Kentsel Koruma Alanında Bitkisel Tasarım: Çanakkale (Türkiye) Örneği

Öz

Tarihi nitelik taşıyan kent mekânlarının etkin korunabilmesi için, günümüz ihtiyaçları doğrultusunda korunarak kullanılmaları gereklidir. Ancak genellikle bu alanların kültürel değerleri, yapısal elemanlar kapsamında ele alınmakta, çevreleri ve yeşil potansiyeli dikkate alınmamaktadır. Oysa kent yeşil alanları tarihi çevrenin önemli bir elemanı olmakla birlikte, hem işlevsel hem de estetik açıdan farklı görevler üstlenmektedirler. O nedenle tarihi dokunun kimliğini iyi yansıtabilecek türler, tasarım özellikleri dikkate alınarak kullanılmalıdır. Bu çalışmada öncelikle kentsel koruma alanlarındaki yeşil alanların önemi ve işlevleri belirtilmiştir. Bu kapsamda Çanakkale (Türkiye) kentsel koruma alanının yoğun kullanılan ve kente kimlik kazandıran bölgeleri odak olarak alınmıştır. Bu alanların yeşil alan niteliği ve dış mekân süs bitkileri belirlenerek, bitkilerin tasarımlarda işlevsel–estetik nitelikleri değerlendirilmiş, ölçü, form, renk özellikleri açısından analizleri yapılmıştır. Bu kapsamda kentsel sit alanlarında ve Çanakkale tarihi kent dokusunda yapılacak bitkisel tasarımlar için öneriler geliştirilmiştir

Anahtar Kelimeler

• Bitkisel tasarım, Çanakkale, Koruma, Tarihi kent merkezi

Planting Design in the Urban Protection Area: The Example of Çanakkale (Turkey)

Öz

In order to efficiently protect urban locations with an historic feature, they should be used by protecting them in accordance with current needs. However, the cultural values of these locations are generally approached within the context of structural units and their environment and green potential is not considered. Yet; along with urban green locations being an important component of the historic environment, they also take on various tasks with respect to structure and esthetics. Due to this reason, varieties that can reflect the identity of the historical texture well should be used by taking design features into consideration. In this study, the importance and functions of green areas within urban protection locations are primarily stated. Within this context, the focus is on areas that are heavily used and that bring in identity for the city within the urban protection locations in Canakkale (Turkey). Green area and the outdoor ornamental plants in these areas are specified, theseare evaluated about functional– aesthetic qualities in design, analyzed with respect to their measurements, form and colorfull. Within this context, proposals are submitted for botanic design that can be implemented within the historical urban texture of urban protected areas and the historic city of Canakkale

Anahtar Kelimeler

• Planting design, Çanakkale,Protection, Historic city centre

Kaynakça

1. Acar, C., Demirbaş, E., Dinçer, P., Acar, H., 2003. Anlamsal farklılaşım tekniğinin bitki kompozisyonu örneklerinde değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi, Orman Fakültesi Dergisi. A/1: 15–28.
2. Anonim, 2007. Çanakkale iklim ve bitki örtüsü. http://www.cografya.gen.tr/tr/canakkale/iklim.html. (Erişim: 01.03.2013).
3. Anonim, 2009. Havadan Çanakkale. http://tr.wikipedia.org/wiki/Dosya:Havadan_cnk.jpg, (Erişim 22.10.2013).
4. Anonim, 2011. Çanakkale imar planı. Çanakkale Belediyesi İmar Müdürlüğü Kayıtları.
5. Anonim, 2013a. http://www.kulturvarliklari.gov.tr/ (Resmi Gazete Tarihi ve Sayısı 27/10/2006– 26329) (Erişim: 01 Şubat 2013). Anonim, 2013b. Fevzipaşa Mahallesi.
6. http://www.canakkaleicinde.com/etiket/fevzipasa–mahallesi.
7. (Erişim:20.04.2013).
8. Binan, C., 1999. Mimari Koruma Alanında Venedik Tüzüğü’nden Günümüze Düşünsel Gelişmenin Uluslararası Evrim Süreci. Yıldız Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Basım–Yayın Merkezi Matbaası: 116 s.

9. Booth, N., 1990. Basic Elements of Landscape Architectural Design. Waveland Pres, Inc.Illinois, USA: 315p.
10. Çelik, D., Yazgan, M.E., 2007. Kentsel peyzaj tasarımı kapsamında tarihi çevre korumaya yönelik yasa ve yönetmeliklerin irdelenmesi. ZKÜ, Bartın Orman Fakültesi Dergisi. (9)11:7–8.
11. Erduran, N.F., 2012. Bitkisel tasarımda espalier kullanımı ve Çanakkale örneğinde irdelenmesi. Atatürk Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Dergisi. 43 (1): 89–100.
12. Eroğlu, E., Akıncı Kesim, G., Müderrisoğlu, H., 2005. Düzce kenti açık ve yeşil alanlarındaki bitkilerin tespiti ve bazı bitkisel tasarım ilkeleri yönünden değerlendirilmesi. Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Bilimleri Dergisi. 11 (3): 270–277.
13. Google Maps, 2014. https://maps.google.com/ (Erişim 20.02.2014).
14. Karaşah, B., Var, M., 2012., Trabzon ve bazı ilçelerinde kent dokusundaki bitkilendirme tasarımlarının ölçü– form açısından irdelenmesi. Bartın Üniversitesi, Orman Fakültesi Dergisi. 14 (özel sayı): 1–11.
15. Kuter, N., Erdoğan, E., 2010. Çankırı kentsel sit alanının bitki varlığı açısından değerlendirilmesi. Tekirdağ Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Dergisi. 7 (2): 105 .
16. Robinson, N., 1992. The Planting Design Handbook. Gower Publishing Company Limited Gower House Craft Road Aldershot Hampshire Gu11 3HR, 271p. England.
17. Scarfone, S.C., 2007. Professional Planting Design An Architectural and Horticultural Approach for Creating Mixed Bed Plantings, John Wiley&Sons. Inc.,Hoboken: 272p. New Jersey.
18. Walker, T.D., 1991. Planting Design. Van Nostrand Reinhold: 196p. New York.
19. Yazgan, M.E., Erdoğan, E., 1992. Tarihi Çevrelerde Peyzaj Planlama. Peyzaj Mimarisi Derneği Yayınları2: 205 s. Ankara.