ENERJİ TÜKETİMİ, ÇEVRE KALİTESİ VE FİNANSAL GELİŞME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: PANEL EŞANLI DENKLEMLER SİSTEMİ ANALİZİ

Onur Yağış; Mustafa Torun

doi:10.35408/comuybd.1315304

ENERJİ TÜKETİMİ, ÇEVRE KALİTESİ VE FİNANSAL GELİŞME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: PANEL EŞANLI DENKLEMLER SİSTEMİ ANALİZİ

Öz

Ekonomik faaliyetlerin artması birçok çevresel problemlere neden olmaktadır. Çevresel problemlerde ekonomik gelişmeyi ve ekonomideki diğer yapıları kötü yönde etkilemektedir. Çevresel kaynakların etkili kullanımı ekonomik gelişimin gerçekleştirilmesinde oldukça önemlidir. Literatürde Çevre kalitesi ve bunu belirleyen etmenler ciddi olarak tartışılmaktadır. Karbondioksit salınımı çevre kalitesinin belirlenmesinde en fazla kullanılan göstergedir. Bu çalışmanın amacı, Brict ve Mint ekonomilerinde, enerji tüketimi, çevre kalitesi ve finansal gelişme arasındaki ilişkinin 1990-2014 dönemi için panel eşanlı denklemler sistemi analizi yöntemiyle İncelenmesidir. Çalışma kapsamında panel eşanlı denklemler sistemi analizi yöntemi kullanılmıştır. Kurulan eşanlı denklemler sistemiyle enerji tüketimi, çevre kalitesi ve finansal gelişme arasındaki karşılıklı ilişki ortaya konulmuştur. Analiz sonuçlarına göre çevre kalitesi, finansal gelişme ve şehirleşmede meydana gelen artış enerji tüketimi üzerinde pozitif olumlu bir etki meydana getirmiştir. Enerji tüketimi, finansal gelişme ve şehirleşmede meydana gelen artış çevre kalitesinin bozulmasına neden olmuştur. Çevresel kalitenin artması, dış ticaret ve gayri safi sermaye oluşumunun artması finansal gelişime olumlu katkı sağlarken enerji tüketimi ise negatif olumsuz bir etki yaratmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akbostanci, E., Turut-Asik, S. ve Tunc, G. I. (2009). The Relationship Between İncome And Environment İn Turkey: İs There An Environmental Kuznets Curve?, Energy Policy, 37(3), 861-867. doi:10.1016/j.enpol.2008.09.088
Akin, C. S. (2014). The İmpact Of Foreign Trade, Energy Consumption, And İncome On CO2 Emissions. Int J Energy Econ Policy, 4(3), 465-475.
Al-Amin, S. C., Huda, N. ve Hamid, A. (2009). Trade, Economic Development And Environment: Malaysian Experience. Bangladesh Dev Stud., 32(3), 19-39.
Al-Mulali, H. U., Saboori, B. ve Ozturk, I. (2015). Investigating The Environmental Kuznets Curve Hypothesis İn Vietnam. Energy Policy, 76, 123-131. doi:10.1016/j.enpol.2014.11.019
Baltagi, B. H. ve Panicos, O. (2009). Demetriades, Siong Hook Law, Financial Development And Openness: Evidence From Panel Data. Journal of Development Economics, 89(2), 285-296, https://doi.org/10.1016/j.jdeveco.2008.06.006.
Dar, J. A. ve Asif, M. (2018). Does Financial Development İmprove Environmental Quality İn Turkey? An Application Of Endogenous Structural Breaks Based Cointegration Approach. Management of Environmental Quality: An International Journal, 29(2), 368-384.
Diallo, A., ve Masih, M. (2017). CO2 Emissions And Financial Development: Evidence From The United Arab Emirates Based On An ARDL Approach. MPRA, Paper No: 82054, 1-21.
Göv, A. ve Yılancı, V. (2023). Ekonomik Büyüme, Enerji Tüketimi, Dış Ticaret Dengesi ve Finansal Gelişme İlişkisine Grafiksel Nedensellik Testi Yaklaşımı. İstanbul İktisat Dergisi, 73(1), 203-230, DOI: 10.26650/ISTJECON2022-1164588

