Gönen Ovası’nda Yetiştirilen ‘Hayward’ Kivi Çeşidinin (Actinidia chinensis var. deliciosa) Kalite Kriterleri ve Muhafaza Performansı

Öz

Yapılan çalışmada, Balıkesir ili Gönen İlçesinde bulunan Gönen Ovasında yetiştirilen ve her geçen yıl yeni kurulan bahçe miktarı artan kivi yetiştiriciliğinin yıllara göre gelişimi araştırılmış ve Gönen Ovası’nda yetiştirilen kivilerin muhafaza performansı incelenmiştir. Gönen ovasında ilk kivi bahçesini kuran yetiştiricinin bahçesinden optimal hasat zamanında toplanan kivilerde meyve boyu, eni, ağırlığı, kabuk kalınlığı gibi pomolojik ölçümler yapılmıştır. Hasat sonrası muhafaza performansını belirlemek amacıyla da , 00C sıcaklıkta, %90-95 oransal nem içeren soğuk hava deposunda 4 ay süre ile muhafaza edilmiştir. Muhafaza periyodu süresince hasat sonrasında ve 1 ay ara ile meyve et sertliği (kg), ağırlık kaybı (% g), suda çöünür kuru madde miktarı, titre edilebilir toplam asitlik (% sitrik asit), toplam C vitamini, toplam klorofil miktarı, toplam fenolik bileşen miktarı, meyve kabuk rengi (L*,hueo, chroma*), meyve et rengi (L*,hueo, chroma*) gibi kalite kriterleri incelenmiştir. Yapılan çalışma sonucu Gönen Ovasının kivi yetiştiriciliğine uygun olduğu, üretilen kivilerin uygun koşullarda saklandığında 4-5 aydan daha uzun süre muhafaza edilebileceği tespit edilmiştir. Ayrıca kivi tarımının Gönen Ovasında çeltik ekimini azaltarak,toprağın yapısal sorunlarının azalmasına da büyük katkı sağlayacağı gözlenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Actinidia deliciosa L.
• Soğukta Muhafaza
• Gönen

Kaynakça

1. Anonim, 2022. Türkiye İstatistik Kurumu, Türkiye Bitkisel Üretim İstatistikleri. https://www.tuik.gov.tr/ , (21.12.2022)
2. Anonim, 2023. Gönen Tarım İlçe Müdürlüğü, Çiftçi Kayıt Sistemi. http://www.gonen.gov.tr/ , (23.06.2023)
3. Atak, A., 2021. Current status of the Turkish kiwifruit industry and the main problems of growers. In X International Symposium on Kiwifruit. 1332 : 439-444.
4. Bal, E., 2009. Hasat sonrası potasyum permanganat, uv-c, salisilik asit ve sıcaklık uygulamalarının kivi kalitesi ve muhafaza süresi üzerine etkileri. Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Doktora Tezi. 131s.
5. Barrelt, D.M., Gonzalez, C., 1994. Activity of softening enzymes during cherry maturation. Journal of Food Science. 59 (3): 574-577.
6. Bostan, S., Z., Gökçen, B., Güler, S., K., 2019. Kivinin elma ve karpitle olgunlaştırılması. Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences. 9(1): 1-7.Dundar, O., Kuden, A.B., Dennis, F.G., 1997. Investigations on cold storage and post harvest physiology of J. H. Hale Peach. Acta Hortic 441: 411– 441.
7. Erbaş, D., Onursal, C., Koyuncu, M.A., 2015. Derim sonrası salisilik asit uygulamasının Aprikoz kayısı çeşidinin soğukta depolanması üzerine etkileri. Meyve Bilimi 2 (2): 50-57.
8. Eriş, A., 1989. Türkiye için yeni bir meyve türü kivi (Actinidia chinensis Planch.). T.C. Ziraat Bankası Kültür Yayınları No: 22: 80 s, Ajans-Türk Matbaacılık Sanayi A.Ş., Ankara.

