Kereviz Tarlalarının Verimlilik Durumları ile Ağır Metal Kapsamlarının Toprak ve Yaprak Analizleriyle Belirlenmesi: Sakarya-Geyve Örneği

Mehmet Parlak; Yakup Çıkılı; Gıyasettin Çiçek

doi:10.33202/comuagri.686369

Kereviz Tarlalarının Verimlilik Durumları ile Ağır Metal Kapsamlarının Toprak ve Yaprak Analizleriyle Belirlenmesi: Sakarya-Geyve Örneği

Öz

Kereviz (Apium graveolens L.), Sakarya’ nın Geyve İlçesi’nde ekonomik getirisi en yüksek olan bitkilerden birisidir. Kerevizden optimum verim alabilmek için toprak özellikleri ile bitkinin besin maddesi kapsamlarının bilinmesi gereklidir. Bu araştırmanın amacı Geyve’ de kereviz yetiştirilen alüvyal toprakların fiziksel ve kimyasal özellikleri, besin maddesi ve ağır metal içerikleri ile yaprak örneklerinin besin maddesi ve ağır metal içeriklerini belirlemektir. Kereviz topraklarının farklı bünyeli (siltli tın, kil tın, siltli kil tın, siltli kil ve kil), pH’ larının nötr ve hafif alkali, tuzluluk sorununun olmadığı, kireç içeriklerinin orta ve fazla olduğu saptanmıştır. Toprakların organik madde kapsamları %1.02 ile 5.15, toplam N %0.04 ile 0.25, alınabilir P ve K ise sırasıyla 9.40-242.50 mg/kg ve 172.40-447.70 mg/kg aralığında değişmiştir. Toprakların alınabilir Cu, Mn, Fe, Pb, Zn, Ni ve Cr içerikleri sırasıyla 10.13, 8.80, 4.26, 0.90, 0.82, 0.40 ve 0.009 mg/kg olduğu belirlenmiştir. Toprak kirliliği kontrolü yönetmeliğine göre topraklarda toplam ağır metal kapsamları bakımından ağır metal kirlenmesi saptanmamıştır. Kereviz yaprakları besin elementleri ve ağır metal kapsamları bakımından ise K hariç sorunsuz bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi

Proje Numarası

FHD-2016-1017

Teşekkür

Bu çalışma Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimince Desteklenmiştir. Proje Numarası: FHD-2016-1017.

Kaynakça

Acarsoy Bilgin, N., Mısırlı, A., 2015. Farklı ekolojik koşullardaki kayısı çeşitlerinde toprak ve yaprak besin elementi içeriklerinin karşılaştırılması. Ege Üniv. Ziraat Fak. Derg., 52 (1): 31- 37.
Adiloğlu, A., Adiloğlu, S., 2006. An investigation on nutritional status of tea (Camellia sinensi L.) grown in Eastern Black Sea Region of Turkey. Pakistan J. Biol. Sci. 9(3): 365-370.
Akça, H., Taşkın, M. B., Şahin, Ö., Kaya, E. C., Turan, M. A., Taban, S., Balcı, M., 2017. Beypazarı yöresinde havuç (Daucus carota L.) tarımı yapılan toprakların verimlilik durumları ile havuç bitkisinin potansiyel beslenme sorunlarının belirlenmesi. Uludağ Üni. Ziraat Fak. Derg. 31(2): 123-138.
Aktaş, A., 2011. Sakarya Rehberi. Sakarya Valiliği. Değişim Yayınları. 276 sayfa. İstanbul.
Aktaş, M., 1995. Bitki Besleme ve Toprak Verimliliği. Ankara Üniv. Ziraat Fak. Yayın No: 1429 Ders Kitabı: 416.
Alloway, B. J., 2008. Zinc in Soils and Crop Nutrition. 2 nd edition. IFA, Paris.
Anonim. 2020. https://tr.wikipedia.org/wiki/Geyve. Erişim tarihi: 27 Ocak 2020.
Bozkurt, M. A., Yarılgaç, T., Çimrin, K. M., 2001. Çeşitli meyve ağaçlarında beslenme durumlarının belirlenmesi. Yüzüncü Yıl Üniv. Ziraat Fak. Tarım Bil. Derg. 1(1): 39-45.

