Çankırı İlindeki Gebe Kadınlarda Toxoplasma gondii Seroprevalansının Araştırılması

Öz

Toxoplasma gondii, canlı doku kistleri içeren çiğ veya az pişmiş et tüketimi, kedi dışkısından atılan ookistlerin bulaştığı su veya gıdaların tüketilmesi, ayrıca hamilelik sırasında dikey geçiş veya doku, organ ve kan nakli yoluyla insanlara bulaşabilmektedir. Çalışmanın amacı Çankırı Devlet Hastanesi (ÇSH) kadın doğum servisine başvuran hastalarda T. gondii seroprevalansını araştırmaktır. Bu çalışmada Haziran 2022-Ocak 2023 tarihleri arasında ÇSH Kadın Hastalıkları ve Doğum polikliniğine normal gebelik takibi için başvuran 62 gebenin anti-T. gondii IgG ve IgM antikor değerleri araştırılmıştır. Çalışmalardan elde edilen sonuçlara göre anti-T. gondii IgG pozitifliği %12.9; negatif %87.1 ve anti-T. gondii IgM pozitif %0; negative %100 olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlara göre gebelerin büyük çoğunluğunun T. gondii ile karşılaşmadığı ve bu nedenle konjenital toxoplazmoz açısından daha dikkatli olmaları gerektiği bildirilmektedir. Gebeler tarafından T. gondii’nin kedi dışkısı ile atılan ookistlerle kontamine olmuş su veya gıdaların tüketilmesi ve hamilelik sırasında dikey bulaşma yoluyla veya doku, organ ve kan nakli yoluyla insanlara bulaşabildiği bilinmelidir. Bu nedenle gebeler T. gondii açısından dikkatle takip edilmelidir.

Anahtar Kelimeler

• anti -T. gondii IgG
• anti -T. gondii IgM
• ELISA
• gebe
• Toxoplasma gondii

Investigation of Toxoplasma gondii Seroprevalence in Pregnant Women in Çankırı

Öz

Toxoplasma gondii can be transmitted to humans through consumption of raw or undercooked meat containing live tissue cysts, consumption of water or food contaminated with oocysts shed from cat feces, and vertical transmission during pregnancy or through tissue, organ, and blood transfusion. The aim of this study was to investigate the seroprevalence of T. gondii in patients admitted to the Obstetrics and Gynecology Department of Çankırı State Hospital (ÇSH). In this study, anti-T. gondii IgG and IgM antibody levels of 62 pregnant women between the ages of 17 and 47 who applied to ÇSH gynecology and obstetrics outpatient clinic for normal pregnancy follow-up between June 2022 and January 2023 were investigated. According to the results of the studies, anti-T gondii IgG positivity is 12.9% and negative 87.1% and anti-T. gondii IgM positivity is 0% while it was found to be 100% negative. According to these results, it is reported that the majority of pregnant women do not encounter T. gondii and; therefore, they should be more careful in terms of congenital toxoplasmosis. T. gondii can be transmitted to humans through consumption of water or food contaminated with oocysts excreted in cat feces and through vertical transmission or tissue, organ, and blood transfusion during pregnancy. Therefore, pregnant women should be carefully monitored for T. gondii.

Anahtar Kelimeler

• Anti -Toxo gondii IgG
• Anti -Toxo gondii IgM
• ELISA
• Pregnant
• Toxoplasma gondii

Kaynakça

1. Akçali, M., Ferda, O., Ebru, E., Ummuhan, Ç., Batun, I., Yildizdas, H.Y., & Satar, M. (2017). Konjenital Toksoplazmozisli İki Yenidoğan Olgusu. Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi, 11(2), 129-133. http://doi.org/10.12956/tjpd.2016.222
2. Akpinar, O., Akpinar, H., & Keskin, E. S. (2017). Seroprevalence of Toxoplasma gondii among pregnant women in Isparta Province, Türkiye. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7(3), 133-136.
3. Aksoy, A., Zor, N., Apan, T.Z., & Gocmen, S. (2005). Gebe kadınlarda parvovirus B19 ve TORCH seroprevalansı. Medical Network Klinik Bilimler ve Doktor, 11(4), 417-423.
