Psikolojik İyi Oluş ile İşe Adanmışlık Arasındaki İlişkide Duygusal Zekanın Rolü: Mobilya Sektöründe Bir Araştırma

Öz

Bu çalışmada amaç duygusal zekâ, psikolojik iyi oluş ile işe adanmışlık arasındaki ilişkileri ele almak ve psikolojik iyi oluşun işe adanmışlık üzerindeki etkisinde duygusal zekânın aracı rolü olup olmadığını ortaya koymaktır. Çalışma İzmir, Bursa ve Kayseri illerindeki mobilya sektöründe bulunan işletme çalışanları ile yürütülmüş olup 400 çalışan araştırmaya katılmıştır. Çalışmada elde edilen veriler, SPSS ve AMOS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Ölçeklerin geçerlilik analizleri doğrulayıcı faktör analiziyle (DFA) yapılmıştır. Araştırmada korelasyon regresyon analizi yapılmış ve duygusal zekânın aracı etkisini tespit etmek üzere yapısal eşitlik modeli uygulanmıştır. Çalışmada psikolojik iyi oluş ve duygusal zekânın işe adanmışlık üzerinde ve psikolojik iyi oluşun da duygusal zekâ üzerinde pozitif etkisi olduğu belirlenmiş olup diğer çalışmalardan farklı olarak psikolojik iyi oluşun işe adanmışlık üzerindeki etkisinde duygusal zekânın tam aracı rolünün bulunduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın en önemli kısıtları zaman, katılımcılara ulaşımın zorluğu ve ekonomik açıdan diğer sektörlerden katılımın sağlanamamasıdır.

Anahtar Kelimeler

• Duygusal Zekâ
• Psikolojik İyi Oluş
• İşe Adanmışlık

The Role of Emotional Intelligence in the Relationship Between Psychological Well-Being and Work Engagement: A Research in the Furniture Sector

Öz

The aim of this study is to examine the relationships between emotional intelligence, psychological well-being and work engagement, and to reveal whether emotional intelligence has a mediating role in the effect of psychological well-being on work engagement. The research was conducted with business employees in the furniture industry in the provinces of Izmir, Bursa and Kayseri, and 400 employees participated in the research. The data obtained in the study were analyzed through SPSS and AMOS programs. Validity analyzes of the scales were conducted with confirmatory factor analysis (CFA). In the research; Correlation analysis, regression analysis and structural equation modeling were applied to determine the mediating effect of emotional intelligence. In the study, it was determined that psychological well-being and emotional intelligence had a positive effect on work engagement and psychological well-being had a positive effect on emotional intelligence, and it was determined that emotional intelligence had a full mediating role in the effect of psychological well-being on work engagement.

Anahtar Kelimeler

• Emotional Intelligence
• Psychological Well-Being
• Work Engagement

Kaynakça

1. Akanni, A.A., Kareem, D.B. ve Oduaran, C.A. (2020). The relationship between emotional intelligence and employee wellbeing through percieved person-job fit among university academic staff: a structural equation modelling approach. Cogent Psychology, 7(1), 1-16.
2. Arora, R., Adhikari, B. ve Shetty, D. (2012). Exploring the relationship between employee engagement and emotional intelligence. Psychology, Business, Erişim :09 Haziran 2023, https://ssrn.com/abstract=2572514.
3. Bartlett, S. (2015), The relationship between emotional ıntelligence, work engagement, creativity and demographic variables. Unpublished Master’ s Thesis. Pretoria: Universty of South Africa.
4. Carmeli, A. Meyrav Yitzhak-Halevy, M. ve Jacob Weisberg, J. (2009). The relationship between emotional intelligence and psychological wellbeing. Journal of Managerial Psychology, 24(1), 66-78
5. Çankır, B. ve Şahin, S. (2018). Psychological well-being and job performance: the mediating role of work engagement. Hitit University Journal of Social Sciences Institute, 11(3), 2549-2560.
6. Çankır, B. (2021). Adalet sektöründe çalışanların çalışmaya tutkunlukları sürdürülebilir kalite algıları ile iş performansları arası ilişkide rol oynar mı? Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(3),1785-1795.
7. D’Amico, A. Geraci, A. ve Tarantino, C. (2020). The relationship between perceived emotional ıntelligence, work engagement, job satisfaction, and burnout in ıtalian school teachers: An exploratory study. Psychological Topics, 29(1), 63-84.
8. Denizli, A. A. (2018). İnsan kaynakları geliştirme ikliminin, çalışanların işe adanmışlıklarına etkisinde örgüte bağlılığın rolü ve bir araştırma. Doktora Tezi, İstanbul: İstanbul Üniversitesi.

