Akıllı Şehirler ve Sürdürülebilir Kentsel Dönüşüm

Kentsel dönüşüm ile akıllı şehirlerin planlanması ve tasarlanması süreçlerini bir arada ele alan herhangi bir performans gösterge setinin olmaması, halihazırda var olan akıllı kentsel dönüşüm uygulamalarının ve de gelecekte hayata geçirilecek uygulamaların izleme ve değerlendirmesini zorlaştırmaktadır. Bu çalışma ile sürdürülebilir kentsel dönüşüm akıllı şehirlerin hayata geçirilmesinde bir araç olarak tariflenerek, bu sürecin ölçme ve değerlendirmesine ilişkin ortaklaştırılmış bir performans gösterge matrisi oluşturmak amaçlanmıştır. Bu amaçla, nitel araştırma yöntemlerinden (literatür taraması, doküman analizi, içerik analizi) faydalanılmıştır. Bu kapsamda, ilk olarak, akıllı şehirlerin hayata geçirilmesine ilişkin ulusal yasal ve yönetsel çerçeveyi çizen 2020-2023 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı’ndan (UAŞSEP) ve de ilgili eylem planında kentsel dönüşümün ele alınış biçiminden kısaca bahsedilmiştir. Sonrasında ise eylem planınca tariflenen somut eylemlerin hayata geçirilmeye çalışıldığı uygulama örnekleri aktarılmıştır. Son olarak, 2020-2023 UAŞSEP’ten hareketle, akıllı şehirlerin hayata geçirilmesinde bir araç olarak sürdürülebilir kentsel dönüşüm bileşenlerine yönelik ortaklaştırılmış bir performans gösterge matrisi oluşturulmuştur. Detaylı olarak incelendiğinde, ilgili eylem planı kapsamında tariflenen performans göstergelerinin genel bir çerçeve çizdiği ve kentsel dönüşüme yönelik uygulamaları serbest ve esnek bıraktığı görülmektedir. Bu bağlamda, yerel ölçekli akıllı şehir stratejileri ve eylem planları hazırlanırken gerek kent gerekse de mahalle ölçeğine yönelik performans göstergelerinin tariflenmesi gerekliliği göz ardı edilmemeli, sürdürülebilir kentsel dönüşüm yaklaşımı kapsama dahil edilerek göstergeler arası ortaklıklar kurulmaya çalışılmalıdır.