4. Altindis, M., & Tanir, H.M. (2002). Gebe kadınlarda Toxoplasma gondii ve Sitomegalovirus antikorları sıklığı. Genel Tıp Dergisi, 12(1), 9-13.
5. Aydogmuş, S. (2022). Ankara Eğitim Ve Araştirma Hastanesi Kadin Hastaliklari Ve Doğum Polikliniğinde Takip Edilen Gebelerde TORCH Grubu İnfeksiyonlarin Seroprevalansinin Belirlenmesi. Medical Journal of Ankara Training & Research Hospital, 55(3). http://doi.org/10.20492/aeahtd.1210053
6. Aynioglu, A., Aynioglu, O., & Altunok, E. S. (2015). Seroprevalence of Toxoplasma gondii, rubella and Cytomegalovirus among pregnant females in north-western Türkiye. Acta Clinica Belgica, 70(5), 321-324. http://doi.org/10.1179/2295333715Y.0000000021
7. Babur, C., Yucesan, B., Sezen, F., & Kılıç, S. (2021). Evaluation of Seropositivity of Toxoplasmosis Suspected Patients Admitted to the National Parasitology Reference Laboratory Between 2009 and 2019. Türkiye Parazitolojii Dergisi, 45(3), 181-189. http://doi.org/10.4274/tpd.galenos.2021.02419
8. Bakacak, M., Bostancı, M. S., Kostu, B., Ercan, O., Serin, S., Avcı, F., & Bakacak, Z. (2014). Gebelerde Toxoplasma gondii, rubella ve sitomegalovirüs seroprevalansı. Dicle Medical Journal, 41(2), 326-331. http://doi.org/10.5798/diclemedj.0921.2014.02.0425

9. Berghold, C., Herzog, S. A., Jakse, H., & Berghold, A. (2016). Prevalence and incidence of toxoplasmosis: a retrospective analysis of mother-child examinations, Styria, Austria, 1995 to 2012. Eurosurveillance, 21(33), 30317. http://doi.org/10.2807/1560-7917.ES.2016.21.33.30317
10. Blanchard, N., Dunay, I.R., & Schlüter, D. (2015). Persistence of Toxoplasma gondii in the central nervous system: a fine‐tuned balance between the parasite, the brain and the immune system. Parasite Immunology, 37(3), 150-158. http://doi.org/10.1111/pim.12173
11. Bobić, B., Villena, I., & Stillwaggon, E. (2019). Prevention and mitigation of congenital toxoplasmosis. Economic costs and benefits in diverse settings. Food and Waterborne Parasitology, 16, e00058. http://doi.org/10.1111/pim.12173
12. Bulbul, R., & Bekmezci, M. (2022). Aksaray illindeki gebelerde Toxoplazma Antikor Seroprevalansının değerlendirilmesi. Aksaray Üniversitesi Tıp Bilimleri Dergisi, 3(2), 18-20.
13. Ceylan, A.N., & Benli, A. (2009). Muş İlindeki Gebelerde Toxoplasma gondii Seroprevalansinin Belirlenmesi. ANKEM Dergisi, 36(1), 30-33. http://doi.org/10.54962/ankemderg.1107857
14. Calgın, M.K., Cetinkol, Y., & Altuncekic, A.Y. (2017). Ordu ilindeki gebelerde Toxoplasma gondii seroprevalansının değerlendirilmesi. Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi, 14(1), 22-24.
15. Cekin, Y., Kızılates, F., Gur, N., & Senol, Y. (2011). Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesine son dört yılda başvuran gebe kadınların Toxoplasma gondii seropozitifliğinin araştırılması. Turkiye Parazitoloji Dergisi, 35(4), 181-184.
16. Celtek, N.Y., Tetikcok, R., Gunal, O., Demirturk, F., Duygu, F., Barut, H. Ş., & Erkorkmaz, U. (2014). Türkiye'nin Orta Karadeniz Bölgesi'nde Gebelerde Rubella, CMV ve Toksoplazmozis Seroprevalansı. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 6(1), 54-62.
