TR33 Bölgesi Tarımda Teknoloji Kullanım Projeksiyonunun Belirlenmesi

Öz

TR33 Bölgesi; AB uyum sürecinde yürütülen çalışmalara temel oluşturması amacıyla İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması’na göre Afyonkarahisar, Kütahya, Manisa ve Uşak illerini kapsayan Düzey II seviyesinde 26 bölgeden bir tanesidir. Bu çalışmada Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2014-2024 yılları arasındaki verileri kullanılarak Afyonkarahisar, Kütahya, Manisa ve Uşak illerinin hayvansal üretimde kullanılan alet ve makinalarının projeksiyonu zincirleme indeks yöntemiyle tahmin edilmeye çalışılmıştır. 2014-2024 yılları incelendiğinde toplam işlenen alanların Afyonkarahisar ilinde %18.00, Kütahya ilinde %0.18, Manisa ilinde %0.64 arttığı ve Uşak ilinde %4.72 oranında azaldığı görülmektedir. Aynı yıllar arasındaki hayvansal üretim alet ve makinalarına bakıldığında ise illerin büyük bir kısmında çiftlik gübresi dağıtma makinası ve yem dağıtma römorklarında bir artış olduğu göze çarpmaktadır. Bunun yanında Afyonkarahisar ve Uşak illeri için sabit süt sağım tesislerindeki artış dikkat çekicidir. TR33 bölgesi illeri incelendiğinde sayısal olarak seyyar süt sağım makinalarının en fazla adete sahip olan hayvansal üretim makinaları olduğu görülmektedir. 2024 yılı itibariyle Afyonkarahisar’da 13547, Kütahya’da 11119, Manisa’da 13139 ve Uşak’ta 7317 adet seyyar süt sağım makinası bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Tarım makinaları
• projeksiyon
• Afyonkarahisar
• Kütahya
• Manisa
• Uşak

Determining the Projection of Technology Use in Agriculture in the TR33 Region

Öz

The TR33 Region is one of 26 Level II regions covering the provinces of Afyonkarahisar, Kütahya, Manisa, and Uşak according to the Statistical Regional Units Classification, which serves as the basis for the work carried out during the EU harmonization process. In this study, using data from the Turkish Statistical Institute for the years 2014-2024, an attempt was made to estimate the projection of machinery and equipment used in animal production in the provinces of Afyonkarahisar, Kütahya, Manisa, and Uşak using the chain index method. When examining the years 2014-2024, it is observed that the total cultivated areas increased by 18.00% in Afyonkarahisar, 0.18% in Kütahya, and 0.64% in Manisa, while they decreased by 4.72% in Uşak. When looking at animal production tools and machinery during the same years, it is noticeable that there has been an increase in manure spreaders and feed trailers in most provinces. In addition, the increase in fixed milking facilities in Afyonkarahisar and Uşak provinces is noteworthy. When examining the provinces of the TR33 region, it is observed that mobile milk extraction machines are the most numerous animal production machines in terms of numbers. As of 2024, there are 13547 mobile milk extraction machines in Afyonkarahisar, 11119 in Kütahya, 13139 in Manisa, and 7317 in Uşak.

Anahtar Kelimeler

• Agricultural machinery
• projection
• Afyonkarahisar
• Kütahya
• Manisa
• Uşak

Kaynakça

1. Abdikoğlu, D. İ. (2019). Trakya bölgesinde tarımsal mekanizasyon düzeyinin illere göre belirlenmesi. KSÜ Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 22(6), 865-871. Altay, F., & Turhal, K. (2011). Bilecik ilindeki tarımsal mekanizasyonun durumu ve çözüm önerileri. 6th International Advanced Technologies Symposium (IATS’11), 202-205, 16-18 May 2011, Elazığ.
2. Altıkat, S., Küçükerdem, K., Gülbe, A., & Çelik, A. (2015). Turkey's agricultural equipment and machinery projection. 29. Ulusal Tarımsal Mekanizasyon ve Enerji Kongresi 2-5 Eylül. Diyarbakır. 83-88.
3. Altuntas, E. (2016). Türkiye’nin tarımsal mekanizasyon düzeyinin coğrafik bölgeler açısından değerlendirilmesi. Turkish Journal of Agriculture- Food Science and Technology, 4(12), 1157-1164.
4. Altuntaş, E. (2020). Türkiye’deki tarım makineleri kullanım projeksiyonunun tahmini. Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi, 6(3), 506-516. Anonim. (2024a). T.C. Zafer Kalkınma Ajansı, TR33 Bölgesi Mevcut Durum Analizi. MDA_bolum_01.cdr (zafer.gov.tr) (01.07.2024).
5. Anonim. (2024b). https://www.gazete3.com.tr/yazarlar/tr-33-bolgesine-bir-goz-atmakta-yarar-var/ (09.12.2025).
6. Aybek, A., Kuzu, H., & Karadöl, H. (2020). Türkiye’nin ve tarım bölgelerinin tarımsal mekanizasyon düzeyindeki değişimlerin son on yıl (2010-2019) ve gelecek yıllar (2020-2030) için değerlendirilmesi. KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, 24(2), 319-336. Bal, M., & Altuntaş, E. (2020). Çorum ilinde çeltik tarımında makina kullanım projeksiyonun tahmini. Turkish Journal of Agricultural Engineering Research, 1(2), 233-247.
7. Baran, M. F., Gökdoğan, O., Kaya, A. İ., & Oğuz, H. İ. (2019). Projection of technology equipment usage in agriculture in Turkey. Turkish Journal of Agricultural and Natural Sciences, 6(1), 1-9.
8. Baran, M. F., Gökdoğan, O., & Durgut, M. R. (2014). Batı Marmara Bölgesi’nin tarımsal mekanizasyon özellikleri. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 1(4), 561-567.

