Kozak Beyazı ve Müşküle Üzüm Çeşidi Kalemlerinin İçyapı Parametrelerindeki Zamana Bağlı Değişimlerin Belirlenmesi

Öz

Bu araştırma Kozak Beyazı ve Müşküle üzüm çeşidi kalemlerinde, farklı boğum seviyelerindeki içyapı parametrelerinin zamana bağlı değişiminin belirlenmesi amacıyla, 2011–2013 yılları arasında 2 yıl süreyle yürütülmüştür. „ÇOMÜ Dardanos Yerleşkesi‟ „Sofralık Üzüm Çeşitleri Uygulama ve Araştırma Bağı‟nda yürütülen bu araştırmada; 1.–4., 5.–8., 9.–12. ve 13.–16. boğum aralıklarındaki epiderm, endoderm, periderm, floem, primer ksilem, sekonder ksilem ve öz kalınlığı parametreleri belirlenmiş, buradan çap/öz, ksilem/öz ve kabuk+floem/öz parametre oranları elde edilmiştir. Bütün sonuçlar değerlendirildiğinde; yıllık dalda epiderm, endoderm, periderm, floem, ksilem ve öz kalınlıklarının dip boğum aralıklarından uç boğum aralıklarına doğru azalma kaydettiği belirlenmiştir. Odunlaşmayı belirleyen parametre oranlarına (çap/öz, ksilem/öz ve kabuk+floem/öz) göre; Kozak Beyazı ve Müşküle üzüm çeşitlerinde en iyi odunlaşma uç boğum aralıklarında (13.–16. ve 9.–12.) gerçekleşmiş, zamana bağlı önemli bir farklılık olmamasına karşın, parametre oranlarında 1. dönemden (yaprak döküm zamanı) 4. döneme (uyanma zamanı) doğru rakamsal artışlar kaydedilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Vitis vinifera L., Odunlaşma, Üretim materyal kalitesi, Çap/öz, Ksilem/öz

Determination of the Internal Structure Parameters of Kozak Beyazi and Müşküle Grape Varieties Canes Depending on the Time

Öz

This research has been carried out to determine for changing internal structure parameters at nodes in different location according to time on Kozak Beyazı and Müşküle grape varieties betweenthe years of 2011 and 2013. In this dissertation; widths of epiderm, endoderm, periderm, phloem, primary xylem, secondary xylem, pith measured and cane width/pith, xylem/pith and bark+phloem/pith were determined at 1st–4th, 5th–8th, 9th–12thand 13th–16th internodes in „COMU Table Grape Varieties Research Campus at Dardanos‟. Whereas these results have been evaluated, epiderm, endoderm, periderm, phloem, xylem and pith thickness of canes were observed a downward trend from the bottom internodes to the apex. The best lignifications obtain to apex internodes (13th–16th and 9th–12th) in Kozak Beyazı and Müşküle grape varieties according to parameters of lignifications. According to the final results, insignificance difference to time whereas the rates of measurements increased from 1st period (falling season) to 4th period (sprouting season).

Anahtar Kelimeler

• Vitis vinifera L., Lignification, Grafting material quality, Cane width/pith, Xylem/pith