17. Cetin, M., & Cetin, S. (2017). Hatay'da gebelerde toksoplazmozun yaşa bağlı prevalansı: modele bağlı tahmin. Mikrobiyoloji Bülteni, 51(4), 361-369.
18. Cicek, A.Ç., Duygu, F.,Iİnakçı, I.H., Boyar, N., & Boyar, I.H. (2012). Şanlıurfa ilinde doğurganlık çağındaki kadınlarda ELISA ile Toxoplasma gondii antikorlarının araştırılması: Üç yıllık değerlendirme. Journal of Clinical and Experimental Investigation, 3(1), 61-65. http://doi.org/10.5799/ahinjs.01.2012.01.0112
19. Cicek, C., Akineden, A., & Turkel, S. (2023). Sitomegalovirus, Rubella ve Toksoplasma gondii’nin Gebelerdeki Seropozitifliği ve IgG Avidite Testleri. Ahi Evran Medical Journal, 7(1), 26-31. http://doi.org/10.46332/aemj.1013492
20. Cubuk, F., Hasbek, M., Kafa, A.H.T., & Celik, C. (2020). Hastanemize başvuran gebelerde Toksoplazma, Rubella Virüs ve Sitomegalovirus enfeksiyonları için serolojik göstergelerin değerlendirilmesi. Turk Mikrobiyoloji Cemiyeti Dergisi, 50(4), 211-217. http://doi.org/10.5222/TMCD.2020.211
21. Demirci, F., & Mor, N. (2021). Kars yöresindeki gebelerde Toxoplasma gondii: Seroprevalans ve olası risk faktörleri. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi, 78(2), 175-186. http://doi.org/10.5505/TurkHijyen.2021.77528
22. Dogan, K., Güraslan, H., Ozel, G., Aydan, Z., & Yasar, L. (2014). Gebelerde Toxoplasma gondii, Rubella, Sitomegalovirus, Sifiliz ve Hepatit B Seropozitiflik Oranları. Türkiye Parazitoloji Dergisi, 38(4), 228-233. http://doi.org/10.5152/tpd.2014.3435
23. Dogan, K., Kafkaslı, A., Karaman, U., Atambay, M., Karaoglu, L., & Colak, C. (2012). Gebelerde Toksoplazma enfeksiyonunun seropozitiflik ve serokonversiyon oranları. Mikrobiyoloji Bulteni, 46(6), 290-296.
24. Dubey, J. (1996). Strategies to reduce transmission of Toxoplasma gondii to animals and humans. Veteriner parasitology, 64(1-2), 65-70. http://doi.org/10.1016/0304-4017(96)00961-2
25. Duran, I., Nazik, S., Nazik, H., & Duran, S. (2017). Gebelikte Toksoplazma ve Rubella seropozitifliğinin değerlendirilmesi. Balıkesir Medical Journal, 1(1), 22-25.
26. Durdu, B., & Mutlu, M. (2017). Sağlıklı Gebelerde Toksoplazma Seroprevelansı ve IgG Avidite Değerlerinin İncelenmesi. Medical Journal of Bakirkoy, 13(3). http://doi.org/10.5350/BTDMJB201713306
27. Durukan, H., & Killi, M.C. (2019). Retrospective Evaluation of the Seropositivity Rate of Toxoplasmosis and Clinical Results in Pregnant Women That were Admitted to a Tertiary Health Institution Between 2012 and 2017 in Türkiye. Turkish Journal of Parasitology, 43(3), 106-111. http://doi.org/10.4274/tpd.galenos.2019.6373
28. Dundar, O., Celik, S., Tutuncu, L., Ergur, A R., Vedat, A., & Mungen, E. (2009). 2000-2005 yılları arasında kliniğimizde doğum yapan gebelerde hepatit-B, hepatit-C, HIV, toksoplazma ve rubella prevalansının araştırılması. Zeynep Kamil Tıp Bülteni, 40(1), 1-9.
