TR
EN
Farklı Sıcaklık Koşullarının Trichogramma evanescens, Trichogramma brassicae ve Trichogramma pintoi Türlerinin Biyolojik Performansına Üzerine Etkileri
Öz
Bu çalışmada biyolojik mücadelede yaygın olarak kullanılan üç yumurta parazitoiti Trichogramma türünün (Trichogramma brassicae, Trichogramma evanescens, Trichogramma pintoi) farklı sıcaklık koşullarına verdikleri tepkiler değerlendirilmiştir. Denemeler 25, 30, 35 ve 40 °C sıcaklık, %60 ± 5 oransal nem ve 16:8 (aydınlık:karanlık) fotoperiyot koşullarında yürütülmüştür. Çalışmada parazitoitlerin yaşam süresi, gelişme süresi, parazitlenen yumurtaların kararma süresi, dişi oranı ve toplam birey sayısı gibi biyolojik parametreler incelenmiştir. Elde edilen sonuçlar, parazitlenme düzeyinin tüm türlerde 25 °C’de en yüksek olduğunu, sıcaklık artışıyla birlikte kademeli olarak azaldığını göstermiştir. Özellikle 40 °C’de tüm türlerde belirgin performans kayıpları gözlenmiş ve bu sıcaklık üst stres sınırı olarak değerlendirilmiştir. Benzer şekilde ergin çıkış oranı ve birey sayısında da düşüşler kaydedilmiştir. Dişi oranı sıcaklık artışına bağlı olarak azalırken, gelişme süresi ve yumurta kararma süresi kısalmıştır. . Türler arasında T. pintoi’nin daha kısa kararma süresine sahip olduğu belirlenmiştir. Farklı sıcaklıklara farklı Trichogramma türlerininin göstermiş olduğu tepkiler verilen parametreler ışığında değerlendirilerek farklı iklim koşullarında salınacak parazitoit türün seçiminde ve parazitoitlerin performansının artırılmasında kullanılabilir.Sonuç olarak, sıcaklık artışının Trichogramma türlerinin biyolojik performansı üzerinde önemli etkiler oluşturduğu ve uygun tür seçiminin farklı iklim koşullarında biyolojik mücadele başarısı açısından kritik olduğu ortaya konmuştur.
Anahtar Kelimeler
- yumurta parazitoiti
- sıcaklık
- performans
- Trichogramma brassicae
- Trichogramma evanescens
- Trichogramma pintoi
Destekleyen Kurum
Bu çalışma herhangi bir kurum tarafından desteklenmemiştir.
Proje Numarası
Bu çalışma herhangi bir proje tarafından desteklenmemiştir.
Etik Beyan
Araştırmanın herhangi bir etik kurul izni gerektirmeyen çalışmalar arasında yer aldığını beyan ederiz.
Teşekkür
Bu çalışma Zuhal ÖZKAN’ ın doktora tez çalışmasından üretilmiş bulguları içeren araştırma makalesidir.
Kaynakça
- Ay, R., & Gürkan, M. O. (1997). Embriyosu derin dondurdurucuda öldürülmüş Ephestia kuehniella Zeller (Lepidoptera: Pyralidae) yumurtalarında Trichogramma turkeiensis Kostadinov ve T. embriophagum Hartig (Hymenoptera: Trichogrammatidae)'un yetiştirilmesi üzerinde araştırmalar. Tarım Bilimleri Dergisi, 3(1): 14-18.
- Bayram, A. (1999). Yumurta parazitoidi Trichogramma evanescens Westwood (Hymenoptera: Trichogrammatidae)’in Mısır Koçankurdu Sesamia nanogrioides Lefevbre (Lepidoptera: Noctuidae) yumurtalarında farklı sıcaklıklarda bazı biyolojik özelliklerinin saptanması üzerine araştırmalar. Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Adana, 66s.
- Bourchier, R. S., & Smith, S. M. (1996). Influence of environmental conditions and parasitoid quality on field performance of Trichogramma minutum. Entomologia Experimentalis et Applicata, 80, 461-468.
- Bulut, H., &Kılınçer, N. (1986). Yumurta asalağı Trichogramma spp. ile elma içkurdu (Cydia pomonella L.) arasındaki bazı ilişkiler üzerinde araştırmalar. Türkiye I. Biyolojik Mücadele Kongresi Bildirileri. S. 41-56, Adana.