Kaynakça

1. Ağaoğlu, Y.S., 1999. Bilimsel ve Uygulamalı Bağcılık (Cilt I Asma Biyolojisi). Kavaklıdere Eğitim Yayınları No: 1. 205 s. Ankara.
2. Bahar, E., 1996. Hidroponik yöntemlerle aşılı köklü asma fidanı üretimi. (Doktora Tezi). Trakya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. 232 s. Tekirdağ.
3. Çelik, S., 2007. Bağcılık (Ampeloloji). Namık Kemal Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü. Cilt I. Genişletilmiş 2. Baskı. 428 s. Tekirdağ.
4. Çelik, H., Ağaoğlu, Y.S., Fidan, Y., Marasalı, B., Söylemezoğlu, G., 1998. Genel Bağcılık. Sunfidan A.Ş. Mesleki Kitaplar Serisi: 1. 253 s. Ankara.
5. Dardeniz, A., 2001. Asma fidancılığında bazı üzüm çeşidi ve anaçlarda farklı ürün ve sürgün yükünün üzüm ve çubuk verimi ile kalitesine etkileri üzerine araştırmalar (Doktora Tezi). Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. 167 s. Bornov–İzmir.
6. Dardeniz, A., Kısmalı, İ., 2001. 140 Ruggeri ve 1103 Paulsen amerikan asma anaçlarında farklı sürgün yükünün çubuk verimi ve kalitesine etkileri üzerine araştırmalar. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi. 38 (2–3): 9–16.
7. Dardeniz, A., Kısmalı, İ., 2002. Amasya ve Cardinal üzüm çeşitlerinde farklı ürün yüklerinin üzüm ve çubuk verimi ile kalitesine etkileri üzerine araştırmalar. Ege Üniv. Ziraat Fak. Dergisi. 39 (1): 9–16.
8. Dardeniz, A., Müftüoğlu, N.M., Gökbayrak, Z., Fırat, M., 2007. Assessment of morphological changes and determination of best cane collection time for 140Ru and 5BB. Scientia Hort. 113: 87–91.

9. Dardeniz, A., Gökbayrak, Z., Müftüoğlu, N.M., Türkmen, C., Beşer, K., 2008. Cane quality determination of 5BB and 140Ru grape rootstocks. Eureop. J. Hoort. Sci. 73 (6): 254–257.
10. Dardeniz, A., Engin, H., Şeker, M., Gündoğdu, M.A., Gökdemir, A., 2013. Üzüm çeşitlerinin yıllık dallarında boğuma göre farklı seviye ve konumlardaki kabuk, floem ve ksilem kalınlıklarındaki değişimlerin belirlenmesi. TABAD Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi. Tarım Sempozyumu Özel Sayısı (Prof. Dr. Selahattin İptaş anısına). 6 (1): 112–117.
11. Ilgın, C., 1997. Yuvarlak Çekirdeksiz üzüm çeşidinde faklı ürün yükünün üzüm verim ve kalitesi ile vejetatif gelişmeye etkileri üzerine araştırmalar (Doktora Tezi). Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. 71 s. Bornova–İzmir.
12. Kısmalı, İ., 1978. Yuvarlak Çekirdeksiz üzüm çeşidi ve farklı Amerikan asma anaçları ile yapılan aşılı–köklü asma fidanı üretimi üzerinde araştırmalar. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Meyve ve Bağ Yetiştirme ve Islahı Kürsüsü. Doçentlik Tezi. 102 s. Bornova–İzmir.
13. Kısmalı, İ., Dardeniz, A., 2002. Cardinal ve Amasya üzüm çeşitlerinde iki farklı yeşil budama uygulamasının gelişme, üzüm verimi ve kalitesine etkileri üzerinde araştırmalar. V. Ulusal Bağcılık Sempozyumu. 221–227. Nevşehir.
14. Kocamaz, E., 1995. Asma Fidanı Üretimi ve Sertifikasyon. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğü, Bitkisel Üretimi Geliştirme Daire Başkanlığı. 25 s. Ankara.
15. Oraman, M.N., 1970. Bağcılık Tekniği I. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları: 415. Ders Kitabı: 142. Üçüncü Baskı. 283 s. Ankara.
16. Oraman, M.N., 1972. Bağcılık Tekniği II. Ankara Üniversitesi Ziraat Fak. Yay.: 154, 128s. A.Ü. Basımevi, Ankara.
17. Önder, M., Dardeniz, A., 2015. Bazı sofralık üzüm çeşitlerinde yıllık dalların odunlaşma düzeyi ile göz verimliliği arasındaki ilişkilerin belirlenmesi. 8. Bağcılık Sempozyumu. Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi. (Basımda).
18. Öner, M., 1978. Genel Botanik. Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Kitaplar Serisi No. 22. 160 s. Bornova–İzmir.
19. Tırpancı, S., Dardeniz, A., 2014. Sofralık üzüm çeşidi kalemlerinin farklı süre ve sıcaklıklarda depolanmasının üretim materyali üzerindeki etkileri. ÇOMÜ Zir. Fak. Derg. 2 (1): 55–65.