9. Diener, E., Wirtz, D., Biswas-Diener, R., Tov, W., Kim-Prieto, C., Choi, D. W. ve Oishi, S. (2009). New measures ofwell-being. InAssessing well-being, Springer, Dordrecht. 39, 247-266.
10. Dural, U. ve Çankır, B. (2020). Psikolojik iyi halin sürdürülebilir kalite algısını yordamada yönetici cinsiyeti düzenleyici etmen midir? Business & Management Studies: An International Journal, 8(4), 69–82.
11. Extremera, N., Mérida-López, S., Sánchez-Álvarez, N. ve Cirenia Quintana-Orts, C. (2018). How does emotional ıntelligence make one feel better atwork? The mediational role of work engagement. Int. J. Environ. Res. Public Health, 15(9), 1909.
12. Furnham, A. ve Petrides, K.V. (2003). Trait emotional intelligence and happiness. Social Behavior and Personality, 31(8), 815-24.
13. George, O. J., Okon, S.E. ve Akaighe, G. (2022). Emotional intelligence and work engagement: a serial mediation model. Journal of Organizational Effectiveness: People and Performance, 9(2), 193-211.
14. Goffman, E. (1961). Encounters: Two Studies in the sociology of ınteraction. Ravenio Books
15. Güneş, H.N. ve Oral Ataç, L. (2022). Kariyer tatmini ile işe adanmışlık üzerine bir araştırma. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(Özel sayı), 109-122.
16. Gupta, K. ve Singh, N. (2014/15). Fit estimation in structural equation modeling – A synthesis of related statistics, HSB Research Review [Haryana School of Business, Guru Jambheswar University of Science and Technology, Hisar, Haryana, India, 8(2), 20-27.
17. Gürbüz, S. ve Bayık, M.E. (2021). Aracılık modellerinin analizinde yeni yaklaşım: baron ve kenny’nin yöntemi hâlâ geçerli mi? Türk Psikoloji Dergisi, 37(88), 1-14.
18. Huppert, F. A. (2009). Psychologicalwell-being: Evidence regading its causes and consequences. Applied Psychology: Health and Well-Being, 1(2), 137-164.
19. İşler, B. D. ve Atilla, G. (2013). Duygusal zekâ ve dürtüsel satın alma davranışı ilişkisi. Selçuk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 26, 180-206
20. Jenaro, C., Flores, N., Orgaz, M. B. ve Cruz, M. (2011). Vigour and dedication in nursing professionals: towards a better understanding of work engagement. Journal of Advanced Nursing, 67(4), 865-875.
21. Joo, B,K., Zigarmi, D.,Nimon, K. ve Shuck, B. (2017). Work cognition and psychological well-being: The role of cognitive engagement as a partial mediatör. The Journal of Applied Behavioral Science, 53(4), 446– 469.
22. Joy, M.M. ve Sinosh P K,. (2016). Employee engagement - an empirical study on ımplications for psychological well being. International Journal of Management, 7(5), 183–187.
23. Karagöz, Y. ve Ilıman, E. (2019). Ebeveynlerde sağlıklı yaşam eğitimi bilinç düzeyi ölçeğinin geliştirilmesi. Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 4(1), 55-64.
24. Karagöz, L. (2007). İlköğretim öğretmenlerinin görüşlerine göre örgütsel adanma ile örgütsel yurttaşlık davranışları arasındaki ilişki. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı.
25. Karataş, H. ve Çankır, B. (2023). The mediators of collegial solidarity on job performance: A relational study in the education sector. İnsan ve Toplum Dergisi, 13(2), 217-247.
26. Keleş, S. (2014). Aile şirketlerinde Y jenerasyonunun öz yeterlilik algısı ve işe adanmışlık ilişkisi. Visionary E-Journal/Vizyoner Dergisi, 5(11), 95-109.
27. Keyes, C. L. M., Shmotkin, D. ve Ryff, C. D. (2002). Optimizing well-being: The empirical encounter of two traditions. Journal of Personality and Social Psychology, 82, 1007–1022.
