Araştırma Makalesi

Üç Benek Motifinin Kökeni

Sayı: 10 1 Haziran 2011
Yıldız Akyay Meriçboyu
PDF İndir
TR EN

Üç Benek Motifinin Kökeni

Öz

Üç benek motifi üzerine araştırma yapan bilim insanları, bu motifin Asya kökenli olduğu üzerinde fikir birliği içinde olmuşlar ve Budizm ile ilişkilendirmişlerdir. Çalışmalarım sırasında üç beneğin Bulgaristan’da bulunmuş altın ve gümüş kaplar üzerindeki varlığını saptamıştım. Lampsakos’da yapılıp Bulgaristan’a gönderilen bu kaplar, aristokrat sınıfın hizmetine sunulmuş olup MÖ 5. yy ile 3. yy başları arasına tarihlenirler (Meriçboyu 2006: 49, 50). Dolayısıyla bu örneklerle üç benek motifinin MÖ 5. yy'a kadar indiği somut olarak kanıtlanmaktadır. Bu yayında, üç benek motifinin Ana Tanrıçanın ve sonra Dionysos adını alacak olan Baba Tanrının sembolü olduğunu tesbit ettim. Gerek Tanrıçanın gerekse Tanrının kutsal hayvanı parstır. Dolayısıyla üç benek parsı simgeler. Günümüzde bu motifin “pars beneği” adıyla kullanımı devam etmektedir. Parsın üzerindeki benekler, bu hayvanı özel kılmış ve doğumla ilişki kurulmuştur. Üremeği, bereketi, devamlılığı sembolize eder. Üç benek motifinin Anadolu’daki kullanımı yakın zamana dek devam etmiştir.

Anahtar Kelimeler

üç benek, pars, Ana Tanrıça, Baba Tanrı, üreme

Kaynakça

  1. Agre, D. 2003 “A New Interpretation of Scenes Decorating The Amphora – Rhyton From The Panagyurishte Treasure” Thracia XV: 545-558.
  2. Akurgal, E. 1955 Phrygische Kunst, Ankara.
  3. 1988 Anadolu Uygarlıkları, İstanbul.
  4. 1998 Anadolu Kültür Tarihi, Ankara.
  5. Anadolu Medeniyetleri II 1983 Anadolu Medeniyetleri. Yunan / Roma / Bizans, Avrupa Konseyi 18. Avrupa Sanat Sergisi 22 Mayıs – 30 Ekim, İstanbul.
  6. Bittel, K. 1975 „Bildbeschreibung der Grosse Götterzug der Kammer A“ K. Bittel et al. (eds.), Das hethitische Felsheiligtum Yazılıkaya, Berlin: 150 – 154, Tf. 25 – 30.
  7. 1983 Hattuscha Hauptstadt der Hethiter. Geschichte und Kultur einer Altorientalischen Grossmacht, Köln.
  8. Coche de la Ferté, E. 1956 Les Bijoux Antiques, Paris.
  9. Darga, A.M. 1992 Hitit Sanatı, İstanbul.
  10. Die Thraker 2004 Die Thraker. Das Goldene Reich des Orpheus. 23. Juli bis 28 November 2004. Kunst- und Ausstellungshalle der Bundesrepublik Deutschland, Bonn.

Kaynak Göster

APA
Akyay Meriçboyu, Y. (2011). Üç Benek Motifinin Kökeni. Colloquium Anatolicum, 10, 181-208. https://izlik.org/JA39LW46FF
AMA
1.Akyay Meriçboyu Y. Üç Benek Motifinin Kökeni. Colloquium Anatolicum. 2011;(10):181-208. https://izlik.org/JA39LW46FF
Chicago
Akyay Meriçboyu, Yıldız. 2011. “Üç Benek Motifinin Kökeni”. Colloquium Anatolicum, sy 10: 181-208. https://izlik.org/JA39LW46FF.
EndNote
Akyay Meriçboyu Y (01 Haziran 2011) Üç Benek Motifinin Kökeni. Colloquium Anatolicum 10 181–208.
IEEE
[1]Y. Akyay Meriçboyu, “Üç Benek Motifinin Kökeni”, Colloquium Anatolicum, sy 10, ss. 181–208, Haz. 2011, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA39LW46FF
ISNAD
Akyay Meriçboyu, Yıldız. “Üç Benek Motifinin Kökeni”. Colloquium Anatolicum. 10 (01 Haziran 2011): 181-208. https://izlik.org/JA39LW46FF.
JAMA
1.Akyay Meriçboyu Y. Üç Benek Motifinin Kökeni. Colloquium Anatolicum. 2011;:181–208.
MLA
Akyay Meriçboyu, Yıldız. “Üç Benek Motifinin Kökeni”. Colloquium Anatolicum, sy 10, Haziran 2011, ss. 181-08, https://izlik.org/JA39LW46FF.
Vancouver
1.Yıldız Akyay Meriçboyu. Üç Benek Motifinin Kökeni. Colloquium Anatolicum [Internet]. 01 Haziran 2011;(10):181-208. Erişim adresi: https://izlik.org/JA39LW46FF