29. Efe, S., Kurdoğlu, Z., & Korkmaz, G. (2009). Van yöresindeki gebelerde Sitomegalovirüs, Rubella ve Toksoplazma antikorlarının seroprevalansı. Van Tıp Dergisi, 16(1), 6-9.
30. Ergün, A. G., Ozturk, T., Ciftci, E., & Aynali, A. (2013). Gebelerde Toxoplasma gondii seropozitifliğinin ve IgG-Avidite sonuçlarının değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 4(3), 91-94.
31. Ertug, S., Okyay, P., Turkmen, M., & Yuksel, H. (2005). Seroprevalence and risk factors for Toxoplasma infection among pregnant women in Aydin province, Türkiye. BMC Public Health, 5, 1-6.
32. Eskin, R. (2018) Gaziantep ve yöresinde hamile kadınlarda Toxoplasma gondii seropozitifliğinin elisa testi ile araştırılması (549632). Retrieved from https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
33. Ezer, B., Kaya, H., Kılıc, F., Ozdemir, M., & Kaba, K. (2023). Konya İli Meram Tıp Fakültesi Hastanesi’ne Başvuran Hamilelerde Enzyme Linked Fluorescent Assay Yöntemiyle Tespit Edilen Toxoplasma gondii, Rubella, Sitomegalovirüs Seroprevalansı. Turk Mikrobiyoloji Cemiyeti Dergisi, 53(1), 28-34. http://doi.org/10.54453/TMCD.2023.44827
34. Galvan-Ramirez, M. L., Troyo, R., Roman, S., Calvillo-Sanchez, C., & Bernal-Redondo, R. (2012). A systematic review and meta-analysis of Toxoplasma gondii infection among the Mexican population. Parasites & vectors, 5, 1-12. http://doi.org/10.1186/1756-3305-5-271
35. Galván-Ramírez, M. L., Sánchez-Orozco, L. V., Gutiérrez-Maldonado, A.F., & Rodriguez Pérez, L. R. (2018). Does Toxoplasma gondii infection impact liver transplantation outcomes? A systematic review. J Med Microbiol, 67(4), 499-506. http://doi.org/10.1099/jmm.0.000694.
36. Gencer, M., Cevizci, S., Sacar, S., Vural, A., Gungor, A. N. Ç., Uysal, A., & Cosar, E. (2014). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Obstetri Polikliniğine müracaat eden gebelerde anti-Toxoplasma gondii antikorlarının dağılımı ve risk faktörlerinin irdelenmesi. Turkiye Parazitoloji Dergisi, 38(2), 76-80. http://doi.org/10.5152/tpd.2014.3355
37. Gonca, S., Serin, M. S., Halepliler, S., & Erturk, S. E. (2021). Mersin’de bir devlet hastanesine başvuran gebelerde Toxoplasma gondii seroprevalansı, 2019. Türkiye Parazitoloji Dergisi, 45(3), 176. http://doi.org/10.4274/tpd.galenos.2021.7273
38. Gorkem, U., Kocaman, C., Karasartova, D., Taskiran, D., Gureser, A., Babur, C., & Ozkan, A. T. (2022). Toksoplazma serolojisi pozitif gebelerde intrauterin toksoplazmoz riskinin değerlendirilmesi. Avrasya Sağlık Bilimleri Dergisi, 5(3), 54-61. http://doi.org/10.53493/avrasyasbd.1078862
39. Gülsah, A., Unlu, B.S., Halil, E., Yoldaş, O., Koken, G., Cufali, D., & Yilmazer, M. (2013). Afyon bölgesinde gebelerde Toksoplazma ve Rubella seroprevelansı. Pamukkale Medical Journal, 6(3), 128.
40. Gundem, N.S., & Agir, M.C. (2014). Investigation of Seroprevalences of Rubella and Toxoplasma gondii Among Pregnant Women. Anatolian Journal of Clinical Investigation, 8(4), 152-157.
