Araştırma Makalesi

TÜRKİYE’DE DOLAR KURU VE TURİZM GELİRİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN KISA VE UZUN DÖNEMDE ANALİZİ

Cilt: 24 Sayı: 62 28 Ekim 2026
PDF İndir
TR EN

TÜRKİYE’DE DOLAR KURU VE TURİZM GELİRİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN KISA VE UZUN DÖNEMDE ANALİZİ

Öz

Türkiye, doğal güzellikleri, tarihi ve kültürel mirası, elverişli iklimi ve konukseverlik geleneği ile küresel turizm pazarında önemli bir konuma sahiptir. Turizm sektörü, ekonomik büyümeyi destekleyen ve önemli miktarda döviz geliri sağlayan sektörlerden biridir. Turizm gelirlerinin artması bir yandan döviz arzını artırarak döviz kuru üzerinde baskılayıcı bir etki yaratırken diğer yandan dolar/TL kurundaki artışın Türk lirasının değer kaybını yansıtması, yabancı turistlerin Türkiye’deki satın alma güçlerini artırarak turist sayısı ve turizm gelirlerinin yükselmesine katkıda bulunabilmektedir. Son yıllarda, Türkiye özellikle kıyı turizmi, kültürel turizm, sağlık turizmi ve kongre turizmi gibi çeşitli turizm alanlarına yatırımlar yaparak sektörü çeşitlendirmiş ve ekonomiye olan katkısını artırmıştır. Turizm sektörü, doğrudan ve dolaylı olarak milyonlarca kişiye istihdam sağlayarak özellikle hizmet sektöründe geniş bir iş gücü piyasası da oluşturmaktadır. Konaklama, ulaşım, yiyecek ve içecek hizmetleri ile eğlence gibi sektörler, turizmin genişlemesi sayesinde büyümüştür. Ayrıca, son yıllarda Türkiye’nin turizm politikalarında sürdürülebilirlik ve çeşitlendirme ön plana çıkmıştır. Kültürel mirasın korunması, ekoturizmin teşvik edilmesi ve turizm sezonunun uzatılması, sektörün ekonomik katkısını artırmak için geliştirilen başlıca stratejiler arasındadır. Bu çalışmada, Türkiye’de ABD doları ve turizm gelirleri arasındaki eşbütünleşme ve nedensellik ilişkileri genel fiyat düzeyi de dikkate alınarak incelenmiştir. Analizde 2012Q1–2025Q1 dönemine ait çeyreklik veriler kullanılmış olup verilere yapısal kırılmalı birim kök testi, Engle–Granger eşbütünleşme testi, VAR modeli ve Granger nedensellik testi uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, dolar kuru ile turizm gelirleri arasında uzun dönemli bir ilişkinin bulunmadığını göstermiştir. Kısa dönemde ise dolar kurundan turizm gelirlerine doğru tek yönlü, dolar kuru ile genel fiyat düzeyi arasında ise çift yönlü Granger nedensellik ilişkileri tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akadiri, S. S. ve Akadiri, A. C. (2021). Examining the causal relationship between tourism, exchange rate, and economic growth in tourism Island states: Evidence from second-generation panel. International Journal of Hospitality & Tourism Administration, 22(3), 235-250. https://doi.org/10.1080/15256480.2019.1598912
  2. Athari, S. A., Alola, U. V., Ghasemi, M. ve Alola, A. A. (2021). The (un)sticky role of exchange and inflation rate in tourism development: Insight from the low and high political risk destinations. Current Issues in Tourism, 24(12), 1670-1685. https://doi.org/10.1080/13683500.2020.1798893
  3. Balaguer, J. ve Cantavella-Jordá, M. (2002). Tourism as a long-run economic growth factor: The Spanish case. Applied Economics, 34(7), 877-884. https://doi.org/10.1080/00036840110058923
  4. Chaudhry, I. S., Nazar, R., Ali, S., Meo, M. S. ve Faheem, M. (2022). Impact of environmental quality, real exchange rate and institutional performance on tourism receipts in East-Asia and Pacific region. Current Issues in Tourism, 25(4), 611-631. https://doi.org/10.1080/13683500.2021.1894101
  5. Doğru, T., Işık, C. ve Sirakaya-Turk, E. (2019). The balance of trade and exchange rates: Theory and contemporary evidence from tourism. Tourism Management, 74, 12-23. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2019.01.014
  6. Eilat, Y. ve Einav, L. (2004). Determinants of international tourism: A three-dimensional panel data analysis. Applied Economics, 36(12), 1315-1327. https://doi.org/10.1080/000368404000180897
  7. Engle, R. F. ve Granger, C. W. J. (1987). Co-integration and error correction: Representation, estimation, and testing. Econometrica, 55(2), 251-276. https://doi.org/10.2307/1913236
  8. Granger, C. W. J. (1969). Investigating causal relations by econometric models and cross-spectral methods. Econometrica, 37(3), 424-438. https://doi.org/10.2307/1912791