28. Landa, J.M.A, Martos, M.P. ve López-Zafra, E. (2010). Emotıonal ıntellıgence and personalıty traıts as predıctors of psychologıcal well-beıng ın spanısh undergraduates. Socıal Behavıor And Personalıty, 38(6), 783-794.
29. Macey, W. H., Schneider, B., Barbera, K. ve Young, S. A. (2009). Employee engagement: Tools for analysis, practice, and competitive advantage. London, England: Blackwell.
30. Maslach, C. ve Leiter, M. P. (1997). The truth about burnout: how organizations cause personal stress and what to do about ıt. San Francisco: CA: Jossey-Bass.
31. Mayer, J.D. (2004). What is emotional ıntelligence? university of new hampshire scholars' Repository UNH Personality Lab Research Institutes, Centers and Programs, Durham. Erişim: 07 Haziran 2023, https://scholars.unh.edu › cgi › viewcontent › cont...
32. Mehmood, T. ve Gulzar, S. (2014). Relationship between emotional intelligence and psychological wellbeing among Pakistani adolescents. Asian Journal of Social Sciences & Humanities, 3(3), 178-185.
33. Muratoğlu, M. (2023). Duygusal zekanın iş performansı üzerindeki etkisinde, algılanan örgütsel destek ve duygusal emeğin rolü:Sigortacılık sektörü çalışanları üzerine bir uygulama. İstanbul: Doktora Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
34. Nurjanah, D. ve Indawati, N. (2021). Effect of emotional ıntelligence on employee engagement and job satisfaction with work-life balance as ıntervening variables ın the generation z ın surabaya. International Journal of Economics, Management, Business and Social Science (IJEMBIS) Peer Reviewed – International Journal, 1(3), 316.
35. Octavia, J., Eva, N. ve Achmad, G. (2020). The correlation of psychological well-being with work engagement for millennial workers in Malang city, International Conference of Psyhology, KnE Social Scineces. 336-351. Palmer, B., Donaldson, C. ve Stough, C. (2002). Emotional intelligence and life satisfaction. Personality and Individual Differences, 33(7), 1091-100.
36. Poon, J. M. (2013). Relationships among perceived career support, affective commitment, and work engagement. International Journal of Psychology, 48(6), 1148-1155.
37. Raina, M. ve Bakhshi, A. (2013). Emotional intelligence predicts eudaimonic well being. IOSR Journal of Humanities and Social Science, 11(3), 42-47.
38. Ramya, S. (2014). Relationship between emotional ıntelligence and psychological well being among young adults. The International Journal of Indian Psychology (IJIP), 2(1), 1-57.
39. Rathakrishnan, B., Edora Sanu, M., Yahaya, A., Bikar Singh, S.S. ve Kamaluddin, M.R. (2019). Emotional ıntelligence and psychological well-being of rural poor school students in sabah, malaysia. Jurnal Ilmiah Psikologie, 6(1), 65-72.
40. Ravichandra, K., Arasu, R. ve Kumar, S.A. (2011). The ımpact of emotional ıntelligence on employee work engagement behavior: an empirical study. International Journal of Business and Management, 6(11), 157-169.
41. Robertson, I. T. ve Cooper, C.L. (2010). Full engagement: the integration of employee engagement and psychological well-being, Leadership & Organization Development Journal, 1(4), 324-336.
42. Rothman, S. ve Jordaan, G.M.E. (2006). Job demands, job resources and work engagement of academic staff in south african higher education ınstıtutions. SA Journal of Industrial Psychology, 32/4, 87-96.
43. Ryff, C.D. (1995), Psychological wellbeing in adult life. Current Directions in Psychological Science, 4(4), 99-104.
44. Ryan, R. M. ve Deci, E. L. (2001). On happiness and human potentials:A review of research on hedonic and eudaimonic well-being. Annual Reviewes Psycholgy, 52, 141-166.