41. Gurbuz, E., & Baran, A.I. (2021). Hastanemize Başvuran Gebe Hastalarda Rubella, Cytomegalovırus, Toxoplasma gondii Seroprevalansı, Ölü Doğum ve Erken Doğum Oranları, Igg Pozitif Hastalarda Igg Avidite Karşılaştırılması. Van Tip Dergisi, 28(2). http://doi.org/10.5505/vtd.2021.54036
42. Hansu, K., Ozdemir, H., Hansu, I., Çıkım, G., & Tok, A. (2021). Comparison of the Toxoplasma Seroprevalence Rates in Syrian Refugee pregnant women and turkish pregnant women. Türkiye Parazitoloji Dergisi, 45(4), 247-251. http://doi.org/10.4274/tpd.galenos.2021.36855
43. Harma, M., Gungen, N., & Demir, N. (2004). Toxoplasmosis in pregnant women in Sanliurfa, Southeastern Anatolia city, Türkiye. Journal of the Egyptian Society of Parasitology, 34(2), 519-525.
44. Hazan, E. (2018). Van ilinde hastanemize başvuran gebe hastalarda Rubella, Cytomegalovirus, Toxoplasma gondii seroprevalansı, ölü doğum ve erken doğum oranları, IgG pozitif hastalarda IgG avidite karşılaştırılması (503046). Retrieved from https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
45. Jones, J., Lopez, A., & Wilson, M. (2003). Congenital toxoplasmosis. American family physician, 67(10), 2131-2138.
46. Kafkasli, A., Uryan, İ., Buhur, A., Koroglu, M., & Durmaz, R (1996). Kliniğimize Başvuran Gebelerde Toksoplazmozis Serolojisi. Perinatoloji Dergisi, 4(2), 94-96.
47. Kahraman, H., & Savcı, U. (2022). Rubella, cytomegalovirus and toxoplasmosis seroprevalence in pregnants in Çorum province. Anatolian Current Medical Journal, 4(2), 202-205. http://doi.org/10.38053/acmj.1062754
48. Karabulut, A., Polat, Y., Turk, M., & Balci, Y.I. (2011). Evaluation of rubella, Toxoplasma gondii, and cytomegalovirus seroprevalences among pregnant women in Denizli province. Turkish Journal of Medical Sciences, 41(1), 159-164. http://doi.org/10.3906/sag-1001-568
49. Kayman, T., & Kayman, M. (2010). Seroprevalence of toxoplasmosis among pregnant women in Kayseri. Perinatal Journal, 18(3), 92-96.
50. Kececioglu, M., Erdin, B. N., Tugba, K., & Duran, A.C. (2022). Investigation of Toxoplasma gondii, Rubella virus and Cytomegalovirus Infections in Pregnancy, Retrospective Evaluation of Avidity Tests and Perinatal Follow-up Results. Journal of Contemporary Medicine, 12(5), 716-721. http://doi.org/10.16899/jcm.1125694
51. Keskin, S. (2013). Toxoplasma, Rubella, CMV, HBV, AntiHBs, HCV, HIV seroprevelance in first Trimester Pregnant Women. Selçuk Tıp Dergisi, 29(3), 123-126.
52. Kılıc, F., Ersak, B., & Yalcınkaya, A. (2022). Bir ilçedeki gebelerde TORCH seroprevalansının araştırılması. Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi, 19(3), 1373-1379. http://doi.org/10.38136/jgon.1021475
53. Kinci, M.F., Saruhan, E., Paskal, E.K., Citil, B.E., & Sezgin, B. (2023). Seroprevalence of Toxoplasma gondii, Rubella and Cytomegalovirus Among Pregnant Women in Our Clinic. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Dergisi, 10(1), 29-33. http://doi.org/10.47572/muskutd.1078037
54. Kiris Satılmıs, O., Yapça, O.E., Yapca, D., & Catma, T. (2014). Sorgun Devlet Hastanesine başvuran gebelerde rubella, sitomegalovirüs ve toksoplazma antikorlarının seroprevalansı. İKSST Dergisi, 6(2), 90-96. http://doi.org/10.5222/iksst.2014.090
55. Kochanowsky, J. A., & Koshy, A. A. (2018). Toxoplasma gondii. Current Biology, 28(14), R770-R771. http://doi.org/10.1016/j.cub.2018.05.035.
