Seyirci Merkezli Spor Takım İtibarının İncelenmesi

Öz

Amaç: Spor takım itibarı “Seyircilerin bağlı olduğu spor takımlarının; takım performansı, takım geleneği, takımın sosyal sorumluluğu, seyirci odaklılık, yönetim kalitesi ve finansal sağlamlık gibi var olan faaliyetlerine yönelik kalite algısı” olarak tanımlanmaktadır. Bu minvalde takım itibarının en büyük paydaşlardan olan seyircilerin bağlılığının ve aidiyetinin sağlanması takım itibarının korunması adına gün geçtikçe daha da önemli hâle gelmektedir. Bu bağlamda söz konusu çalışma taraftarların spor takımlarının itibarlarına yönelik algılarını ölçmeyi ve taraftarlardaki bu algının, taraftarlar arasında çeşitli demografik özelliklere göre farklılıklarını tespit etmeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Çalışma ilişkisel tarama ve nedensel karşılaştırma yöntemlerine göre tasarlanmıştır. Çalışmanın örneklemi 69 kadın (%32.1), 146 erkek (%67.9) toplam 215 katılımcıdan oluşmaktadır. Ölçüm aracı olarak Jang, Ko, ve Chan-Olmsted (2015) tarafından geliştirilen Seyirci Merkezli Spor Takımı İtibarı Ölçeği kullanılmıştır. Ölçüm aracına bu çalışma özelinde doğrulayıcı faktör analizi uygulanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistik ve normallik testi yapılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde Tek Yönlü Çok Değişkenli Varyans analizinden faydalanılmıştır. Bulgular: Seyirci tabanlı spor takımı itibar ölçeğinin alt boyutlarından; takım performansı ve finansal performans boyutlarında ve toplam puanında cinsiyet değişkeni açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. (p<0,007). Taraftarların destekledikleri takımlara yönelik spor takım itibar algılarında; ölçeğin toplamında ve takım performansı, takım geleneği, yönetim kalitesi ve finansal performans boyutlarında anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (p< 0,007). Sonuç: Taraftarların, destekledikleri spor takımlarının itibarlarına yönelik algılarının yüksek olduğu, cinsiyet ve taraftarı olunan takım değişkenleri açısından da farklılık gösterdiği ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Taraftar bağlılığı
• itibar
• takım aidiyeti

Investigation of Spectator-Based Sports Team Reputation

Öz

Purpose: Sports team reputation, which is defined as "the quality perception of the spectators regarding the existing activities of the sports teams such as team performance, team tradition, team social responsibility, audience orientation, management quality and financial soundness", is becoming more and more important in order to ensure the loyalty and belonging of the audience, which is one of the biggest stakeholders. In this context, this study aims to measure the perceptions of the fans about the reputation of sports teams and to determine the differences of this perception among the fans according to various demographic characteristics. Method: The study was designed according to correlational research and causal-comparative methods. The sample of the study comprised of 69 females (32.1%) and 146 males (67.9%) total 215 participants. As a measurement tool, The Spectator-Based Sports Team Reputation Scale developed by Jang, Ko, and Chan-Olmsted (2015) was used. Confirmatory factor analysis was applied to the measurement tool in this study. Descriptive statistics and normality tests were performed in the analysis of the data. In the analysis of the obtained data, Multivariate Analysis of Variance analyzes were used. Results: A statistically significant difference was determined in terms of gender variable and in the total score in team performance and financial performance sub-dimensions, (p<0.007). The sports team reputation perceptions of the fans towards the teams they support were found to be significant in the total score of the scale and in the dimensions of team performance, team tradition, management quality and financial soundness (p< 0.007). Conclusion: As a result, it has been concluded that the perceptions of the fans about the reputation of the sports teams they support are high and that they differ in terms of gender and the team they support.

Anahtar Kelimeler

• Fan loyalty
• reputation
• team belonging

Kaynakça

1. Aslan, M. & Karabulut, Ö. (2021). Futbol Taraftarlarının Takım İtibarı Algılarının Marka Sadakatini Yordama Düzeyi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 4 (2), 42-58.
2. Baade, R. A., Matheson, V. A., & Lake Forest, I. L. (2003). The Paradox of Championships “Be Careful, Sports Fans, What You Wish For”. Working paper.
3. Bahçe, A., & Turan, M. B. (2022). Üniversite Öğrencilerinin Fanatizm Düzeyleri ile Marka Tercihleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 5(3), 449-473.
4. Bottomore, T. ve Robert, N. (1972). Sosyolojik Çözümlemenin Tarihi, (Der. Mete Tunçay ve Aydın Uğur), Ankara: Ayraç Yayınları.
5. Bilgin N. (2007). Kimlik İnşası, Aşina Kitaplar, İzmir: 269.
6. Cooley, C. (1902). Human Nature and the Social Order, Chicago: Chicago Press.
7. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G., & Büyüköztürk, Ş. (2016). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve LISREL uygulamaları (Vol. 5). Ankara: Pegem Akademi.
8. Dinç, A., Karuç, S., Bulgurcuoğlu, A. N., & Dinçer, N. (2022). Spor Takımları İtibarının Psikolojik Bağlılık Üzerine Etkisi: Hentbol Seyircileri Örneği. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 16(2), 169-181.

