-

Öz

Mecca experienced a literally “ignorance phase” during the end of the 6th century and the beginning of the 7th century as written culture, holly scripts, foundations, and institutions almost didn’t exist in the cultural basin where interaction with other civilizations and religions was at really low levels. Furthermore, eclectic entity envision, inconsistent world view, illogical and merciless traditional practices worsened the aforementioned period. Within this framework, it can be understood that the consciousness of the society about the Prophet Muhammed’s Prophecy was really limited even though there were signs of rumours supporting the existence of the Prophecy. This matter deserves to be investigated as whether these rumours affected the perspectives of polytheists in Mecca or not? If they were affected, what results can be derived from the properties and results of this process? Another issue that evokes curiosity is the impressions of Quraysh people about followers of Prophet Muhammed who were the most competent strata of the society

Anahtar Kelimeler

• -

Cahiliye Dönemi Mekke Toplumunun Hz. Peygamber’in Nübüvvetine İlişkin İntibaları

Öz

Yazılı kültürün, kutsal metinlerin ve bilinen anlamda kurum ve müesseselerin yok mesabesinde olduğu, diğer din ve medeniyetlerle etkileşimin düşük seviyede gerçekleştiği bir kültür havzasında yer alan Mekke, 6. yüzyıl sonları ve 7. yüzyılın başları itibariyle eklektik varlık tasavvuru, tutarsız dünya görüşü, akıl ve izan dışı örfî uygulamaları ile tam bir “câhiliye evresi” geçiriyordu.

Bu bağlamda toplumun, nübüvveti öncesinde Hz. Peygamber’in vazifesiyle ilgili duyumlarının oldukça sınırlı olduğu anlaşılmaktadır. Fakat yine de onun nübüvvetine işaret eden birtakım rivayetler mevcuttur. Bu rivayetler, Mekke müşriklerinin nübüvvete bakış açısını etkilemiş midir, etkilemişse bunun mahiyeti ve sonuçları hakkında neler söylenebilir? Bu hususta dönemin en yetkin kesimi olan Ehl-i Kitâb’ın, Kureyşliler üzerinde bıraktığı tesir de ayrıca merak konusudur.

Anahtar Kelimeler: Nübüvvet, Mekke Müşrikleri, Ehl-i Kitâb, Kutsal Metin, Cahiliye Dönemi.

Anahtar Kelimeler

• Nübüvvet, Mekke Müşrikleri, Ehl-i Kitâb, Kutsal Metin, Cahiliye Dönemi

Kaynakça

1. Abdülmelik b. Hişâm b. Eyyûb el-Himyerî, es-Sîretü’n-Nebeviyye (thk. Mustafa es-Sekkâ, İbrahim el-Ebyârî, Abdülhafîz eş-Şelebî), I-II, Mısır 1955.
2. Abdullâh b. Abdirrahmân Ebû Muhammed ed-Dârimî, Sünenü’d-Dârimî (thk. Fevâz Ahmed Zemerli-Hâlid es-Seb‘a’l-Alemî), I-II, Beyrut 1986.
3. Abdurrahmân b. Ebî Bekr Celâlüddîn es-Suyûtî, el-Hasâisü’l-Kübrâ, I-II, Beyrut 1985.
4. Abdurrahmân b. Ebî Bekr Celâlüddîn es-Suyûtî, ed-Dürru’l-Mensûr, I-VIII,
5. Abdurrahman b. Abdullah b. Ahmed es-Süheylî, er-Ravdu’l-Ünuf fî Şerhi’s- Sîreti’n-Nebeviyye, I-VII, Beyrut 1991.
6. Abdullâh b. Ahmed b. Mahmûd en-Nesefî, Medârikü’t-Tenzîl ve Hakâiku’t- Te’vîl (thk. Yûsuf Ali Büdeyvî), I-III, Beyrut 1998.
7. Abdurrezzak b. Hemmâm es-San‘ânî, el-Musannef, I-XI, Beyrut 1982.
8. Ahmed b. Abdillâh b. Ahmed Ebû Nuaym el-Isbahânî, Delâilü’n-Nübüvve li- Ebî Nuaym el-Isbahânî, I-II, Beyrut 1986.