56. Kölgelier, S., Demiraslan, H., Katas, B., & Güler, D. (2009). Gebelerde Toksoplasma gondii seroprevalansı. Dicle Tıp Dergisi, 36(3), 170-172.
57. Kulaksız, D., Erin, R., Erin, K.B., & Tekin, Y.B. (2021). Gebelerde Toxoplazma, Rubella, Sitomegalovirüs Taraması: Yapalım Mı? Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 10(4), 861-868. http://doi.org/10.37989/gumussagbil.801144
58. Liu, Q., Wang, Z. D., Huang, S. Y., & Zhu, X. Q. (2015). Diagnosis of toxoplasmosis and typing of Toxoplasma gondii. Parasites & Vectors, 8, 1-14. http://doi.org/10.1186/s13071-015-0902-6.
59. Liu, S., Wu, M., Hua, Q., Lu, D., Tian, Y., Yu, H., & Hu, X. (2020). Two old drugs, NVP-AEW541 and GSK-J4, repurposed against the Toxoplasma gondii RH strain. Parasites & Vectors, 13, 1-13. http://doi.org//10.1186/s13071-020-04094-2
60. Madendag, Y., Sahin, M.E., Madendag,I.C, Sahin, E., Acmaz, G., & Muderris, I.I. (2018) Investigation of toxoplasma, cytomegalovirus and rubella seroprevalence in pregnant women admitted to our hospital. Perinatal Journal, 26(1), 7-10 http://doi.org/10.2399/prn.18.0261004
61. Maral, I., Aksakal, N., Cirak, M., Kayikçioglu, F., & Bumin, M.A. (2002). Sosyal sigortalar kurumu Ankara doğumevi ve kadın hastalıkları eğitim hastanesinde doğum yapmış kentli kadınlarda anti-toksoplazma antikorlarının saptanması. Journal of Clinical Obstetrics & Gynecology, 12(2), 139-141.
62. Montoya, J. G., Giraldo, L.F., Efron, B., Stinson, E. B., Gamberg, P., Hunt, S., Giannetti, N., Miller, J., & Remigton. J. S. (2001). Infectious complications among 620 consecutive heart transplant patients at Stanford University Medical Center. Clin Infect Dis, 33(5), 629–640. https://doi.org/10.1086/322733.
63. Montoya, J.G. (2002). Laboratory diagnosis of Toxoplasma gondii infection and toxoplasmosis. The Journal of Infectious Diseases, 185(Supplement_1), S73-S82. https://doi.org/10.1086/338827
64. Mumcuoğlu, I., Toyran, A., Cetin, F., Coşkun, F.A., Baran, I., Aksu, N., & Aksoy, A. (2014). Gebelerde toksoplazmoz seroprevalansının değerlendirilmesi ve bir tanı algoritmasının oluşturulması. Mikrobiyoloji Bulteni, 48(2), 283-291.
65. Numan, O., Vural, F., Aka, N., Alpay, M., & Coskun, A.D.E. (2015). TORCH seroprevalence among patients attending obstetric Care Clinic of Haydarpasa Training and Research Hospital affiliated to association of Istanbul northern Anatolia public hospitals. Northern Clinics of Istanbul, 2(3), 203. http://doi.org/10.14744/nci.2015.55376
66. Ocak, S., Zeteroglu, S., Ozer, C., Dolapcioglu, K., & Gungoren, A. (2007). Seroprevalence of Toxoplasma gondii, rubella and cytomegalovirus among pregnant women in southern Türkiye. Scandinavian Journal of Infectious Diseases, 39(3), 231-234. http://doi.org//10.1080/00365540600978880
67. Okyay, A. G., Karateke, A., Yula, E., Inci, M., Benk Silfeler, D., & Köksaldı Motor, V. (2013). Hatay yöresindeki gebelerde toksoplazma lgG seroprevalansı ve avidite testinin tanıya katkısı. Türk Jinekoloji ve Obstetrik Derneği Dergisi, 10(3), 160-164. http://doi.org/10.5505/tjod.2013.41275
68. Parlak, M., Cim, N., Erdin, B.N., Guven, A., Bayram, Y., & Yıldızhan, R. (2015). Seroprevalence of Toxoplasma, Rubella, and Cytomegalovirus among pregnant women in Van. Turkish Journal of Obstetrics and Gynecology, 12(2), 79. http://doi.org/10.4274/tjod.35902
69. Polat, E., Aslan, M., Isenkul, R., Aygun, G., Aksin, N., Cepni, İ., & Altas, K. (2002). Gebe kadınlarda Toxoplasma gondii IgM ve IgG antikorlarının ELISA yöntemi ile araştırılması. Türkiye Parazitoloji Dergisi, 26(4), 350-351.
