1980 ÖNCESİ TÜRKİYE'DE SEKTÖREL İSTİHDAMSIZ BÜYÜMENİN KLİOMETRİK ANALİZİ: FOURIER KANITLARI

Öz

Tarihi öneme sahip olmakla birlikte belirli bir dönemde değişkenler arası ilişkiyi inceleyen ve dönem hakkında bilgi verme amacı güden çalışmalarda ilgili değişkenlerin, ekonometrik analiz yöntemlerinden yararlanılarak analiz edilmesine kliometrik analiz denilmektedir. Çalışmada Cumhuriyetin ilanı sonrası başlayan ve kriz dönemi olarak ifade edilebilecek 1980 darbesine kadar olan sürecin incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda çalışmada, 1923-1980 dönemi arası cumhuriyet dönemi kliometrik analize tabii tutulacaktır. Çalışmada incelenecek değişkenler tarım, sanayi ve hizmet sektörlerini dikkate almak suretiyle sektörel istihdam verileri ve ekonomik büyümeyi tanımlamakta kullanılan GSYİH verileri olarak belirlenmiştir. Değişkenler arası ilişkinin incelenmesi ile istihdamsız büyümenin varlığı sektör bazında test edilecek olup veri setlerinin incelenmesi iki ayrı analize ile gerçekleştirilecektir. Çalışmada uygulanacak testler gerek geleneksel analiz yöntemleri gerekse yeni nesil analiz yöntemleri uygulanarak gerçekleştirilecektir. Çalışmada uygulanacak testlerden ilki geleneksel Augmented Dickey Fuller (ADF) birim kök testi ve değişkenler arası nedensellik ilişkisinin tespit edilmesi için Fourier Granger Nedensellik testi olarak ifade edilebilecektir. Uygulamaya tabii tutulan testlerde yeni nesil analiz yöntemleri arasında yer alan Fourier analiz yönteminden yararlanılması çalışmanın literatüre katkı sağlayacağını göstermektedir. Augmented Dickey Fuller test sonuçları incelendiğinde, tarım, sanayi ve hizmet sektörlerinden oluşan bağımsız değişkenler ile büyüme oranından oluşan bağımlı değişkenin her birinin düzey değerlerinde birim kök içerdiği ancak birinci dereceden farkın alınması sonucunda birim kökten arındırıldığı görülmektedir. Çalışmanın Fourier Granger nedensellik testi sonucunda elde edilen çıktılar ise; 1923-1980 yılları arasında hizmet sektöründe istihdamsız büyümenin geçerli olduğu, tarım ve sanayi sektörlerinde ise istihdamsız büyümenin geçersiz olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• İstihdamsız Büyüme
• Kliometrik Analiz
• Fourier
• Türkiye

CLIOMETRIC ANALYSIS OF SECTORAL EMPLOYMENT-FREE GROWTH IN TURKEY BEFORE 1980: FOURIER EVIDENCE

Öz

In studies that examine the relationship between variables in a certain period, although they have historical importance, and aim to provide information about the period, analyzing the relevant variables using econometric analysis methods is called cliometric analysis. The aim of the study is to examine the period that started after the proclamation of the Republic until the 1980 coup, which can be described as the crisis period. As a result, the republican period between 1923 and 1980 will be subjected to cliometric analysis in this study. The variables to be investigated in the study were identified as sectoral employment data and GDP data used to quantify economic growth, taking agriculture, industry, and service sectors into consideration. By examining the relationship between variables, the existence of employmentless growth will be tested on a sectoral basis, and the data sets will be examined in two separate analyses. The tests to be applied in the study will be carried out by applying both traditional analysis methods and new generation analysis methods. The first of the tests to be applied in the study can be expressed as the traditional Augmented Dickey Fuller (ADF) unit root test and the Fourier Granger Causality test to determine the causality relationship between variables. The use of the Fourier analysis method, which is among the new generation analysis methods, in the applied tests shows that the study will contribute to the literature. When the Augmented Dickey Fuller test results are examined, it is seen that the independent variables consisting of agriculture, industry and service sectors and the dependent variable consisting of the growth rate each contain unit roots at their level values but are purified from the unit root as a result of taking the first order difference. The results obtained as a result of the Fourier Granger causality test of the study are it shows that growth without employment was valid in the service sector between 1923 and 1980, while growth without employment was invalid in the agricultural and industrial sectors.