9. Ahmed b. Ali İbn Hacer el-Askalânî, el-İsâbe fî Temyîzi’s-Sahâbe, I-VIII, Beyrut 1991.
10. Ahmed b. Hanbel Ebû Abdillâh eş-Şeybânî, Müsned el-İmâm Ahmed b. Hanbel, I-VI, Kâhire ts.
11. Ahmed b. Yahyâ b. Câbir el-Belâzurî, Ensâbu’l-Eşrâf (thk. Süheyl Zükkâr, Riyâd ez-Ziriklî), I-XIII, Dâru’l-Fikir, Beyrut 1996.
12. Ahmed b. Abdillah b. Muhammed Muhibbüddîn et-Taberî, er-Riyâzu’n- Nadrati fî Menâkıbi’l-Aşerati, I-IV.
13. Ahmed b. el-Hüseyin b. Ali Ebû Bekir el-Beyhakî, Delâilü’n-Nübüvve (thk. Abdülmu‘tî Ka‘acî), I-VII, Kâhire 1969.
14. Ahmed b. el-Hüseyin b. Ali Ebû Bekir el-Beyhakî, es-Sünenü’l-Kübrâ ve fî Zeylihî el-Cevheru’n-Nakiy, I-X, Haydarabâd 1925.
15. Ahmed b. Muhammed b. Ebi Bekr el-Kastalânî, el-Mevâhibü’l-Ledünniyye bi’l- Minahi’l-Muhammediyye, I-III, Kâhire 1864.
16. Ali b. Ahmed b. Muhammed el-Vâhidî en-Nîsâbûrî, Esbâbü’n-Nüzûl, Mekke
17. Ali b. Hüsâmiddîn el-Hindî, Kenzu’l-‘Ummâl fî Süneni’l-Akvâli ve’l-Ef‘âl, I-XVI, Beyrut 1989.
18. Ali b. Ebî Bekr b. Süleymân el-Heysemî, Mecmau’z-Zevâid ve Menba‘u’l-Fevâid, I-X, Kâhire 1994.
19. Ali b. Muhammed b. Muhammed eş-Şeybânî el-Cezerî (‘Izzüddin İbnü’l-Esîr), Üsdü’l-Ğâbe fî Ma‘rifeti’s-Sahâbe (thk. Ali Muhammed Muavviz), I-VIII, Beyrut 1994.
20. Ali b. Muhammed b. Muhammed eş-Şeybânî el-Cezerî (‘Izzüddin İbnü’l-Esîr), el-Kâmil fi’t-Târîh (thk. Ömer Abdüsselâm Tedmurî), I-X, Beyrut 1997.
21. Abdülmelik İbn Hişâm b. Eyyûb el-Himyerî es-Sîretü’n-Nebeviyye (thk. Mustafa es-Sekâ, İbrahim el-Ebyarî, Abdulhafiz eş-Şelebî), I-IV, Mısır 1955.
22. Alî b. Burhâniddîn İbrâhîm b. Ahmed el-Halebî, es-Sîretü’l-Halebiyye fî Sîreti’l- Emîni’l-Me’mûn, Dâru’l-Marife, I-III, Beyrut 1979.
23. Amr b. Bahr b. Mahbûb el-Câhız, el-Beyân ve't-Tebyîn, I-III, Beyrut 2002.
24. Hüseyin b. Muhammed b. el-Hasen ed-Diyârbekrî, Târîhu’l-Hamîs fî Ahvâli Enfüsi’n-Nefîs, I-II, Beyrut ts.
25. Ebu’l-Ferec İbnu’l-Cevzî Abdurrahmân b. Ali b. Muhammed el-Bağdâdî, el- Vefâbi Ta‘rîf-i Fazâili’l-Mustafâ, I-II, Kahire ts.
26. Ebu’l-Fidâ’ İsmail b. Ömer İbn Kesîr el-Kureşî, el-Bidâye ve’n-Nihâye, I-XIV, Beyrut ts.
27. Ebu’l-Fidâ’ İsmail b. Ömer İbn Kesîr el-Kureşî, Tefsîru’l-Kur’âni’l-‘Azîm (thk. Muhammed Hüseyin Şemsüddîn), I-IX, Beyrut 1998.
28. Mahmûd b. Ahmed Bedruddin el-‘Aynî, ‘Umdetu’l-Kârî Şerhu Sahîh-i Buhârî, I- XXV, Beyrut ts.
