Kış Dinlenme İhtiyacı Yüksek Olan Kayısı Çeşitlerinin Güney Marmara Şartlarındaki Soğuklanma Sürelerinin, Tomurcuk Dökümleri, Çiçeklenme Periyodu ve Meyve Tutumuna Etkileri

Öz

Güney Marmara (Çanakkale) şartlarında yetiştirilen bazı kayısı çeşitlerinde, verimsizlik veya düzenli verim alınamaması en önemli sorunlardan biridir. Bu durumla, kayısı ağaçlarındaki çiçek tomurcuklarının soğuklanma ihtiyaçları arasında bir ilişki söz konusudur. Hasanbey, Hacıhaliloğlu, Kurukabuk, Çataloğlu, Hacıkızı, Çöloğlu, Kabaaşı, Alyanak ve Etembey kayısı çeşitlerinde tomurcuk dökümleri, çiçeklenme zamanları ve meyve tutumları üzerine soğuklanma sürelerinin etkisi araştırılmıştır. Çanakkale’de 2008–2013 yılları arasında, deneme bahçesi yakınında saat başı ölçülen sıcaklıklar kaydedilmiştir. Soğuklanma sürelerinin tespitinde Kasım ayının başından Şubat ayının sonuna kadar kaydedilen sıcaklıklar kullanılmıştır. İncelenen kayısı çeşitlerinde ortalamaların çok üzerinde tomurcuk dökülmesi tespit edilmiştir. Özellikle Hacıhaliloğlu, Çöloğlu ve Alyanak kayısı çeşitlerinde bu oran % 80’nin üzerindedir. Yüksek kış dinlenmesine ihtiyaç duyan dokuz kayısı çeşidinde ağaçlardaki çiçeklenme süresinin uzadığı, yüksek oranda tomurcukların döküldüğü ve meyve tutumunun (% 0.3–6.3) çok düşük olduğu belirlenmiştir. Söz konusu sorunlar, toplam verimliliği olumsuz etkilemiştir

Anahtar Kelimeler

• Kayısı
• Kış dinlenmesi
• Prunus armeniaca L.
• Çanakkale

Influence of Bud Drop, Flowering Period and Fruit Set on Chill Units of South Marmara in High Chilling Requiring Apricot Cultivars

Öz

One of the most important problems to be faced in some apricot cultivars consists in the poor or irregular productivity that are widespread in South Marmara (Çanakkale) apricot growing. This phenomenon could be linked to apricot of flower bud due to chilling requirements would appear to play a determining role. The influence of chilling on flowering period, bud drop and fruit set of apricot cv. ‘Hasanbey, Hacıhaliloğlu, Kurukabuk, Çataloğlu, Hacıkızı, Çöloğlu, Kabaaşı, Alyanak and Etembey’ and the chilling requirements were studied. Daily temperatures (each hour) were recorded in Çanakkale, which is close to the experimental orchard. Accumulated chill units were calculated from the beginning of November to the end of February during five consecutive years (2008–2013). Heavy bud drops (more than 80 % in ‘Hacıhaliloğlu, Çöloğlu and Alyanak’ cultivars) was recorded. The heavy bud drops, together with the low fruit set, indicate that their fruit set (between 0.3–6.3 %) is unacceptable in apricot cultivars. High chilling requiring nine apricot cultivars create problems such as prolonged flowering period, more flower buds drop and low fruit set. These phenomenons affect total productivity

Anahtar Kelimeler

• Apricot
• Chilling
• Prunus armeniaca L.
• Çanakkale

Kaynakça

1. Alburquerque, N., Burgos, L., Egea, J., 2003. Apricot flower bud development and abscission related to chilling, irrigation and type of shoots. Scientia Horticulturae 98: 265–276.
2. Alburquerque, N., Burgos, L., Egea, J., 2004. Influence of flower bud density, flower bud drop and fruit set on apricot productivity. Scientia Horticulturae 102: 397–406.
3. Brown, D.S., Fadel, J.F., 1953. The stages of development of apricot flower buds in relation to their chilling requirement. Proc. Am. Soc. Hort. Sci. 61, 110–118.
4. Darrell, S., 1993. Chilling and heating model for pecan budbreak. J. Amer. Soc. Hort. Sci. 118 (1):29–35.
5. David, H.B., Terry, A.B., Boonprakob, U., 1991. Physiological disorders of stonefruit. Department of Horticultural Science, Texas Üniversity, Publised in the Texas Horticulturist in november, 1991.
6. Engin, H., Ünal, A., 2002. Bornova şartlarında yetiştirilen kiraz çeşitlerinin çiçeklenme zamanları ve çiçeklenme dönemindeki sıcaklıkların çiçeklenme üzerine etkileri. Ege Üniv. Ziraat Fak. Derg., 39 (3): 9–16.
7. Gülcan, R., 1975. Bazı kayısı çeşitlerinin kış dinlenmesi ve çiçek tomurcuğu teşekkülü üzerinde araştırmalar. E.Ü.Zir:Fak. Bornova.
8. Kaşka, N., 1967. Kışın yaprağını döken bazı meyve türlerinde çiçek ve yaprak tomurcuklarının yaz, kış ve ilkbahar dinlenmesi üzerine araştırmalar. Tarım Bakanlığı Teknik Kitap, 416.

9. Küden, A.B., Kaşka, N., 1992. Determining the chilling durations by various methods for temparature zone in Adana and Pozantı region. Doğa, Turkish journal of Agriculture and Forestry. 16(1): 50–62.
10. Mahanoğlu, G., Eti, S., Paydaş, S., 1995. Effects of artificial pollination on the fruit set level and fruit quality in some early ripening apricot cultivars. X International Symposium on Apricot Culture 384. 397–400.
11. Medeira, M.C., Guedes, M.E, 1991. Flower buds abscission and male sterillity in apricot. Acta Hort. 293, 311–318.
12. Özçağıran, R., Ünal, A., Özeker, E., İsfendiyaroğlu, M., 2003. Ilıman İklim Meyveleri. Sert Çekirdekli Meyveler Cilt I. İzmir.
13. Viti, R., Bartolini, S., 1998. Changes in sh–containing compounds and catalase activity in apricot flower bud during the winter season. Sci. Hort. Amsterdam 73, 1–9.
14. Weinberger, J.H., 1950. Chilling requirements of peach varieties. Proc. Am. Soc. Hortic. Sci. 56: 122–128.