Gültekin, H. (2023). Finansal Gelişme, İnovasyon ve CO2 Emisyonları: ARDL Sınır Testi Yaklaşımı. Econder International Academic Journal, 7 (1) , 25-39. DOI: 10.35342/econder.1269394
Iorember, P. T., Goshit, G. G. ve Dabwor, D.T . (2020). Nijerya'da Yenilenebilir Enerji Tüketimi ve Çevre Kalitesi Arasındaki Bağın Test Edilmesi: Geniş Tabanlı Finansal Kalkınmanın Rolü. Afr Dev Rev, 32, 163 – 175. https://doi.org/10.1111/afdr.12425
Jalil, A. ve Feridun, M. (2011). The İmpact Of Growth, Energy And Financial Development On The Environment İn China: A Cointegration Analysis. Energy Economics, 33(2), 284-291. doi:10.1016/j.eneco.2010.10.003
Karanfil, F. (2009). How Many Times Again Will We Examine The Energy İncome Nexus Using A Limited Range Of Traditional Econometric Tools? Energy Policy, 37(4), 1191-1194, doi:10.1016/j.enpol.2008.11.029
Koçak, E. (2017). Finansal Gelişme Çevresel Kaliteyi Etkiler Mi? Yükselen Piyasa Ekonomileri İçin Ampirik Kanıtlar. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 13(3):535-552.
Li, S., Zhang, J. ve Ma, Y. (2015). Financial Development, Environmental Quality And Economic Growth. Sustainability, 7, 9395-9416, doi:10.3390/su7079395
Munir, K. ve Riaz, N. (2019). Energy Consumption And Environmental Quality İn South Asia: Evidence From Panel Non-Linear ARDL. Environmental Science and Pollution Research, 26, 29307-29315. doi:10.1007/s11356-019-06116-8
Meadows, D. H., Meadows, D. L., Randers, J. ve Behrens, W. W. (1972). The limits to growth. New York: Universe Books.
Shahbaz, M., Syed, J. H. S., Nawaz, A. ve Shaista, A. (2016). Financial Development and Environmental Quality: The Way Forward. Energy Policy, 98, 353-364, https://doi.org/10.1016/j.enpol.2016.09.002.
Shahbaz, M., Qazi, M. A. H., Aviral, K. T. ve Nuno, C. L. (2013). Economic Growth, Energy Consumption, Financial Development, İinternational Trade and CO2 Emissions in Indonesia, Renewable and Sustainable. Energy Reviews, 25, 109-121, https://doi.org/10.1016/j.rser.2013.04.009.
Sadorsky, P. (2010). The İmpact of Financial Development on Energy Consumption in Emerging Economies. Energy Policy, 38(5) 2528-2535, https://doi.org/10.1016/j.enpol.2009.12.048.
Sehrawat, M., Giri, A. K. ve Mohapatra, G. (2015). The İmpact Of Financial Development, Economic Growth And Energy Consumption On Environmental Degradation. Management of Environmental Quality: An International Journal, 26(5), 666-682. doi:10.1108/MEQ-05-2014-0063
Sekali, J. ve Bouzahzah, M. (2019). Financial Development And Environmental Quality: Empirical Evidence For Morocco. International Journal of Energy Economics and Policy, 9(2), 67-74. doi:10.32479/ijeep.7266
Tadesse, S. (2005). Financial Development and Technology. William Davidson Institute Working Paper, 749: 1-45.
Tahir, T., Luni, T., Majeed, M.T. ve Zafar, A. (2021). The İmpact Of Financial Development And Globalization On Environmental Quality: Evidence From South Asian Economies. Environmental Science and Pollution Research, 28, 8088-8101, doi:10.1007/s11356-020-11198-w
Tatoğlu, F. Y. (2016). İktisadi Büyüme ve Yabancı Sermaye Yatırımları Arasındaki İlişkinin Panel Eşanlı Denklemler Sistemi Yardımıyla İncelenmesi. Eurasian Academy of Sciences Eurasian Business&Economic Journal, (6): 15-24
Temelli, F. ve Şahin, D. (2019). Yükselen Piyasa Ekonomilerinde Finansal Gelişme, Ekonomik Büyüme Ve Teknolojik Gelişmenin Çevresel Kalite Üzerine Etkisinin Analizi. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(2), 577-593. doi:10.14230/joiss706
Tamazian, A., Chousa, J. ve Vadlamannati, K. (2009) Does Higher Economic and Financial Development Lead to Environmental Degradation: Evidence from BRIC Countries, Energy Policy, (37), 246–253
Usman, M., Atif, J., Makhdum, M. S. A., Daniel, B. ve Adnan, B. (2022). How do Financial Development, Energy Consumption, Natural Resources, and Globalization Affect Arctic Countries' Economic Growth and Environmental Quality? An Advanced Panel Data Simulation. Energy, 241, https://doi.org/10.1016/j.energy.2021.122515.
Usman, M., Yaseen, M. R. ve Kousar, R. (2021).Finansal Gelişme, Turizm, Enerji Tüketimi ve Çevresel Kalitenin Modellenmesi: Gelişmekte Olan ve Gelişmiş Ülkeler Arasında Herhangi Bir Farklılık Var Mı?. Çevre Bilim Kirliliği 28, https://doi.org/10.1007/s11356-021-14837-y World Bank (2023). Erişim: 1 Haziran 2023, https://data.worldbank.org/
Yang, J., Zhang, Y. ve Meng, Y. (2015). Study On The İmpact Of Economic Growth And Financial Development On The Environment İn China. Journal of Systems Science and Information, 3(4), 334-347. doi: 10.1515/jssi-2015-0334
Zafar, M.W., Saud, S. ve Hou, F. (2019). The İmpact Of Globalization And Financial Development On Environmental Quality: Evidence From Selected Countries İn The Organization For Economic Cooperation And Development (OECD). Environmental Science and Pollution Research, 26,13246-13262, doi:10.1007/s11356-019-04761-7

