Hitit Krallarının Ambarları: Devlet Hazinesi ve Güç Kaynağı olarak Tahıl Depolama
Öz
Son yirmi yılda, Orta Anadolu'daki çeşitli Hitit merkezlerinde tahıl depolama amaçlı büyük tesisler tespit edilmiştir. Bu merkezlerde, başkent Hattuşa’da bile binlerce ton tahıl hava geçirmez büyük çukurlarda veya yeraltı binalarda muhafaza edilmiştir. Hava geçirmeyecek biçimde kapatılmış artı ürün tahıllar böylece uzun yıllar korunabilmiştir. Bu tür tesislerin yapımı, karmaşık tabakalı toplumun gelişimiyle birlikte, iklim koşulları sorunlu olan ve yeterli bir mahsul verimi her zaman elde edilemeyen bir alanın bileşimiyle açıklanabilir. Nüfusun büyük bir kısmının tarımsal faaliyetlere dâhil olmaması nedeniyle, merkezi yönetimin gıda hükümlerine tabii oldukları anlaşılmaktadır; krizlerin önlenmesi ve buna yönelik stratejilerin geliştirilebilmesi açısından bu durum hayati önem taşıyordu. Bu silolar Devlet hazinesinin bir parçasını oluşturarak, siyasi ve ekonomik gücün Hitit Krallarına bağlanmasını sağlıyordu.
Anahtar Kelimeler
Hitit, Hattuşa, tahıl depolama, depolama çukuru, depolama binası
Kaynakça
- Baykal-Seeher, A. – J. Seeher 2003 “Hattuşa’da Eski Hitit Dönemi’ne Ait Dev Bir Tahıl Deposu”, M. Özbaşaran – O. Tanındı – A. Boratav (eds.), Archaeological Essays in Honour of Homo amatus: Güven Arsebük için Armağan Yazılar, İstanbul: 19-28.
- Çınaroğlu, A. – D. Çelik 2013 “Alaca Höyük”, M. Doğan-Alparslan – M. Alparslan (eds.), Hititler - Bir Anadolu İmparatorluğu, İstanbul: 196-205.
- Fairbairn, A. – S. Omura 2005 “Archaeological identification and significance of ÉSAG (agricultural storage pits) at Kaman Kalehöyük, central Anatolia”, Anatolian Studies 55: 15-23.
- Fenton, A. 1983 “Grain storage in pits: experiment and fact”, A. O’Connor – R.B. Stevenson – D.V. Clarke (eds.), From the stone age to the ’Forty-Five, Edinburgh: 567–588.
- Hoffner, H.A. 1974 Alimenta Hethaeorum, New Haven.
- 2001 “Alimenta Revisited”, G. Wilhelm (ed.), Akten des IV. Internationalen Kongresses für Hethitologie, Studien zu den Boğazköy-Texten 45, Wiesbaden: 199-212.
- Hyde, M.B. – N.J. Burrell 1982 “Controlled Atmosphere Storage”, C.M. Christensen (ed.), Storage of Cereal Grains and Their Products, St. Paul: 443-478.
- Korfmann, M. 1983 Demircihüyük I. Architektur, Stratigraphie und Befunde, Mainz.
- Kuniholm, P. 1990 “Archaeological evidence and non- evidence for climatic change”, S. J. Runcorn – J.-C. Pecker (eds.), The Earth’s Climate and Variability of the Sun Over Recent Millennia, London: 645-655. http://dendro.cornell.edu/articles/kuniholm1990d.pdf
- Makal, M. 1991 Bizim Köy, İstanbul.