45. Salovey, P. ve Mayer, J.D. (1990). Emotional intelligence, Imagination, Cognition and Personality, 9(3), 185-211.
46. Selvi, A.J.A. ve Aiswarya, B. (2023). Examining the relationship between emotional intelligence and work engagement of automobile sector employees in Chennai. Rajagiri Management Journal, 17 (2), 156-169.
47. Schaufeli, W. B., Salanova, M., González-Romá, V. ve Bakker, A. B. (2002). The measurement of engagement and burnout: A two sample confirmatory factor analytic approach. Journal of Happiness Studies: An Interdisciplinary Forum on Subjective Well-Being, 3(1), 71–92.
48. Schaufeli, W. ve Bakker, A. (2003). Utrecht work engagement scale preliminary manual. Ultrect: Occupational Health Psychology Unit Utrecht University.
49. Schermelleh -Engel, K., Moosbrugger H. ve Müller, H. (2003). Evaluating The Fit of Structural Equation Models: Tests of Significance and Descriptive Goodness-of-Fit Measures. Methods of Psychological Research Online, 8(2), 23-74.
50. Schutte, N.S., Malouff, J.M., Simunek, M., McKenley, J. ve Hollander, S. (2002). Characteristic emotional intelligence and emotional wellbeing. Cognition and Emotion, 16 (6), 769-85.
51. Serrat, O. (2017). Understanding and developing emotional ıntelligence. Erişim: 07 Haziran2023,https://www.researchgate.net/publication/318018981_Understanding_and_Developing_Emotional_Intelligencea.
52. Shaheen, S. ve Shaheen, H. (2016). Emotional ıntelligence ın relation to psychological well-being among students. The International Journal of Indian Psychology, 3(4), 63, 206-213.
53. Shimazu, A., Schaufeli, W. B., Kubota, K. ve Kawakami, N. (2012). Do workaholism and work engagement predict employee psychological well-being and performance in opposite directions?, Industrial health, 50(4), 316-321.
54. Shuck, B. ve Reio, T.G. (2014). Employee engagement and well-being. Journal of Leadership & Organizational Studies, 21(1), 43–58.
55. Shukla, S., Mohsin, F. ve Singh, V. (2013). Relationship between emotional intelligence and employee engagement: a study of leading printing press in NCR. available at: Erişim 08 Temmuz 2023 https://www. academia.edu/22040201/Relationship_between_Emotional_Intelligence_and_Employee_Engagement_A_Study_of_Leading_Printing_Press_in_NCR.
56. Tabachnick, B.G. ve Fidell, L.S. (2013). Using Multivariate Statistics (sixth ed.) Pearson, Boston.
57. Telef, B. B. (2013). Psikolojik iyi oluş ölçeği: Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(28-3), 374-384.
58. Thorndike, E.L. (1920). Intelligence and its use. Harper’s Magazine, 140, 227-235.
59. Turgut, T. (2011). Çalışmaya tutkunluk: iş yükü, esnek çalışma saatleri, yönetici desteği ve iş aile çatışması ile ilişkileri. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 25(3- 4), 155-179.
60. Urquijo, I., Extremera, N. ve Aurelio Villa, A. (2016). Emotional ıntelligence, life satisfaction, and psychological well-being in graduates: the mediating effect of perceived stres. Applied Research in Quality of Life, Springer;International Society for Quality-of-Life Studies, 11, 1241-1252.
61. Uzun, N.B., Gelbal, S. ve Öğretmen, T. (2010. Tımss-r fen başarısı ve duyuşsal özellikler arasındaki ilişkinin modellenmesi ve modelin cinsiyetler bakımından karşılaştırılması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 18(2), 531-544.
62. Yavan, Ö. (2016). Örgütsel davranış düzleminde adanmışlık. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 25, 278-296.
63. Wright, T. A. ve Cropanzano, R. (2000). Psychological well-being and job satisfaction as predictors of job performance. Journal of Occupational Health Psychology, 5(1), 84-94.