Bremner, J. M. 1996. Nitrogen- Total. In: Sparks, D.L. (Ed.), Methods of Soil Analysis. Part 3. Chemical Methods. 1085-1122. American Society of Agronomy, Madison, Wisconsin, USA.
Cangir, C., 1991. Toprak Bilgisi. Trakya Üniv. Tekirdağ Ziraat Fak. Yayın No:116 Ders Kitabı No: 5. 178 s. Tekirdağ.
Chakraborty, K., Mistri, B., 2015. Soil fertility and its’ impact on agricultural productivty: A study in Sapar Mouza, Burdwan-I. International J. Humanities Social Sci. Studies. 2(3): 196-206.
Çelik, M., Keskin, N., Gülser, F., 2017. Van İli Erciş ilçesi bağlarında asmaların ve toprakların bazı bitki besin elementleri bakımından incelenmesi. Türk Tar. Doğa Bil. Derg. 4(3): 347–354.
Çetin, E., Eraslan, F., 2015. Afyonkarahisar İli Dinar ilçesi patates ekim alanlarında toprakların verimliliği ve bitkilerin beslenme durumlarının belirlenmesi. Süleyman Demirel Üniv. Ziraat Fak. Derg. 10 (2):135-145.
Çıtak, S., Sönmez, S., 2013. Antalya ili ve çevresindeki nar (Punica granatum) bahçelerinin beslenme durumlarının belirlenmesi. Akdeniz Üniv. Ziraat Fak. Derg. 26(1): 65-71.
Çiçekdağı, H., Zengin, M., 2017. Hüyük İlçesi’nde çilek bahçelerinin beslenme durumunun toprak ve bitki analizleri ile belirlenmesi. Selcuk J. Agr. Food Sci. 31(3): 33-42.
Dizdar, M. Y., 2003. Türkiye’nin Toprak Kaynakları. TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Teknik Yayınlar Dizisi No: 2. Ankara. 317 sayfa.
DMİ, 2019. Çanakkale İklim Verileri, Devlet Meteoroloji İşleri (yayınlanmamış).
Durnaoğulları, M., Erdal, İ., 2018. Alanya yöresi muz bahçelerinin beslenme durumlarının belirlenmesi. Süleyman Demirel Üniv. Ziraat Fak. Derg. 1. Uluslararası Tarımsal Yapılar ve Sulama Kongresi Özel Sayısı: 409-416.
Erdoğan Bayram, S., Elmacı, Ö. L., 2014. Ege Bölgesi Tire ilçesi mısır plantasyonlarının beslenme durumlarının incelenmesi. Süleyman Demirel Üniv. Ziraat Fak. Derg. 9 (2): 26-32.
Ertani, A., Mietto, A., Borin, M., Nardi, S., 2017. Chromium in agricultural soils and crops: A review. Water Air Soil Pollut. 228: 190. doi: 10.1007/s11270-017-3356-y
FAO, 1990. Micronutrients Assessment at the Country Level. An International Study (M. Sillanpaa, ed.) FAO Soil Bulletin 63. Published by FAO. Roma, Italy. 128 pp.
Gee, G. W., Or, D., 2002. Particle-size analysis. In: Dane, J. H., Topp, G. C. (Eds.), Methods of Soil Analysis. Part 4, Physical Methods. 255–293.SSSA Book Series 5. Soil Science Society of America, Madison, Wisconsin, USA.
Gürel, S., Başar, H., 2014. Bursa yöresinde yetiştirilen armut ağaçlarının azot, fosfor, potasyum, kalsiyum ve magnezyum ile beslenme durumlarının incelenmesi. Uludağ Üniv. Ziraat Fak. Derg. 28(1): 1-11.
Güzel, N., Gülüt, K. Y., 2010. Toprağın Oluşumu ve Özellikleri. Ç.Ü. Ziraat Fak. Genel Yayın No: 289. Ders Kitapları Yayın No: A-91. Adana.
Helmke P. A., Sparks, D. L., 1996. Lithium, sodium, potassium, rubidium, and calcium. In: Sparks, D. L. (Ed.), Methods of Soil Analysis. Part 3. Chemical Methods. 551-574. American Society of Agronomy, Madison, Wisconsin, USA.
Jones, A., Montanarella, L., Jones, R., 2005. Soil Atlas of Europe. European Soil Bureau Network European Commission. 128 pp.
Jones, J.R., Wolf, B., Mills, H.A., 1991. Plant Analysis Handbook. Micro Macro Publishing Inc. USA.
Kabata-Pendias, A., Pendias, H., 2011. Trace Elements in Soils and Plants. Third Edition. Boca Raton, FL: CRC Press.