29. Mahmûd b. Amr b. Ahmed ez-Zemahşerî, el-Keşşâf ‘an Hakâiki Gavâmizi’t- Tenzîl, I-IV, Beyrut 1986.
30. Mehmet Ali Kapar, “Kus b. Sâide”, DİA, XXVI, 460, Ankara 2002.
31. Muhammed b. Abdillâh Ebû Abdillâh el-Hâkim en-Nisâbûrî, el-Müstedrek ‘ale’s-Sahîhayn (thk. Mustafâ Abdülkâdir ‘Atâ), I-IV, Beyrut 1990.
32. Muhammed b. Abdillâh b. Ahmed el-Ezrakî, Ahbâru Mekke ve mâ Câ’e fîhâ mine’l-Âsâr (thk. Rüşdî es-Sâlih), I-II, Beyrut ts.
33. Muhammed b. Ahmed b. Ebî Bekr el-Kurtubî, el-Câmi‘ li Ahkâmi’l- Kur’ân/Tefsîru’l-Kurtubî (thk. Ahmed el-Berdûnî-İbrahim Atfîş), I-XX, Kâhire 1964.
34. Muhammed b. Ahmed b. Osmân ez-Zehebî, Târîhu’l-İslâm ve Vefeyâtü’l- Meşâhîr ve’l-A‘lâm (thk. Ömer Abdüsselâm Tedmürî), I-LIII, Beyrut 1407-1424/1987
35. Muhammed b. Cerîr b. Yezîd Ebû Ca‘fer et-Taberî, Târîhu’r-Rusül ve’l-Mülûk, I-XI, Beyrut 1967.
36. Muhammed b. Cerîr b. Yezîd Ebû Ca‘fer et-Taberî, Câmi‘u’l-Beyân fî Te’vîli’l- Kur’ân (thk. Ahmed Muhammed Şâkir), I-XXIV, Müessesetü’r-Risâle 2000.
37. Muhammed b. İshâk b. Yesâr el-Muttalibî el-Kureşî el-Medenî, Sîretü İbn İshâk el-Müsemmâ Hamidullah), I-V, Rabat 1976. ve’l-Meb‘as ve’l-Meğâzî (thk. Muhammed
38. Muhammed b. Ömer Ebû Abdillâh el-Vâkidî, el-Megâzî, I-III, Beyrut 1989.
39. Muhammed b. Ömer et-Temîmî er-Râzî, Mefâtîhu’l-Gayb, I-XXXII, Beyrut 2000.
40. Muhammed b. Muhammed İbn Seyyidinnâsi’n-Nâs el-Ya‘merî, ‘Uyûnu’l-Eser fî Fünûni’l-Meğâzî ve’ş-Şemâil ve’s-Siyer, I-II, Beyrut 1993.
41. Muhammed İbn Sa‘d b. Munî‘, et-Tabakâtü’l-Kübrâ (thk. İhsân Abbâs), I-VIII,
42. Muhammed b. Yezîd el-Kazvînî - İbn Mâce, Sünen-i İbn-i Mâce (thk. Muhammed Fuâd Abdülbâkî), I-II, Mısır 1952.
43. Muhammed b. Yûsuf ed-Dımeşkî, Sebîlü’l-Hedyi ve’r-Raşâd fî Hedy-i Hayri’l- ‘Ibâd, I-XII, Lübnan 1993.
44. Mustafa Çağrıcı, “Arap”, DİA, III, 316-321, Ankara 1991.
45. Ömer Faruk Harman, “İbrahim”, DİA, XXI, 267, Ankara 2000.
46. Yâkût b. Abdillâh er-Rûmî el-Hamevî, Mu‘cemu’l-Büldân, I-VII, Beyrut 1995.
47. Yûsuf b. Abdillâh b. Muhammed b. Abdilberr el-Kurtubî, el-İstî‘âb fî Ma‘rifeti’l-Ashâb (thk. Ali Muhammed el-Becâvî), I-IV, Beyrut 1992.
48. Yusuf Şevki Yavuz, “Delâilü’n-Nübüvve”, DİA, IX, 117-118, Ankara 1994.
49. Zülfikar Tüccar, “Ümeyye b. Ebi’s-Salt”, DİA, XLII, 303-304, Ankara 2012 .