Antrenöre Güven Ölçeği: Revizyon Çalışması

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, Doğru (2020) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Antrenöre Güven Ölçeği'nin kapsamını genişleterek takım/bireysel sporlar, Olimpik/Olimpik olmayan sporlar ve farklı yaş grupları bağlamında uygulanabilirliğini test etmektir. Yöntem: Araştırmaya 12 farklı spor branşından (4 takım, 8 bireysel) yaşları 10-45 arasında değişen 282 gönüllü sporcu katılmıştır. Ölçeğin faktör yapısı JASP 0.95.4 programında Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile test edilmiştir. Çok değişkenli normallik varsayımının ihlali nedeniyle MLR (Robust Maximum Likelihood) tahmincisi kullanılmıştır. Faktörler arası ilişkiler Spearman korelasyon analizi ile incelenmiştir. Güvenirlik için Cronbach α ve McDonald ω katsayıları hesaplanmış, yakınsak ve ayrışma geçerliği Ortalama Açıklanan Varyans (AVE: Average Variance Extracted) ve Heterotrait-Monotrait Korelasyonlar Oranı (HTMT: Heterotrait-Monotrait Ratio of Correlations) değerleriyle değerlendirilmiştir. Bulgular: DFA sonuçları, sekiz faktörlü yapının iyi uyum gösterdiğini ortaya koymuştur (χ²/sd = 1,93, RMSEA = 0,057, CFI = 0,951, SRMR = 0,048). Faktör yükleri 0,634-0,893 arasında değişmekte olup tümü anlamlıdır (p < 0,001). Cronbach α katsayıları 0,761-0,873, McDonald ω katsayıları 0,761-0,879 arasında hesaplanmıştır. AVE değerleri 0,540-0,752 arasında, HTMT değerleri ise 0,85'in altında bulunmuştur. Faktörler arası korelasyonlar 0,262 ile 0,679 arasında değişmektedir. Sonuç: Antrenöre Güven Ölçeği – R formunun (AGÖ-R) geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu, farklı spor branşlarında, yaş gruplarında ve okul sporları bağlamında kullanılabileceği belirlenmiştir. Ölçeğin spor bilimleri alanında çalışan araştırmacılara ve antrenör-sporcu ilişkisini inceleyen uygulayıcılara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Antrenör-sporcu ilişkisi
• spor psikolojisi
• sporda grup dinamikleri
• geçerlik
• güvenirlik

Etik Beyan

Bu çalışma, etik onay alındıktan sonra etik kurallara uygun olarak yürütülmüştür.

Teşekkür

Ölçek maddelerinin kapsam geçerliliğine ve dilsel uygunluğuna değerli katkılar sunan uzmanlara; spor bilimleri alanındaki görüşleriyle katkıda bulunan öğretim üyeleri Prof. Dr. Yılmaz Uçan, Doç. Dr. Yetkin Utku Kamuk, Dr. Öğr. Üyesi Abdusselam Turgut ve Dr. Öğr. Üyesi Fatih Evli'ye, ölçek maddelerini dil bilgisi ve anlam açısından titizlikle değerlendiren Türkçe öğretmenleri Sertan Koray Yılmaz, İsmail Alıcı, Name Demirtaş ve Cem Cihan Erkul ile Türk Dili ve Edebiyatı öğretmeni Belgin Uysal'a teşekür ederim. Ayrıca, araştırmaya gönüllü olarak katılan ve anket maddelerine içtenlikle yanıt veren tüm sporculara teşekkür ederim. Bu çalışma, onların özverili katkıları olmadan mümkün olamazdı.

