Consumer Research, 10(1), 256-261.
Yang, K. (2012). Consumer technology traits in determining mobile shopping adoption: an application of the extended theory of planned behavior. Journal of Retailing and Consumer Services, 19(5), 484-491.
Zeithaml, V. A. (2000). Service quality, profitability and the economic worth of customers: What we know and what we need to learn. Journal of the Academy of Marketing Science, 28(1), 67-85.
Zhou, L., Dai, L. ve Zhang, D. (2007). Online Shopping Acceptance Model-a critical survey of consumer factors in online shopping. Journal of Electronic Commerce Research, 8(1), 41-62.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Sinan Çavuşoğlu ^*
0000-0001-9365-8677
Türkiye

Bülent Demirağ
0000-0002-8718-1822
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2021

Gönderilme Tarihi

13 Ağustos 2020

Kabul Tarihi

27 Nisan 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 11 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.18074/ckuiibfd.779917

IZ

https://izlik.org/JA95RM94AZ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Çavuşoğlu, S., & Demirağ, B. (2021). Çevrimiçi Tekrar Satın Alma Niyetinin Öncülleri: Türkiye’de Alışveriş Yapan Tüketiciler Üzerine Bir Araştırma. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(1), 163-194. https://doi.org/10.18074/ckuiibfd.779917

AMA

1.Çavuşoğlu S, Demirağ B. Çevrimiçi Tekrar Satın Alma Niyetinin Öncülleri: Türkiye’de Alışveriş Yapan Tüketiciler Üzerine Bir Araştırma. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2021;11(1):163-194. doi:10.18074/ckuiibfd.779917

Chicago

Çavuşoğlu, Sinan, ve Bülent Demirağ. 2021. “Çevrimiçi Tekrar Satın Alma Niyetinin Öncülleri: Türkiye’de Alışveriş Yapan Tüketiciler Üzerine Bir Araştırma”. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 11 (1): 163-94. https://doi.org/10.18074/ckuiibfd.779917.

EndNote

Çavuşoğlu S, Demirağ B (01 Haziran 2021) Çevrimiçi Tekrar Satın Alma Niyetinin Öncülleri: Türkiye’de Alışveriş Yapan Tüketiciler Üzerine Bir Araştırma. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 11 1 163–194.

IEEE

[1]S. Çavuşoğlu ve B. Demirağ, “Çevrimiçi Tekrar Satın Alma Niyetinin Öncülleri: Türkiye’de Alışveriş Yapan Tüketiciler Üzerine Bir Araştırma”, Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 11, sy 1, ss. 163–194, Haz. 2021, doi: 10.18074/ckuiibfd.779917.

ISNAD

Çavuşoğlu, Sinan - Demirağ, Bülent. “Çevrimiçi Tekrar Satın Alma Niyetinin Öncülleri: Türkiye’de Alışveriş Yapan Tüketiciler Üzerine Bir Araştırma”. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 11/1 (01 Haziran 2021): 163-194. https://doi.org/10.18074/ckuiibfd.779917.

JAMA

1.Çavuşoğlu S, Demirağ B. Çevrimiçi Tekrar Satın Alma Niyetinin Öncülleri: Türkiye’de Alışveriş Yapan Tüketiciler Üzerine Bir Araştırma. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2021;11:163–194.

MLA

Çavuşoğlu, Sinan, ve Bülent Demirağ. “Çevrimiçi Tekrar Satın Alma Niyetinin Öncülleri: Türkiye’de Alışveriş Yapan Tüketiciler Üzerine Bir Araştırma”. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 11, sy 1, Haziran 2021, ss. 163-94, doi:10.18074/ckuiibfd.779917.

Vancouver

1.Sinan Çavuşoğlu, Bülent Demirağ. Çevrimiçi Tekrar Satın Alma Niyetinin Öncülleri: Türkiye’de Alışveriş Yapan Tüketiciler Üzerine Bir Araştırma. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 01 Haziran 2021;11(1):163-94. doi:10.18074/ckuiibfd.779917

Cited By

Genç Tüketicilerin Çevrim İçi İkinci El Ürün Satın Alma Motivasyonlarının Çevrim İçi Tekrar Satın Alma Niyetine Etkisi

İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi

https://doi.org/10.25204/iktisad.1592787