9. Bayram, M., & Altuntaş, E. (2016). Tokat İl’inin 2003 ve 2013 yılları için mekanizasyon özelliklerindeki değişiminin incelenmesi. Tarım Makinaları Bilimi Dergisi, 12(3), 213-220.
10. Çelebioğlu, F., Karataş, K., Karaer, F., Zorlu, F. Gönenç, S., & Gürlük, S. (2016). T.C. Zafer Kalkınma Ajansı TR33 Bölgesi 2014-2023 Bölge Planı.
11. Demir, B. (2013). Mersin ilinin tarımda teknoloji kullanım projeksiyonu. Alınteri Zirai Bilimler Dergisi, 24(B), 29-34. Demir, B. (2015). İç Anadolu Bölgesinin bitki koruma makineleri projeksiyonu. Alınteri Zirai Bilimler Dergisi, 28(B), 27-32.
12. Demir, B., & Kuş, E. (2016). İç Anadolu Bölgesinin tarımda teknoloji kullanım projeksiyonu. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi TARGİD Özel Sayı, 89-95.
13. Demir, B., & Öztürk, İ. (2013). Konya ilinin toprak işleme alet ve makinaları projeksiyonu. 28. Ulusal Tarımsal Mekanizasyon Kongresi. S:74-80. 4-6 Eylül, Konya. Demirbaş, N. (2004). Ege Bölgesi’nde tarıma dayalı sanayiinin yeri ve önemi. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 41(3), 209-220.
14. Ertekin, C., Akman, H. E., & Boyar, İ. (2021). Türkiye’de tarımsal mekanizasyona bir bakış. Yüzüncü Yıl University Journal of Agricultural Sciences, 31(3), 786-798.
15. Evcim, H. Ü., Ulusoy, E., Gülsoylu, E., & Tekin, B. (2010). Tarımsal mekanizasyon durumu sorunları ve çözüm önerileri. Türkiye Ziraat Mühendisleri VII. Teknik Kongresi Bildiriler Kitabı-2, 989-1007. Ankara. Gökdoğan, O. (2012). Türkiye ve Avrupa Birliği’nin tarımsal mekanizasyon düzeyi göstergelerinin karşılaştırılması. Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 9(2), 1–4.
16. Gökdoğan, O. (2014). Hakkâri ilinin tarımsal mekanizasyon durumu. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 1(1), 98-101.
17. Gökdoğan, O., & Bayhan, A. K. (2011). Eğirdir ilçesi tarım işletmelerinin mekanizasyon düzeyi. ADÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, 8(1), 23-29. Gökdoğan, O., & Demir, F. (2011). Isparta yöresindeki gül yetiştiriciliği yapılan işletmelerin tarımsal mekanizasyon düzeyi. ADÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, 8(2), 1-6.
18. Gül, E. N., Ersoy, H., & Altuntaş, E. (2023). Adana ve Mersin illerinin tarımsal mekanizasyon düzeyi, toprak işleme ve ekim makinaları projeksiyonu. Tarım Makinaları Bilimi Dergisi, 19(3), 215-233.
19. Gül, E. N., Özgöz, E., & Altuntaş, E. (2022). Tokat İlinin Tarımsal Mekanizasyon Düzeyi, Toprak İşleme Alet ve Makinaları ve Ekim Makinaları Projeksiyonu. Gaziosmanpaşa Bilimsel Araştırma Dergisi, 11(2): 12-24.
20. Güneş, D., Hasegawa, H., & Yalçın, H. (2020). Turkey and Japan Agricultural and Mechanization Status Comparison. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Özel Sayı: 161-168.
21. Kara, O., & Arslan, E. (2025). Tarım Alet ve Makineleri Kullanım Projeksiyonu: Elâzığ ili, Türkiye. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 12(1): 52-62.
22. Kayhan, İ. E., Aydın, B., & Baran, M. F. (2017). Kırklareli İli Tarım İşletmelerinin Tarımsal Yapısı ve Mekanizasyon Düzeyi. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 4(3): 263–270.
23. Kirpitçi, D. A., Bayhan, A. K., & Baran, M. F. (2018). Karaman İlinde Dane Mısır Üreten İşletmelerin Tarımsal Mekanizasyon Düzeyinin Belirlenmesi. Tarım Makinaları Bilimi Dergisi, 14(1): 57-65.
24. Koçtürk, D., & Onurbaş, A. (2007). Türkiye’de Bölgelere ve İllere Göre Tarımsal Mekanizasyon Düzeyinin Belirlenmesi. Tarım Makinaları Bilimi Dergisi, 3(1): 17-24.
