Domates Üzerinde Zararlı İki Noktalı Kırmızıörümcek Tetranychus urticae Koch. (Acari: Tetranychidae)’nin Mücadelesinde Hümik Maddelerin Etkinliği

Öz

İki noktalı kırmızıörümcek, Tetranychus urticae Koch. (Acari: Tetranychidae) domates üzerindeki önemli zararlı türlerden biridir. Bu zararlının mücadelesinde genellikle pestisitler kullanılmakta ve bu kullanılan pestisitler ise çevre ve insan sağlığında olumsuz etkilere yol açabilmektedir. T. urticae’nin mücadelesinde doğa ile barışık bir mücadele yöntemi olan biyolojik mücadele ise son zamanlarda en fazla tercih edilen yöntemlerden biridir. Bu zararlının biyolojik mücadelesinde yaygın olarak kullanılan predatör akarlar ise, başta Phytoseiulus persimilis A.H. (Acarina: Phytoseiidae) olmak üzere, diğer bazı Phytoseiidae familyasına bağlı akarlarıdır. Bu avcı türler kitle halinde üretilerek, ya da doğrudan biyopreparatları temin edilerek seralarda ve açık alanlarda biyolojik mücadele çalışmalarında yaygın olarak kullanılmaktadırlar. Bu çalışmada domates üzerinde T. urticae’nin biyolojik mücadelesinde yaygın olarak kullanılan avcı akar P. persimilis’in etkinliğinin arttırılmasında hümik asit kullanımının katkısının araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre hümik asit kullanılan bitkiler üzerinde T. urticae popülasyonunun artarak 6. haftada yaprak başına 18,7 akar oranına kadar ulaşmış, P. persimilis ise yaprak başına 0,50 akar oranına ulaşmıştır. Hümik asit kullanılmayan bitkilerde ise av ve avcı oranlarının daha düşük seviyelerde olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Domates,Biyolojik Mücadele,Phytoseiulus persimilis

Kaynakça

1. Akyazı, R., Ecevit, O., 2009. Samsun’da örtü altı hıyar yetiştiriciliğinde önemli zararlı akar türü T. cinnabarinu’ Boisduval (Acarina: Tetranychidae)’un mücadelesinde predatör akar Phytoseiulus persimilis Athias- Henriot (Acarina: Phytoseiidae)’ in etkinliği. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, 24(3): 147 – 157
2. Anonim, 2014a. Ekonomi Bakanlığı. Yaş Meyve ve Sebze Sektörü, Sektör Raporları. İhracat Genel Müdürlüğü Tarım Ürünleri Daire Başkanlığı.
3. Anonim, 2014b. TÜİK. URL:http://tuikapp.tuik.gov.tr/bitkiselapp/bitkisel.zl (Erişim Tarihi: Eylül 2017)
4. Anonim, 2014c. Çanakkale Tarım İl Müdürlüğü verileri
5. Atalay, E., Kumral, N.A., 2013. Tetranychus urticae (Koch) (Acari: Tetranychidae)’nin farklı sofralık domates çeşitlerinde biyolojik özellikleri ve yaşam çizelgeleri. Türkiye Entomoloji Dergisi, 37 (3): 329 - 341.
6. Boom, C.E.M., Van Den Beek, T.A., Van Dicke, M., 2003. Differences among plant species in acceptance by the spider mite Tetranychus urticae Koch. Journal of Applied Entomology, 127(3): 177 - 183.
7. Boom, C.E.M., Van Den Beek, T.A., Van Posthumus, M.A., Groot, A., De Dicke, M., 2004. Qualitative and quantitative variation among volatile profiles induced by Tetranychus urticae feeding on plants from various families. Journal of Chemical Ecology, 30(1): 69-89.
8. Dursun, A., Güvenç, İ., Alan, R., 1997. The effects of different foliar fertilizers on yield and quality of lettuce and crisp lettuce. ISHS Symposium on Greenhouse Management for Better Yield and Quality in Mild Winter Climates, November 3-5, 1997, Antalya.

9. Kasap, İ., 2002. İki noktalı kırrnızıorumcek, Tetranvchus urticae Koch (Acari: Tetranychidae)'nin laboratuvar koşullarında üç; farklı konukcu üzerinde biyolojisi ve yasam çizelgesi. Türkiye Entomoloji Dergisi, 26 (4) : 257 - 266
10. Kumral, N.A., Çobanoğlu, S., Hephızlı, P., Öğreten, A., Armağan, B. 2011. Domates Bahçelerinde Solanaceae Bitkileri Üzerinde Akarların Popülasyon Dalgalanması ve İlişkileri. Türkiye IV. Bitki Koruma Kongresi Bildirileri, 27s.
11. Opit, G.P., Nechols, J.R., Margolies, D.C., 2003. Biological control of twospotted spider mites, Tetranychus urticae Koch. (Acari: Tetranychidae) using Phytoseiulus persimilis Athias- Henriot (Acari: Phytoseiidae) on ivy geranium: assesment of predator release ratios. Biological Control, 29: 445 - 452.
12. Polat, H., Kasap, İ., 2011. Van ilinde üç farklı fasulye (Phaseolus vulgaris L.) çeşidi üzerinde ikinoktalı kırmızıörümcek, Tetranychus urticae Koch, 1836 (Acari: Tetranychidae)’nin popülasyon gelişimi, Türkiye Entomoloji Dergisi, 35 (1): 145 - 154.
13. Vural, H., Eşiyok D., Duman İ., 2000. Kültür sebzeleri (Sebze Yetiştirme). Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü, Bornova-İzmir.