Çanakkale’nin Tarımsal Yapısı İçinde Zeytinciliğin Yeri ve Önemli Sorunlar

Öz

Türkiye’de zeytincilik sektörü, sofralık zeytin ve zeytinyağı alt sektörleri ile tarımsal üretim değeri açısından ilk on tarımsal ürün içerisinde yer almaktadır. (FAO, 2016). Tane zeytin üretimi açısından dünyada 4. sırada yer alan sektör, dış ticaret, istihdam, sağlıklı beslenme ve tüketim açısından ülke ekonomisinde önemli bir yere sahiptir. Çanakkale yöresi de, Türkiye zeytinciliğindeki üretim payı, yeni tesis edilen zeytin bahçeleri, verim yüksekliği ve yöre zeytinyağlarının kaliteli olmasından dolayı önem arz etmektedir. Çanakkale ilinde 2016 yılında işlenebilir arazinin %77,3’ü tarla arazisi (nadas dâhil), %6,1’i sebze arazisi (örtü altı dâhil), %5,5’i meyve arazisi, %1,4’ü bağ arazisi ve %9,7’si zeytinliklerden oluşmaktadır. İlde zeytin alanları, buğday alanlarından sonra 2. sırada yer almaktadır. Ancak ilde yetişen ürünler, il ekonomisine sağladığı katkı bakımından incelendiğinde, yağlık zeytin (360.060TL) buğdayın (265.843TL) önüne geçmektedir. Sofralık domates ise (338.841 TL) 3. sırada yer almaktadır. İlin sofralık ve yağlık zeytin bitkisel üretim değeri 360.060.000 TL’dir. Türkiye sofralık zeytin üretiminin %2,6’sı, yağlık zeytin üretiminin ise %12’si Çanakkale ilinden sağlanmaktadır. Zeytin alanları açısından İlçelere göre değerlendirme yapıldığında, Ayvacık ilçesinin %35,2’lik pay ile zeytin üretim değerine katkısının ilk sırada yer aldığı görülmektedir. %30’luk pay ile Ezine ikinci sırada, yaklaşık %10’luk pay ile Eceabat ilçesi üçüncü sırada yer almaktadır. Zeytin üretim değeri açısından bakıldığında ise Ayvacık ilçesi yaklaşık 36 milyon TL ile ilk sırada yer almaktadır. Ayrıca ilin toplam bitkisel üretim değeri içerisinde zeytin üretim değerinin %15 oranında bir paya sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışma da Çanakkale ilinin zeytincilik sektörüne ait mevcut durumu incelenmiş ve sorunlar tespit edilmiştir. Çalışmanın materyalini konu ile ilgili ulusal ve uluslararası ikincil kaynaklar (yayın, rapor, makale, araştırma vb.) oluşturmaktadır. Ayrıca konu ile ilgili istatistikler FAO, TÜİK, Çanakkale İl Tarım Müdürlüğü kayıtları vb. kullanılmıştır. İstatistiklerin değerlendirilmesinde yüzde oranlar ve aritmetik ortalama hesaplamaları kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Çanakkale,Zeytin,Zeytinyağı,Ekonomi,Üretim Değeri

Kaynakça

1. Anonim, FAO, Erişim Tarihi:20.10.2017, http://www.fao.org.stat
2. Anonim, TÜİK. Erişim Tarihi:20.10.2017, http://www.tüik.gov.tr
3. Anonim Çanakkale İl Müdürlüğü Brifing Raporları, Çeşitli Yıllar Anonim 2016/2017 Zeytin Zeytinyağı Rekolte Tahmin Raporu, UZZK.
4. Ilgar, R., 2016.”Çanakkale İlinde Zeytin Yetiştiriciliği ve Sorunlar”; İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Coğrafya Dergisi. 32 (2016) http://www.journals.istanbul.edu.tr/iucografya (Basılı) ISNN 1302‐7212, (Elektronik) ISNN 1305‐2128
5. Kaleci, N., 2012. “Çanakkale Zeytinciliği ve Sorunları” Çanakkale Zeytin Çalıştayı, s:35-51. ISNN 978-605-4222-20-9 Ayvacık-Çanakkale.
6. Özışık, S., Öztürk, F, 2012. “Zeytin Ve Zeytinyağı Sektörünün Türkiye Ekonomisindeki Yeri ve SWOT Analizi”, Çanakkale Zeytin Çalıştayı. s:13-33. ISNN 978-605-4222-20-9. Ayvacık-Çanakkale.