Kacar, B., 2019. Sürdürülebilir Tarımda Mikro Besin Maddeleri. Nobel Akademik Yayıncılık, Ankara.
Kacar, B., İnal, A., 2010. Bitki Analizleri. Nobel Akademik Yayıncılık, Ankara.
Kuo, S., 1996. Phosphorus. In: Sparks, D. L. (Ed.), Methods of Soil Analysis. Part 3. Chemical Methods. 869-920. American Society of Agronomy, Madison, Wisconsin, USA.
Lindsay, W. L., Norvell, W. A., 1978. Development of a DTPA soil test for Zn, Fe, Mn and Cu. Soil Sci. Amer. J. 42 (3): 421-428.
Loeppert, R. H., Suarez, D. L., 1996. Carbonate and gypsum. In: Sparks, D. L. (Ed.), Methods of Soil Analysis. Part 3. Chemical Methods. 437-474. American Society of Agronomy, Madison, Wisconsin, USA.
Mordoğan, N., Erdoğan Bayram, S., Çakıcı, H., Duman, İ., 2019. Brokoli ve pırasada kükürt içeriği ve kükürtlü aminoasit miktarları arasındaki ilişkiler. Harran Tarım Gıda Bil. Derg. 23(3): 263-276.
Mueller, L., Schindler, U., Mirschel, W., Shepherd, T. G., Ball, B. C., Helming, K., Rogasik, J., Eulenstein, F., Wiggering, H., 2010. Assessing the productivity function of soils: A review. Agron. Sustain. Dev. 30, 601-614.
Müftüoğlu, N.M., Türkmen, C., Çıkılı, Y., 2014. Toprak ve Bitkide Verimlilik Analizleri. Nobel Akademik Yayıncılık, Ankara.
Nelson, R. E., Sommers, L. E., 1996. Total carbon, organic carbon and organic matter. In: Sparks, D. L. (Ed.), Methods of Soil Analysis. Part 3. Chemical Methods. 961-1010. American Society of Agronomy, Madison, Wisconsin, USA.
Nicholson, F. A., Smith, S. R., Alloway, B. J., Carlton-Smith, C., Chambers, B.J ., 2003. An inventory of heavy metals inputs to agricultural soils in England and Wales. Sci. Total Environ. 311: 205–219.
Özkutlu, F., Korkmaz, K., Özenç, N., Aygün, A., Şahin, Ö., Kahraman, M., Ete, Ö., Akgün, M., Taşkın, B., 2016. Ordu-Merkez ilçedeki bazı fındık bahçelerinin mineral beslenme durumunun belirlenmesi. Akademik Ziraat Derg. 5(2):77-86.
Özyazıcı, M. A., Dengiz, O., Özyazıcı, G., 2017. Spatial distribution of heavy metals density in cultivated soils of Central and East Parts of Black Sea Region in Turkey. Eurasian J. Soil Sci. 6 (3): 197 – 205.
Panagos, P., Ballabio, C., Lugato, E., Jones, A., Borrelli, P., Scarpa, S., Orgiazzi, A., Montanarella, L., 2018. Potential sources of antropogenic copper inputs to European agricultural soils. Sustainability, 10: doi:10.3390/su10072380
Parlak, M., Çiçek, G., Blanco-Canqui, H., 2018. Celery harvesting causes losses of soil: A case study in Turkey. Soil Till. Res. 180: 204-209.
Parlak, M., Everest, T., Tunçay, T., 2019. Rulo çim alanlarındaki toprakların ve çim bitkisinin bazı ağır metal (Cu, Zn, Cr, Ni, Pb) içerikleri: Pilot çalışmalar: Edirne, Balıkesir ve Çanakkale. ÇOMÜ Ziraat Fak. Derg. 7(2): 323-334.
Peng, H., Chen, Y., Weng, L., Ma, J., Ma, Y., Li, Y., İslam, M.S., 2019. Comparisons of heavy metal input inventory in agricultural soils in North and South China: A review. Sci. Total Environ. 660: 776-786.
Petersen, R. G., Calvin, L. D., 1996. Sampling. In: Sparks, D. L. (Ed.), Methods of Soil Analysis. Part 3. Chemical Methods. 1-17. American Society of Agronomy, Madison, Wisconsin, USA.
Rehman, M., Liu, L., Wang, Q, Saleem, M.H., Bashir, S., Ullah, S., Peng, D., 2019. Copper environmental toxicology, recent advances, and future outlook: A review. Environ. Sci. Pollut. Res. 26: 18003–18016.