- Cheirf, A., Alloui-Griza, R., Hached, W., & Grissa-lebdi, K. (2025). Effect of temperature and relative humidity on some biological traits of two Trichogramma cacoeciae (Marchal) (Hymenoptera: Trichogrammatidae) strains. African Entomology, 33, e16201.
- Chen, L., Enkegaard, A., & Sørensen, J. G. (2021). Temperature Affects Biological Control Efficacy: A Microcosm Study of Trichogramma achaeae. Insects, 12(2), 95. https://doi.org/10.3390/insects12020095
- Chen, L., Sørensen, J. G., & Enkegaard, A. (2022). Acclimation for optimisation: effects of temperature on development, reproduction and size of Trichogramma achaeae. Biocontrol Science and Technology, 32(1), 60-73. https://doi.org/10.1080/09583157.2021.1963679
- Haile, A. T., Hassan, S. A., Ogol, C. K. P. O., Baumgartner, J., Sithanantham, S., Monje, J. C., & Zebitz, C. P. W. (2002). Temperature-dependent development of four egg parasitoid Trichogramma species (Hymenoptera: Trichogrammatidae). Biocontrol Science and Technology, 12: 555-567.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Tarımda Entomoloji
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
29 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
15 Nisan 2026
Kabul Tarihi
15 Haziran 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 14 Sayı: 1
APA
Özkan, Z., & Ozkan, C. (2026). Farklı Sıcaklık Koşullarının Trichogramma evanescens, Trichogramma brassicae ve Trichogramma pintoi Türlerinin Biyolojik Performansına Üzerine Etkileri. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, 14(1), 104-115. https://doi.org/10.33202/comuagri.1931419
AMA
1.Özkan Z, Ozkan C. Farklı Sıcaklık Koşullarının Trichogramma evanescens, Trichogramma brassicae ve Trichogramma pintoi Türlerinin Biyolojik Performansına Üzerine Etkileri. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi. 2026;14(1):104-115. doi:10.33202/comuagri.1931419
Chicago
Özkan, Zuhal, ve Cem Ozkan. 2026. “Farklı Sıcaklık Koşullarının Trichogramma evanescens, Trichogramma brassicae ve Trichogramma pintoi Türlerinin Biyolojik Performansına Üzerine Etkileri”. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi 14 (1): 104-15. https://doi.org/10.33202/comuagri.1931419.
EndNote
Özkan Z, Ozkan C (01 Haziran 2026) Farklı Sıcaklık Koşullarının Trichogramma evanescens, Trichogramma brassicae ve Trichogramma pintoi Türlerinin Biyolojik Performansına Üzerine Etkileri. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi 14 1 104–115.
IEEE
[1]Z. Özkan ve C. Ozkan, “Farklı Sıcaklık Koşullarının Trichogramma evanescens, Trichogramma brassicae ve Trichogramma pintoi Türlerinin Biyolojik Performansına Üzerine Etkileri”, ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, c. 14, sy 1, ss. 104–115, Haz. 2026, doi: 10.33202/comuagri.1931419.
ISNAD
Özkan, Zuhal - Ozkan, Cem. “Farklı Sıcaklık Koşullarının Trichogramma evanescens, Trichogramma brassicae ve Trichogramma pintoi Türlerinin Biyolojik Performansına Üzerine Etkileri”. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi 14/1 (01 Haziran 2026): 104-115. https://doi.org/10.33202/comuagri.1931419.
JAMA
1.Özkan Z, Ozkan C. Farklı Sıcaklık Koşullarının Trichogramma evanescens, Trichogramma brassicae ve Trichogramma pintoi Türlerinin Biyolojik Performansına Üzerine Etkileri. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi. 2026;14:104–115.
MLA
Özkan, Zuhal, ve Cem Ozkan. “Farklı Sıcaklık Koşullarının Trichogramma evanescens, Trichogramma brassicae ve Trichogramma pintoi Türlerinin Biyolojik Performansına Üzerine Etkileri”. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, c. 14, sy 1, Haziran 2026, ss. 104-15, doi:10.33202/comuagri.1931419.
Vancouver
1.Zuhal Özkan, Cem Ozkan. Farklı Sıcaklık Koşullarının Trichogramma evanescens, Trichogramma brassicae ve Trichogramma pintoi Türlerinin Biyolojik Performansına Üzerine Etkileri. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi. 01 Haziran 2026;14(1):104-15. doi:10.33202/comuagri.1931419