9. Erdem, S. (2020). Yapısal Sembolik Etkileşimcilik ve Kimlik Teorisi . Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 12 (1) , 50-65.
10. Eroğlu, S. Y., & Eroğlu, E. (2020). Adaption of the spectator-based sports team reputation into turkish: a validity and reliability study. International Journal of Eurasian Education and Culture, 10, 1704-1721.
11. Field, A. (2009). Discovering statistics using SPSS: Book plus code for E version of text (Vol. 896). London, UK: SAGE Publications Limited.
12. Geçtan E. (2010). Psikodinamik Psikiyatri ve Normaldışı Davranışlar, 19. Basım, Ocak, Metis Yayınları, İstanbul: 82.
13. Giddens A. (2012). Sosyoloji, 1. baskı, Eylül, Kırmızı Yayınları, İstanbul: 588, 1065.
14. Gürbüz, S. (2019). Amos ile yapısal eşitlik modellemesi. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
15. Hoffer, E. (2007). Kesin İnançlılar, Çev: Erkıl Günur, İM Yayın Tasarım, s. 41, 101, 135.
16. Işık M., Zincirkıran M. (2017). Kurumsal itibar, iş tatmini ve örgütsel özdeşleşme kavramlarının demografik değişkenler ile incelenmesi: Doğu Anadolu Bölgesi’ndeki üniversitelerde bir araştırma. Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar. 623, 21-34.
17. İşoğlu, U. (2017, Aralık 19), Sosyal medyanın futbol üzerindeki etkisi, Goal. Elde edilen tarih Ağustos 20,2022, https://www.goal.com/tr/haber/sosyal-medyanin-futbol-uezerindekietkisi/1q19k4l99rg4n1ug3mp31x1qtn
18. Jang, W. E., Ko, Y. J., Chan-Olmsted, S. M. (2015). Spectator-based sports team reputation: scale development and validation. International Journal of Sports Marketing and Sponsorship, 16(3), 52-72.
19. Kurtiç, N. (2006), “Futbol Seyircisini Saldırganlığa İten Psiko-Sosyal Nedenler (Sakarya il örneği)”, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor ABD, Sakarya.
20. Özsoy, A., & Karlı, Ü. (2023). Sosyal Ağ Sitelerinde Sergilenen Taraftar Bağlılığı Ölçeğinin Geçerlik Güvenirlik Çalışması. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 21(2), 32-47.
21. Pawlowski, T., Nalbantis, G., and Coates, D. (2018). Perceived game uncertainty, suspense and the demand for sport. Econ. Inq. 56, 173–192. doi: 10.1111/ecin.12462
22. Tabachnick, Barbara G., Linda S. Fidell, and Jodie B. Ullman. Using multivariate statistics. Vol. 5. Boston, MA: Pearson, 2007.
23. Türkmen, M., YILDIZ, K., & Zekioğlu, A. (2013). Sosyolojik Açıdan Sporda Şiddet ve Çirkin Tezahüratın Nedenlerinin Araştırılması: Manisaspor Taraftarları Örneği. Spor Yönetimi ve Bilgi Teknolojileri, 8(2), 15-34.
24. Scheffe, H. (1953). A method of judging all contrasts in the analysis of variance. Biometrika, 40, 87-104.
25. Scheffe, H. (1959). The analysis of variance. New York: John Wiley press.
26. Şakar, M., & Sarıkan, Ü. (2023). Tribün Şiddeti: Sembolik Etkileşim Kuramı ve Kırıkcam Teorisi Bağlamında Bir Sentez. International Journal Of Eurasia Social Sciences/Uluslararasi Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi, 14(51).
27. Whitney, J. D. (1988). Winning games versus winning championships: The economics of fan interest and team performance. Economic Inquiry, 26(4), 703-724. Zelyurt, M.K. (2019). Futbol Taraftarlığı, Özdeşleşme ve Kimlik: Taraftarlıktan Fanatizme. Sportif Bakış: Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 6 (1), 85-105.