Anahtar Kelimeler

• Growth Without Employment
• Cliometric Analysis
• Fourier
• Türkiye

Kaynakça

1. Abraham, V. (2019). Jobless Growth Through the Lens of Structural Transformation. Indian Growth And Development Review, 12(2), 182–201. https://doi.org/10.1108/IGDR-07-2018-0077
2. Abubakar, J., & Nurudeen, I. (2019). Economic Growth in India, Is It a Jobless Growth? An Empirical Examination Using Okun’s Law. The Indian Journal of Labour Economics, 62(2), 307–317. Https://doi.org/10.1007/s41027-019-00165-w
3. Bayrak, S. (2019). Ekonomik Büyüme, İstihdam ve İşsizlik İlişkisi: Geniş Tanımlı İşsizlik Oranları ile Türkiye Üzerine Bir Araştırma. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(6), 301–310. https://doi.org/10.18506/anemon.523421
4. Bölükbaş, M. (2018). Kayıt Dışı İstihdam ve Genç İşsizlik Ekonomik Büyüme ile İlişkili Olabilir Mi? Türkiye İçin Ekonometrik Bir Analiz. Sosyal Güvenlik Dergisi, 75–90. https://doi.org/10.32331/sgd.492902
5. Çaşkurlu, E. (2014). İstihdamsız Büyüme (İstihdamsız İyileşme) Sorununa Karşı Kamusal Politikalar ve Önemi: Türkiye Açısından Bir Değerlendirme. Amme İdaresi Dergisi, 47(2). 43-76.
6. Eğri, T. (2018). İşsizlik ve Ekonomik Çıktı İlişkisi: Mısır için Okun Yasası Analizi. Journal of Yaşar University, 13(49), 68–78. https://doi.org/10.19168/jyasar.342728
7. Enders, W., & Lee, J. (2012). The flexible Fourier form and Dickey–Fuller type unit root tests. Economics Letters, 117(1), 196–199. https://doi.org/10.1016/j.econlet.2012.04.081
8. Granger, C. W. J. (1969). Investigating Causal Relations by Econometric Models and Cross-spectral Methods. Econometrica, 37(3). https://www.jstor.org/stable/pdf/1912791.pdf

9. Karataş, A. R. & Ergül, M. (2023). Türkiye’de Ekonomik Büyüme, Finansal Gelişme ve Ticari Açıklık: Genişletilmiş ARDL ile Kanıtlar, Necmettin Erbakan Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 5(Özel Sayı), 222-236. https://dergipark.org.tr/tr/pub/neusbf/issue/81358/1383700
10. Konukman, A., & Tureli, R. (2010). The Reflections of Economic Crisis On The Turkish Economy And The Future Prospects. Ekonomik Yaklasim, 21(75), 77. https://doi.org/10.5455/ey.10705
11. Meyer, D. F., & Sanusi, K. A. (2019). A Causality Analysis of the Relationships Between Gross Fixed Capital Formation, Economic Growth and Employment in South Africa. Studia Universitatis Babes-Bolyai Oeconomica, 64(1), 33–44. https://doi.org/10.2478/subboec-2019-0003
12. Mihci, S., & Atilgan, E. (2010). İşsizlik Ve Büyüme: Türkiye Ekonomisi için Okun Katsayıları. İktisat İşletme ve Finans, 25(296), 33–54. https://doi.org/10.3848/iif.2010.296.2803
13. Özdemir, B., & Yildirim, S. (2013). Türkiye’de Ekonomik Büyüme ve İstihdam Arasindaki Nedensellik İlişkisinin Analizi: Özçikarimli Dalgacik Yaklaşimi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (38), 97-116.
14. Öztürk, S., & Sezen, S. (2018). Ekonomik Büyüme ile İşsizlik Arasindaki İlişkinin Analizi: Türkiye Örneği. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(41). https://dergipark.org.tr/tr/pub/mkusbed/issue/36823/388299
15. Padhi, B., & Panda, S. (2021). Employment and Economic Growth Dynamics in Odisha, India. Journal of Public Affairs, 21(2), e2168. https://doi.org/10.1002/pa.2168
16. Şahi̇n, L., & Yildirim, K. (2015). On Dokuzuncu Yüzyıldan Günümüze Türkiye’de İşsizlikle Mücadele Politikalarının Gelişimi. Çalışma ve Toplum, 2(45). https://dergipark.org.tr/tr/pub/ct/issue/71785/1155103 Takım, A. (2015). Türkiye’de Ekonomik Büyüme ile İşsizlik Arasındaki İlişki: Granger Nedensellik Testi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (27).
17. Türlüoğlu, E. (2018). Kadın İstihdam ve Büyüme İlişkisi: Var Modeli Analizi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi (ASEAD), 5(9). 59-68. https://dergipark.org.tr/tr/pub/asead/issue/41120/497015
18. Uçan, O., & Çebe, G. N. (2018). 2008 Krizi Öncesi ve Sonrası Türkiye’de Ekonomik Büyüme, İşsizlik ve Enflasyon İlişkisi. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(3), 6–17. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.414713
19. Uras, Ö. (2016). Türkiye Ekonomisindeki İstihdamsiz Büyümenin Ekonometrik Analizi. Ekonometri ve İstatistik, (24). 94-108