70. Renoult, E., Georges, E., Biava, M. E., Hulin C., Frimat, L., Hestin, D., & Kessler, M. (1997). Toxoplasmosis in kidney transplant recipients: report of six cases and review. Clinical Infectious Diseases, 24(4), 625-634. http://doi.org/10.1093/clind/24.4.625.
71. Robert-Gangneux, F., & Dardé, M.L. (2012). Epidemiology of and diagnostic strategies for toxoplasmosis. Clinical Microbiology Reviews, 25(2), 264-296. http://doi.org/10.1128/cmr.05013-11
72. Skariah, S., McIntyre, M. K., & Mordue, D. G. (2010). Toxoplasma gondii: determinants of tachyzoite to bradyzoite conversion. Parasitology research, 107, 253-260. http://doi.org/10.1007/s00436-010-1899-6
73. Saso, A., Bamford, A., Grewal, K., Noori, M., Hatcher, J., D'Arco, F., …& Lyall, H. (2020). Fifteen-minute consultation: Management of the infant born to a mother with toxoplasmosis in pregnancy. Archives of Disease in Childhood-Education and Practice, 105(5), 262-269. http://doi.org/10.1136/archdischild-2018-316603
74. Selek, M.B., Bektore, B., Baylan, O., & Ozyurt, M. (2015). Üçüncü basamak bir eğitim hastanesinde 2012-2014 yılları arasında gebelerde ve toksoplazmosis şüpheli hastalarda Toxoplasma gondii’nin serolojik olarak araştırılması. Turkiye Parazitoloji Dergisi, 39(3), 200-204. http://doi.org/10.5152/tpd.2015.3961
75. Shapiro, K., Bahia-Oliveira, L., Dixon, B., Dumètre, A., de Wit, L. A., VanWormer, E., & Villena, I. (2019). Environmental transmission of Toxoplasma gondii: Oocysts in water, soil and food. Food and Waterborne Parasitology, 15, e00049. http://doi.org/10.1016/j.fawpar.2019.e00049
76. Şentürk, Ş., Kagıtçı, M., Balık, G., Sahin, K., & Ozdemir, S. (2015). Bir üniversite hastanesine başvuran gebe kadınlarda Toxoplasma gondii seroprevalansı. Ege Tıp Dergisi, 54(4), 163-166. http://doi.org/10.19161/etd.344154
77. Simsek, M., Kesli, R., Demir, C., Çetinkaya, O., & Arioz, D.T. (2016). Afyon Kocatepe Üniversitesi, Araştırma ve Uygulama Hastanesinde takip edilen gebelerde Toksoplazma, Rubella, Sitomegalovirus ve Herpes Simpleks Virus Tip 2 seroprevalansının incelenmesi. Ortadogu Medical Journal/Ortadogu Tip Dergisi, 8(1).
78. Tamer, G.S., Dundar, D., & Caliskan, E. (2009). Seroprevalence of Toxoplasma gondii, rubella and cytomegalovirus among pregnant women in western region of Türkiye. Clinical and Investigative Medicine, 32(1), E43-E47.