9. Ferguson, A.R., Macrae, E.A., 1991. Vitamin C in Actinidia. Acta Hort. 297: 481- 487.
10. Fidan, Y., Söylemezoğlu, G., 1995. Bahçe bitkilerinin hasat sonrası fizyolojisi açısından etilenin önemi, biyosentezi ve işleyiş mekanizması. GIDA, 20 (1).
11. Fischer, R.L., Bennett, A.B., 1991. Role of cell wall hydrolases in fruit ripening. Annual review of plant biology 42 (1): 675-703.
12. Garcia, C.V., Quek, S.Y., Stevenson, R.J., Winz, R.A., 2012. Characterisation of bound volatile compounds of a low flavour kiwifruit species: Actinidia eriantha. Food Chemistry. 134 (2): 655-661.
13. Göttingerová, M., Kumšta, M., Rampáčková, E., Kiss, T., Nečas, T., 2021. Analysis of phenolic compounds and some important analytical properties in selected apricot genotypes. HortScience. 1(aop), 1-7.
14. Karaçalı, İ., 2014. Bahçe ürünlerinin muhafaza ve pazarlanması. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları. No: 494: 481sy.
15. Karaçalı, İ., 2006. Bahçe ürünlerinin muhafaza ve pazarlanması. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları No:494: 481s. İzmir.
16. Mencarelli, F., Bellincontro, A., Forniti, R., Vizovi-tis, K., Botondi, R., Valentini, M., Sequi, P., DiNata-le, C., Basile, B., Romano, R., 2006. Factors affec-ting the apricot quality for the consumer with special attention to the use of 1- MCP and of ndt for detection of bruising. Acta Horticulturae. 717: 315-320.
17. Nunes, M.C., Emond, J.P., Rauth, M., Dea, S., Chau, K.V., 2009. Environmental conditions encountered during typical consumer retail display affect fruit and vegetable quality and waste. Postharvest biology and technology. 51 (2): 232- 241.
18. Özdemir, A. E., Ertürk, E., Çelik , M., Dilbaz, R.., 2006. Venüs nektarin çeşidinin soğukta muhafazası. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi. 3 (3): 297-304.
19. Özer, M., Eriş, H., Türk, R., Sivritepe, N., 1997. Normal, modifiye ve kontrollü atmosfer koşullarında muhafaza edilen kivilerde biyokimyasal değişimler ve kalite kayıpları. Bahçe Ürünlerinde Muhafaza ve Pazarlama Sempozyumu. Bildiriler: 125-133. Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü, Yalova
20. Özkaya, O., Dündar, Ö., Küden, A., 2005. Adana koşullarında yetiştirilen angeleno erik çeşidinin muhafaza performansı. III. Bahçe Ürünlerinde Muhafaza ve Pazarlama Sempozyumu. s. 406-408. Antakya, Hatay.
21. Pearson, D., Churchill, A.A., 1970. The chemical analysis of foods. Gloucester Place, London 104, p:233
22. Sakaldaş, M., 2012. Çanakkale yöresinde yetiştirilen California Wonder biber tipinde farklı hasat sonrası uygulamaların kaliteye etkileri. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Doktora tezi. Çanakkale.
23. Sakaldaş, M., Gündoğdu, M.A., 2020. ‘Sungold’kivi çeşidinin kalite özellikleri üzerine modifiye atmosfer paketlemenin etkisi. Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi. 6 (2): 186-193.
24. Singleton, V.L., Rossi, J.A., 1965. Colorimetry of total phenolics with phosphomolybdic– phosphotungstic acid reagents 16. 144-158.
25. Slinkard, K., Singleton, V.L., 1977. Total phenol analyses: Automationand comparison with manual methods. American Journal of Enologyand Viticulture. 28: 49-55.
26. Türk, R.., Çelik, E., 1992. Ülkemiz koşullarında yetişen kivi meyvesinin soğukta muhafazası. Türkiye I. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, İzmir.
27. Yaşar, K., Kasım, M., Kasım, R., 2020. Kivi (Actinidia deliciosa L.)’de ozon gazı uygulamasının hasat sonrası kalite üzerine etkileri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi. 23 (4): 788-797.
28. Yunusoğlu, S.V., Ekinci, N., Gündoğdu, M.A., 2021. Modifiye atmosfer paketleme ve normal atmosfer koşullarında depolanan ‘’Roxana’’kayısı çeşidinin aroma bileşenlerindeki değişim. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi. 9(2).
29. Yücedağ, F., 2020. Muhafaza süresince metil jasmonat (meja) uygulamalarinin hayward kivi çeşidinin kalite özellikleri üzerine etkisi. Ordu Üniversitesi. Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi.
30. Zhao, H., Fu, M., Du, Y., Sun, F., Chen, Q., Jin, T., Liu, B., 2021. Improvement of fruit quality and pedicel color of cold stored sweet cherry in response to pre-storage 1-methylciclopropene and chlorine dioxide treatments: combination treatment of 1-MCP plus ClO2 improves post-harvest quality of sweet cherry fruit. Scientia Horticulturae. 277: 109806.