Rhoades, J. D., 1996. Salinity: Electrical conductivity and total dissolved solids. In: Sparks, D. L. (Ed.), Methods of Soil Analysis. Part 3. Chemical Methods. 417-436. American Society of Agronomy, Madison, Wisconsin, USA.
Richards, L. A., 1954. Diagnosis and Improvement Saline and Alkaline Soils. U.S. Dep. Agr. Handbook No: 60. 160 pp.
Sert, S., Özocak, A., Arel, E., Bol, E., 2005. Sakarya Bölgesinde yerel zemin özelliklerinin hasar büyüklüğüne etkisi, Arifiye-Geyve-Güneşler örneği. Deprem Sempozyumu, s.1214-1223. 23-25 Mart 2005. Kocaeli.
Sönmez, S., Orman, Ş., Çıtak, S., Kocabaş Oğuz, I., Kalkan, H., Uras, D. S., Ok, H., Özsayın Çıtak, S., Yılmaz, E., Sönmez, N. K., Kaplan, M., 2014. Kumluca ve Finike yöreleri turunçgil bahçelerinin beslenme durumlarının belirlenmesi. Akdeniz Üniv. Ziraat Fak. Derg. 27(1): 51-59.
Söylemez, S., Öktem, A. G., Kara, H., Almaca, N. D., Ak, B. E., Sakar, E., 2017. Şanlıurfa yöresi zeytinliklerinin beslenme durumunun belirlenmesi. Harran Tarım Gıda Bil. Derg. 21(1): 1-15.
Thomas, G.W., 1996. Soil pH and soil acidity. In: Sparks, D. L. (Ed.), Methods of Soil Analysis. Part 3. Chemical Methods. 475-490. American Society of Agronomy, Madison, Wisconsin, USA.
Tok, H. H., 1997. Çevre Kirliliği. Anadolu Matbaası. İstanbul.
Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği, 2005. Resmi Gazete, Tarih: 31.05.2015, Sayı: 25831.
TUİK, 2017. Türkiye İstatistik Kurumu. Tarımsal veriler. http://www.tuik.gov.tr (Erişim tarihi 10.07.2017).
Uçgun, K., Kelebek, C., Cansu, M., Altındal, M., Yalçın, B., 2019. Toprak pH’sını etkileyen bazı materyallerin hububat tarımında kullanımı. Toprak Su Der. Özel Sayı: 94-100.
USEPA (United States Environmental Protection Agency), 1996. Method 3050B: Acid Digestion of Sediments, Sludges, and Soils. (Revision 2).
Uysal, E., Daş Kılıç, Ö. B., Şen, O. F., Rahmanoğlu, N., Albayrak, B., Bıyıklı, M., Üğlü, G., 2017. Balıkesir yöresinde yetiştirilen sanayi domateslerinin makro besin elementleri ile beslenme durumlarının incelenmesi. Akademik Ziraat Derg. 6(1): 35-44.
Ülgen, N., Yurtsever, N., 1988. Türkiye Gübre ve Gübreleme Rehberi (3. Baskı). T.C. Tarım Orman Köyişleri Bakanlığı, Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Toprak ve Gübre Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Yayınları, Genel Yayın No: 151, Teknik Yayınlar No: T–59, Ankara. 182 s.
Varol, M., Sünbül, M. R., Aytop, H., Yılmaz, C. H., 2020. Environmental, ecological and health risks of trace elements, and their sources in soils of Harran Plain, Turkey. Chemosphere 245: doi:10.1016/j.chemosphere.2019.125592
Vural, H., Eşiyok, D., Duman, İ., 2000. Kültür Sebzeleri (Sebze Yetiştirme). Ege Üniv. Basımevi, Bornova, İzmir. 440 sayfa.
Yağmur, B., Okur, B., 2011. İzmir Kemalpaşa ilçesi kiraz bahçelerinin verimlilik durumları ve ağır metal içerikleri. Derim Derg., 28 (2):1-13.
Yağmur, B., Okur, B., 2015. Salihli (Manisa) yöresindeki şeftali (Prunus persica L.) bahçelerinin beslenme ve kirlilik durumları. Meyve Bilimi 2(1):16-26.
Yıldız, E., Uygur, V., 2016. Uşak ili ceviz bahçelerinin mineral beslenme durumları. Süleyman Demirel Üniv. Ziraat Fak. Derg. 11 (2):70-78.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ziraat Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mehmet Parlak ^*
0000-0002-4813-1152
Türkiye