Trust in the Coach Scale: A Revision Study

Öz

Purpose: This study aims to broaden the scope of the Trust in Coach Scale adapted into Turkish by Doğru (2020), and to test its applicability in team/individual sports, Olympic/non-Olympic sports, and across different age groups. Method: The study included 282 volunteer athletes (aged 10-45 years) from 12 different sports branches (4 team sports, 8 individual sports). The factor structure was tested using Confirmatory Factor Analysis (CFA) in JASP 0.95.4. Due to violation of multivariate normality, the Robust Maximum Likelihood (MLR) estimator was employed. Inter-factor relationships were examined using Spearman correlation analysis. Reliability was assessed with Cronbach's α and McDonald's ω coefficients, while convergent and discriminant validity were evaluated through AVE (Average Variance Extracted) and HTMT (Heterotrait-Monotrait Ratio of Correlations) values. Results: CFA results revealed that the eight-factor structure demonstrated good fit (χ²/df = 1.93, RMSEA = 0.057, CFI = 0.951, SRMR = 0.048). Factor loadings ranged from 0.634 to 0.893, all statistically significant (p < 0.001). Cronbach's α coefficients ranged from 0.761 to 0.873, and McDonald's ω coefficients ranged from 0.761 to 0.879. AVE values ranged from 0.540 to 0.752, while all HTMT values were below 0.85. Inter-factor correlations ranged from 0.262 to 0.679. Conclusion: The Trust in Coach Scale – Revision form (TCS-R) was found to be a valid and reliable measurement tool applicable across different sports branches, age groups, and school sport contexts. The scale is expected to contribute to researchers working in sport sciences and practitioners examining the coach-athlete relationship.

Anahtar Kelimeler

• Coach-athlete relationship
• sport psychology
• group dynamics in sport
• validity
• reliability

Etik Beyan

This study was conducted in accordance with ethical rules following the receipt of ethical approval.

Teşekkür

I would like to express my gratitude to the experts who provided valuable contributions to the content validity and linguistic appropriateness of the scale items. I extend my thanks to the faculty members who contributed with their insights in the field of sports sciences: Prof. Dr. Yılmaz Uçan, Assoc. Prof. Dr. Yetkin Utku Kamuk, Assist. Prof. Dr. Abdusselam Turgut, and Assist. Prof. Dr. Fatih Evli. I am also grateful to the Turkish language teachers who meticulously evaluated the scale items in terms of grammar and meaning: Sertan Koray Yılmaz, İsmail Alıcı, Name Demirtaş, and Cem Cihan Erkul, as well as the Turkish Language and Literature teacher Belgin Uysal. Furthermore, I would like to thank all the athletes who voluntarily participated in the research and sincerely responded to the questionnaire items. This study would not have been possible without their dedicated contributions.

Kaynakça

1. Altıntaş, A., Çetinkalp, Z. K., & Aşçı, F. H. (2012). Antrenör-Sporcu İlişkisinin Değerlendirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Spor Bilimleri Dergisi, 23(3), 119–128. https://doi.org/10.17644/sbd.171351
2. Büyüköztürk, Ş. (2002). Faktör Analizi: Temel Kavramlar ve Ölçek Geliştirmede Kullanımı. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 32(32), 470–483.
3. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G., & Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal Bilimler İçin Çok Değişkenli İstatistik (5th ed.). Pegem Akademi.
4. Doğan, N., & Başokçu, T. O. (2010). İstatistik Tutum Ölçeği İçin Uygulanan Faktör Analizi ve Aşamalı Kümeleme Analizi Sonuçlarının Karşılaştırılması. Journal of Measurement and Evaluation in Education and Psychology, 1(2), 65–71.
5. Doğru, Z. (2020). Adaptation of the Trust in the Coach Scale into Turkish: Validity and Reliability Study. Ambient Science, 7(sp1), 227–231. https://doi.org/doi:DOI:10.21276/ambi.2020.07.sp1.ta12
6. Fakazlı, A. E., & İlhan, E. L. (2021). The Role Conflict of Physical Education and Sport Teachers in Turkey: Teaching or Coaching? Journal of Human Sciences, 18(1), 48–66. https://doi.org/10.14687/jhs.v18i1.6112
7. Field, A. (2018). Discovering Statistics Using IBM SPSS Statistics (5th ed.). Sage Publications.
8. Filiz, B., & Demirhan, G. (2017). Antrenörlük Davranışı Değerlendirme Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 15(1), 1–10. https://doi.org/10.1501/Sporm_0000000302

9. Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating Structural Equation Models with Unobservable Variables and Measurement Error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39–50. https://doi.org/10.2307/3151312
10. Hair, J. F., Anderson, R. E., Tatham, R. L., & Black, W. C. (1998). Multivariate Data Analysis (5th ed.). Pearson Education.
11. Havadar, T., & Kaya, N. (2025). Sporcularda Duygusal Zekâ ile Psikolojik Sağlamlık Arasındaki İlişkide Zihinsel Dayanıklılığın Aracı Rolü. Çanakkale Onsekiz Mart University Journal Of Sport Science, 8(4), 47–64.
12. Hayduk, L. A. (1987). Structural Equation Modeling with LISREL: Essentials and Advances. Johns Hopkins University Press.
13. Henseler, J., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2015). A New Criterion for Assessing Discriminant Validity in Variance-Based Structural Equation Modeling. Journal of the Academy of Marketing Science, 43(1), 115–135. https://doi.org/10.1007/s11747-014-0403-8
14. Hu, L. T., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff Criteria for Fit Indexes in Covariance Structure Analysis: Conventional Criteria Versus New Alternatives. Structural Equation Modeling, 6(1).
15. Jöreskog, Karl. G., & Sörbom, D. (2001). LISREL 8: User’s Reference Guide. Scientific Software International Inc.
16. Jowett, S. (2003). When the “Honeymoon” is Over: A Case Study of a Coach-Athlete Dyad in Crisis. The Sport Psychologist, 17(4), 444–460. https://doi.org/10.1123/tsp.17.4.444
17. Kamuk, Y. U. (2020). Spor Bilimleri Alanında Yayınlanan Makalelerde Kullanılan İstatistiksel Yöntemlerin İncelenmesi. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(3), 73–85. https://doi.org/10.33689/spormetre.644899
18. Konukman, F., Agbuğa, B., Erdoğan, Ş., Zorba, E., Demirhan, G., & Yılmaz, İ. (2010). Teacher-Coach Role Conflict in School-Based Physical Education in USA: A Literature Review and Suggestions for the Future. Biomedical Human Kinetics, 2(2010), 19–24. https://doi.org/10.2478/v10101-010-0005-y
19. Mardia, K. V. (1970). Measures of Multivariate Skewness and Kurtosis with Applications. Biometrika, 57(3), 519–530. https://doi.org/10.2307/2334770
20. Nunnally, J. C., & Bernstein, I. H. (1994). Psychometric Theory. McGraw-Hill.
21. Savaş, B. Ç., Karataş, E. Ö., & Karataş, Ö. (2021). Futbol Taraftarlarının Spor Kulüplerine Güven Düzeylerinin İncelenmesi (Yeni Malatyaspor Örneği). 4(1), 23–45.
22. Schermelleh-Engel, K., Moosbrugger, H., & Müller, H. (2003). Evaluating the Fit of Structural Equation Models: Tests of Significance and Descriptive Goodness-of-Fit Measures. Methods of Psychological Research, 8(2), 23–74.
23. Vieira, D. A., & Palmer, S. (2012). The Coaching Skills Self-Efficacy Scale (CSSES): A Validation Study Among a Portuguese Sample. Coaching Psychologist, 8(1), 6–11.
24. Vincent, W. J., & Weir, J. P. (2014). Kinesiyolojide i̇statistik (Y. U. Kamuk, Trans.). Nobel Akademik Yayıncılık.
25. Yaşlıoğlu, M. M. (2017). Sosyal Bilimlerde Faktör Analizi ve Geçerlilik: Keşfedici ve Doğrulayıcı Faktör Analizlerinin Kullanılması. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 46, 74–85.
26. Yiğit, B. (2021). Futbolcuların Antrenörlerine Güven Düzeylerinin İncelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Hitit Üniversitesi.
27. Zhang, Z., & Chelladurai, P. (2013). Antecedents and Consequences of Athlete’s Trust in the Coach. Journal of Sport and Health Science, 2(2), 115–121. https://doi.org/10.1016/j.jshs.2012.03.002