79. Tanrıverdi, E.Ç., Kadıoglu, B. G., Alay, H., & Ozkurt, Z. (2018). Erzurum Nenehatun Doğum Hastanesine 2013-2017 Yılları Arasında Başvuran İlk Trimester Gebelerde, Anti-Toxoplasma gondii Antikor Sonuçlarının Retrospektif Olarak Değerlendirilmesi. Türkiye Parazitoloji Dergisi, 42, 101-105. http://doi.org/10.5152/tpd.2018.5544
80. Toklu, G.D. (2013). Antibodies Frequency Against Toxoplasmosis, Rubella Virus and Cytomegalovirus in Pregnant Women Gebelerde Toksoplazma, Rubella Virus ve Sitomegalovirus’a Karşı Oluşan Antikorların Sıklığı. Journal of Clinical and Analytical Medicine, 4(1), 38-40. http://doi.org/10.4328/JCAM.896
81. Tufekci, E.F., Duman, M.Y., Calısır, B., Kilınc, C., & Uzel, A. (2022). Investigation of Toxoplasma gondii seropositivity in pregnant women in Kastamonu Province, Türkiye. Türkiye Parazitoloji Dergisi, 46(4), 288-292. http://doi.org/10.4274/tpd.galenos.2022.28247
82. Usta, A., Hocaoglu, M., Turgut, A., Kılınç, O., Usta, C. S., & Dalkıran, E. Ş. (2018). Gebeliğin ilk üç ayında rubella ve toxoplazma enfeksiyonlarının taranması. Zeynep Kamil Tıp Bülteni, 49(1), 157-161. http://dx.doi.org/10.16948/zktipb.358407
83. UMS (Ulusal Mikrobiyoloji Standartları Bulaşıcı Hastalıklar Laboratuvar Tanı Rehberi)-Parazitoloji/Mikrobiyolojik Tanımlama/P-MT-08/Sürüm:1-1/01.01.2015 Editor: Efsun Akbas, Yardımcı Editorler: Hakan Abacıoglu, Selin Nar Otgun, Ankara-2015, ISBN: 978-975-590-489-4, Türkiye Halk Saglıgı Kurumu, Saglık Bakanlıgı Yayın no: 934.
84. Varol, F.G., Sayin, N.C., & Soysuren, S. (2011). Trakya yöresinde antenatal bakim alan gebelerde Toxoplasma gondii antikor seroprevalansi. Journal of Turkish Society of Obstetrics and Gynecology, 8(2), 93-99. http://doi.org/10.5505/tjod.2011.00533
85. Wreghitt, T. G., Hakim, M., Gray, J. J., Balfour, A. H., Stovin, P.G., Stewart, S., Scott, J., & English, T. A., Wallwork, J. (1989). Toxoplasmosis in heart and heart and lung transplant recipients. Journal of Clinical Pathology, 42(2), 194-199. https://doi.org/10.1136/jcp.42.2.194
86. Xiao, J., & Yolken, R.H. (2015). Strain hypothesis of Toxoplasma gondii infection on the outcome of human diseases. Acta Physiologica, 213(4), 828-845. https://doi.org/10.1111/apha.12458
87. Yilmazer, M., Altindiş, M., Cevrioglu, S., Fenkci, V., Aktepe, O., & Sirthan, E. (2004). Afyon Bölgesinde Yaşayan Gebe Kadınlarda Toksoplazma, Sitomegalovirus, Rubella, Hepatit B, Hepatit C Seropozitiflik Oranları. Kocatepe Tıp Dergisi, 5(2), 49-53.
88. Yucesan, B., Sezen, F., & Kilic, S. (2021). Ulusal Parazitoloji Referans Laboratuvar'ına 2009-2019 yılları arasında Toksoplazmoz şüphesi ile başvuran olguların Seropozitifliklerinin değerlendirilmesi. Türkiye Parazitolojii Dergisi, 45(3), 181. http://doi.org/10.4274/tpd.galenos.2021.02419
89. Zhao, X. Y., & Ewald, S. E. (2020). The molecular biology and immune control of chronic Toxoplasma gondii infection. The Journal of Clinical Investigation, 130(7), 3370-3380. http://doi.org/10.1172/JCI136226.
90. Zhou, P., Chen, Z., Li, H. L., Zheng, H., He, S., Lin, R. Q., & Zhu, X. Q. (2011). Toxoplasma gondii infection in humans in China. Parasites & Vectors, 4, 1-9. http://doi.org/10.1186/1756-3305-4-165