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uluslararası Finans

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Onur Yağış ^*
0000-0003-3457-657X
Türkiye

Mustafa Torun
0000-0003-1812-6560
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

20 Ekim 2023

Gönderilme Tarihi

15 Haziran 2023

Kabul Tarihi

17 Ekim 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 21 Sayı: 50

DOI

https://doi.org/10.35408/comuybd.1315304

IZ

https://izlik.org/JA56JU47HP

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Yağış, O., & Torun, M. (2023). ENERJİ TÜKETİMİ, ÇEVRE KALİTESİ VE FİNANSAL GELİŞME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: PANEL EŞANLI DENKLEMLER SİSTEMİ ANALİZİ. Yönetim Bilimleri Dergisi, 21(50), 1277-1294. https://doi.org/10.35408/comuybd.1315304

AMA

1.Yağış O, Torun M. ENERJİ TÜKETİMİ, ÇEVRE KALİTESİ VE FİNANSAL GELİŞME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: PANEL EŞANLI DENKLEMLER SİSTEMİ ANALİZİ. Yönetim Bilimleri Dergisi. 2023;21(50):1277-1294. doi:10.35408/comuybd.1315304

Chicago

Yağış, Onur, ve Mustafa Torun. 2023. “ENERJİ TÜKETİMİ, ÇEVRE KALİTESİ VE FİNANSAL GELİŞME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: PANEL EŞANLI DENKLEMLER SİSTEMİ ANALİZİ”. Yönetim Bilimleri Dergisi 21 (50): 1277-94. https://doi.org/10.35408/comuybd.1315304.

EndNote

Yağış O, Torun M (01 Ekim 2023) ENERJİ TÜKETİMİ, ÇEVRE KALİTESİ VE FİNANSAL GELİŞME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: PANEL EŞANLI DENKLEMLER SİSTEMİ ANALİZİ. Yönetim Bilimleri Dergisi 21 50 1277–1294.

IEEE

[1]O. Yağış ve M. Torun, “ENERJİ TÜKETİMİ, ÇEVRE KALİTESİ VE FİNANSAL GELİŞME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: PANEL EŞANLI DENKLEMLER SİSTEMİ ANALİZİ”, Yönetim Bilimleri Dergisi, c. 21, sy 50, ss. 1277–1294, Eki. 2023, doi: 10.35408/comuybd.1315304.

ISNAD

Yağış, Onur - Torun, Mustafa. “ENERJİ TÜKETİMİ, ÇEVRE KALİTESİ VE FİNANSAL GELİŞME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: PANEL EŞANLI DENKLEMLER SİSTEMİ ANALİZİ”. Yönetim Bilimleri Dergisi 21/50 (01 Ekim 2023): 1277-1294. https://doi.org/10.35408/comuybd.1315304.

JAMA

1.Yağış O, Torun M. ENERJİ TÜKETİMİ, ÇEVRE KALİTESİ VE FİNANSAL GELİŞME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: PANEL EŞANLI DENKLEMLER SİSTEMİ ANALİZİ. Yönetim Bilimleri Dergisi. 2023;21:1277–1294.

MLA

Yağış, Onur, ve Mustafa Torun. “ENERJİ TÜKETİMİ, ÇEVRE KALİTESİ VE FİNANSAL GELİŞME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: PANEL EŞANLI DENKLEMLER SİSTEMİ ANALİZİ”. Yönetim Bilimleri Dergisi, c. 21, sy 50, Ekim 2023, ss. 1277-94, doi:10.35408/comuybd.1315304.

Vancouver

1.Onur Yağış, Mustafa Torun. ENERJİ TÜKETİMİ, ÇEVRE KALİTESİ VE FİNANSAL GELİŞME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: PANEL EŞANLI DENKLEMLER SİSTEMİ ANALİZİ. Yönetim Bilimleri Dergisi. 01 Ekim 2023;21(50):1277-94. doi:10.35408/comuybd.1315304

Cited By

TÜRKİYE’DE ENERJİ TÜKETİMİ VE ÇEVRE İLİŞKİSİNİN SAKLI EŞBÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMIYLA ANALİZİ

Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi

https://doi.org/10.53568/yyusbed.1608920