Yakup Çıkılı
0000-0002-0393-6248
Türkiye

Gıyasettin Çiçek
0000-0001-8260-1667
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

14 Temmuz 2020

Gönderilme Tarihi

7 Şubat 2020

Kabul Tarihi

18 Mayıs 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 8 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.33202/comuagri.686369

IZ

https://izlik.org/JA96YU34FA

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Parlak, M., Çıkılı, Y., & Çiçek, G. (2020). Kereviz Tarlalarının Verimlilik Durumları ile Ağır Metal Kapsamlarının Toprak ve Yaprak Analizleriyle Belirlenmesi: Sakarya-Geyve Örneği. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, 8(1), 173-185. https://doi.org/10.33202/comuagri.686369

AMA

1.Parlak M, Çıkılı Y, Çiçek G. Kereviz Tarlalarının Verimlilik Durumları ile Ağır Metal Kapsamlarının Toprak ve Yaprak Analizleriyle Belirlenmesi: Sakarya-Geyve Örneği. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi. 2020;8(1):173-185. doi:10.33202/comuagri.686369

Chicago

Parlak, Mehmet, Yakup Çıkılı, ve Gıyasettin Çiçek. 2020. “Kereviz Tarlalarının Verimlilik Durumları ile Ağır Metal Kapsamlarının Toprak ve Yaprak Analizleriyle Belirlenmesi: Sakarya-Geyve Örneği”. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi 8 (1): 173-85. https://doi.org/10.33202/comuagri.686369.

EndNote

Parlak M, Çıkılı Y, Çiçek G (01 Temmuz 2020) Kereviz Tarlalarının Verimlilik Durumları ile Ağır Metal Kapsamlarının Toprak ve Yaprak Analizleriyle Belirlenmesi: Sakarya-Geyve Örneği. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi 8 1 173–185.

IEEE

[1]M. Parlak, Y. Çıkılı, ve G. Çiçek, “Kereviz Tarlalarının Verimlilik Durumları ile Ağır Metal Kapsamlarının Toprak ve Yaprak Analizleriyle Belirlenmesi: Sakarya-Geyve Örneği”, ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, c. 8, sy 1, ss. 173–185, Tem. 2020, doi: 10.33202/comuagri.686369.

ISNAD

Parlak, Mehmet - Çıkılı, Yakup - Çiçek, Gıyasettin. “Kereviz Tarlalarının Verimlilik Durumları ile Ağır Metal Kapsamlarının Toprak ve Yaprak Analizleriyle Belirlenmesi: Sakarya-Geyve Örneği”. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi 8/1 (01 Temmuz 2020): 173-185. https://doi.org/10.33202/comuagri.686369.

JAMA

1.Parlak M, Çıkılı Y, Çiçek G. Kereviz Tarlalarının Verimlilik Durumları ile Ağır Metal Kapsamlarının Toprak ve Yaprak Analizleriyle Belirlenmesi: Sakarya-Geyve Örneği. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi. 2020;8:173–185.

MLA

Parlak, Mehmet, vd. “Kereviz Tarlalarının Verimlilik Durumları ile Ağır Metal Kapsamlarının Toprak ve Yaprak Analizleriyle Belirlenmesi: Sakarya-Geyve Örneği”. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, c. 8, sy 1, Temmuz 2020, ss. 173-85, doi:10.33202/comuagri.686369.

Vancouver

1.Mehmet Parlak, Yakup Çıkılı, Gıyasettin Çiçek. Kereviz Tarlalarının Verimlilik Durumları ile Ağır Metal Kapsamlarının Toprak ve Yaprak Analizleriyle Belirlenmesi: Sakarya-Geyve Örneği. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi. 01 Temmuz 2020;8(1):173-85. doi:10.33202/comuagri.686369

Cited By

Pırasa ve yerfıstığı yetiştirilen toprakların verimlilik durumları ile ağır metal içerikleri: İzmir-Torbalı ve Çanakkale-Bayramiç ilçeleri örnek çalışmaları

ANADOLU JOURNAL OF AGRICULTURAL SCIENCES

https://doi.org/10.7161/omuanajas.827263

SAKARYA GEYVE BÖLGESİ DERE SEDİMANLARININ AĞIR METAL İÇERİKLERİ: OLASI ZENGİNLEŞME VE KİRLENME KAYNAKLARI

Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.17780/ksujes.1562744

Aydın Efeler İlçesindeki Alüviyal Toprakların Verimlilik Durumları ve Haritalanması

Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.25308/aduziraat.1655748

Heavy metal enrichments in rural environment soils, pollution dynamics, source identification, and the role of subsurface mineralizations

Scientific Reports

https://doi.org/10.1038/s41598-025-22281-y