25. Korucu, T., Aybek, A., & Sivrikaya, F. (2015). Türkiye’nin Tarım Bölgeleri Bazında Mekanizasyon Düzeyinin Yersel Değişim Haritalarının Oluşturulması ve Değerlendirilmesi. KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi, 18(4): 77-90.
26. Korucu, T., Aybek, A., Sivrikaya, F., Gürlek, E., Mert, G., & Kozak, B. (2015). Kahramanmaraş İlinin Tarımsal Mekanizasyon düzeyinin haritalanması ve değerlendirilmesi. KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi, 18(2): 10-24. Kuzu, H., Karadöl, H., & Aybek, A. (2021). Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Tarımsal Mekanizasyon Düzeyinin 2010-2019 Yıllarındaki Değişimi ve Gelecek Yıllar İçin Trend Analizi ile Belirlenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 26(1): 41-62.
27. Lüle, F., Koyuncu, T., Engin, & K. E. (2012). Adıyaman İlinin Tarımsal Mekanizasyon Durumu. Tarımsal Mekanizasyon 27. Ulusal Kongresi, 48-54. 5-7 Eylül, Samsun.
28. Malasli, M. Z., Çelik, A., & Çelik, Ş. (2015). Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin Toprak İşleme Alet ve Makinaları Projeksiyonunun Regresyon Analizi Yöntemiyle Belirlenmesi. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 2(1): 126–132.
29. Metin K. J. (2018). Türkiye’de Süt Sağım Teknolojisi Projeksiyonu. Alinteri Journal of Agriculture Science, 33(1): 7-11.
30. Özgüven, M. M., Türker, U., & Beyaz, A. (2010). Türkiye’nin Tarımsal Yapısı ve Mekanizasyon Durumu. GOÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, 27(2): 89-100.
31. Sabancı, A. (1998). Türkiye’de Tarımsal Mekanizasyon Gelişim ve Eğilimi. Çukurova Ziraat Fakültesi Dekanlığı, Yayın No: 132. Adana, Türkiye.
32. Sağlam, C., Kuş, & Z. A. (2016). Orta Anadolu Bölgesi İllerinde Tarımsal Mekanizasyon Düzeyinin Yıllara Göre Değişimi. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi, Özel Sayı, 364-371, http://dx.doi.org/10.17100/nevbiltek.211024
33. Saral, A., Vatandaş, M., Güner, M., Ceylan, M., & Yenice, T. (2000). Türkiye Tarımının Makinalaşma Durumu. Türkiye Ziraat Mühendisliği V. Teknik Kongresi, 901-923. 17-21 Ocak, Ankara, Türkiye.
34. Saygılı, Y. S., & Şen, B. (2022). Niğde İli ve İlçelerinde Tarımsal Üretimde Kullanılan Traktörlerin İncelenmesi. Uluslararası Biyosistem Mühendisliği Dergisi, 3(1): 32-49.
35. Saygılı, Y. S., & Çakmak, B. (2023). TR31 bölgesi tarımsal mekanizasyon düzeyinin incelenmesi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 6(3): 1820-1833. Saygılı, Y. S., & Çakmak, B. (2021a). Niğde İli ve İlçelerindeki Tarımsal Yapı, Üretim Özellikleri ve Mekanizasyon Durumunun İncelenmesi. Tarım Makinaları Bilimi Dergisi, 17(3): 101-117.
36. Saygılı, Y. S., & Çakmak, B. (2021b). Niğde İlinin Tarımsal Mekanizasyon Düzeyinin İncelenmesi. Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 35(2): 389-413.
37. Şin, B., Gül, E. N., & Altuntaş, E. (2023). Sakarya İlinin Tarımsal Mekanizasyon Seviyesi ile Bitki Koruma Makinelerinin Projeksiyon Tahmini. Turkish Journal of Agriculture-Food Science and Technology, 11(11): 2116-2126. TUİK. (2025). Türkiye İstatistik Kurumu. biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=134&locale=tr (25.05.2025).
38. Yılmaz, S., & Sümer, S. K. (2018). Güney Marmara Kalkınma Bölgesinin Tarımsal Mekanizasyon Düzeyinin Belirlenmesi. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, 6(1): 115-122.