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Büyüme, Makro İktisat (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

5 Haziran 2026

Kabul Tarihi

23 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 24 Sayı: 62

Kaynak Göster

APA
Akarsu, Y., & Kurt, S. (2026). TÜRKİYE’DE DOLAR KURU VE TURİZM GELİRİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN KISA VE UZUN DÖNEMDE ANALİZİ. Yönetim Bilimleri Dergisi, 24(62), 1947-1967. https://doi.org/10.35408/comuybd.1964860
AMA
1.Akarsu Y, Kurt S. TÜRKİYE’DE DOLAR KURU VE TURİZM GELİRİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN KISA VE UZUN DÖNEMDE ANALİZİ. Yönetim Bilimleri Dergisi. 2026;24(62):1947-1967. doi:10.35408/comuybd.1964860
Chicago
Akarsu, Yagmur, ve Serdar Kurt. 2026. “TÜRKİYE’DE DOLAR KURU VE TURİZM GELİRİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN KISA VE UZUN DÖNEMDE ANALİZİ”. Yönetim Bilimleri Dergisi 24 (62): 1947-67. https://doi.org/10.35408/comuybd.1964860.
EndNote
Akarsu Y, Kurt S (01 Ekim 2026) TÜRKİYE’DE DOLAR KURU VE TURİZM GELİRİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN KISA VE UZUN DÖNEMDE ANALİZİ. Yönetim Bilimleri Dergisi 24 62 1947–1967.
IEEE
[1]Y. Akarsu ve S. Kurt, “TÜRKİYE’DE DOLAR KURU VE TURİZM GELİRİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN KISA VE UZUN DÖNEMDE ANALİZİ”, Yönetim Bilimleri Dergisi, c. 24, sy 62, ss. 1947–1967, Eki. 2026, doi: 10.35408/comuybd.1964860.
ISNAD
Akarsu, Yagmur - Kurt, Serdar. “TÜRKİYE’DE DOLAR KURU VE TURİZM GELİRİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN KISA VE UZUN DÖNEMDE ANALİZİ”. Yönetim Bilimleri Dergisi 24/62 (01 Ekim 2026): 1947-1967. https://doi.org/10.35408/comuybd.1964860.
JAMA
1.Akarsu Y, Kurt S. TÜRKİYE’DE DOLAR KURU VE TURİZM GELİRİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN KISA VE UZUN DÖNEMDE ANALİZİ. Yönetim Bilimleri Dergisi. 2026;24:1947–1967.
MLA
Akarsu, Yagmur, ve Serdar Kurt. “TÜRKİYE’DE DOLAR KURU VE TURİZM GELİRİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN KISA VE UZUN DÖNEMDE ANALİZİ”. Yönetim Bilimleri Dergisi, c. 24, sy 62, Ekim 2026, ss. 1947-6, doi:10.35408/comuybd.1964860.
Vancouver
1.Yagmur Akarsu, Serdar Kurt. TÜRKİYE’DE DOLAR KURU VE TURİZM GELİRİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN KISA VE UZUN DÖNEMDE ANALİZİ. Yönetim Bilimleri Dergisi. 01 Ekim 2026;24(62):1947-6. doi:10.35408/comuybd.1964860

 

Sayın Araştırmacı;

Dergimize gelen yoğun talep nedeniyle halihazırda yaklaşık 100 makalenin süreçleri devam etmektedir. Bu makalelerin süreçleri nihayete erdirildikten sonra dergimiz yeni makale alımına başlayacaktır.

Dergimize göndereceğiniz çalışmalar linkte yer alan taslak dikkate alınarak hazırlanmalıdır. Çalışmanızı aktaracağınız taslak dergi yazım kurallarına göre düzenlenmiştir. Bu yüzden biçimlendirmeyi ve ana başlıkları değiştirmeden çalışmanızı bu taslağa aktarmanız gerekmektedir.

Türkçe Makale Şablonu için tıklayınız...

İngilizce Makale Şablonu için tıklayınız...

Ücret politikası için tıklayınız..

Saygılarımızla,