Sosyal Politika Açısından AKP Dönemi: Sosyal Yardım Alanında Yaşananlar

Öz

Türkiye’de sosyal politika hâkim ekonomik işleyişle uyum içerisinde seyretmiştir. Bu durum sosyal politikanın tarihsel ortaya çıkış koşullarının ve devamlılığının doğal bir sonucu olarak belirir. Türkiye’nin kendi özgüllüğü ve kapitalist ekonomik yapı ile eklemlendiği yer, farklılaşmaları da doğallıkla beraberinde getirecektir. Asıl amaç bu farklılaşmaların ve hâkim ekonomik işleyişle olan bağlantının nedensel ilişkilerini ortaya koyabilmek olmalıdır. Türkiye’de de son yıllarda sosyal politika alanında yaşananlar, bu amaç doğrultusunda ele alınacaktır. Sosyal yardım mekanizmalarının işleyiş biçimi ve bunların arkasındaki nedensel ilişkiler bu yazının temel derdidir. Bu amaç doğrultusunda günümüz Türkiye sosyal politikasının sosyal yardımlar üzerinden geçmişten günümüze izlediği yol ve bu gidişin günümüzde büründüğü biçimi analiz edilmeye çalışılacaktır. Ekonomik hayatta doğrudan söz sahibi olmak istemeyen bir devlet biçiminin ürettiği düzenlemelerin büyük bir ölçüde serbest piyasa ilişkileriyle bütünleşeceği ortadadır. AKP döneminin sosyal yardımlar üzerinden alınan kesiti de, neo-liberal birikim rejimine olan bağlılığın diğer bir yansımasıdır

Anahtar Kelimeler

• Sosyal Politika, Sosyal Yardım, Yurttaşlık, Klientalizm, Metalaşma

Öz

Social policy in Turkey goes parallel with dominant economic policy. This situation is a natural result of conditions when social policy occurred at history scene and its continuity. Turkey’s own specifity and its articulation with capitalist economical structure bring differentiation spontaneously. The main aim should be to bring up casual relations of these differentiations and linkage with sovereign economic policy. Current facts in the area of social policy in Turkey will be dealt with in accordance to this aim. The main concern of this paper is to evaluate mechanisms of social benefit and casual relations behind them. In this regard, from the past to the present path of social policy in the context of social benefit and its today’s form will be analyzed. Regulations following political line of neo-liberal state collaborate with free market relations accordantly. The cross-section of social benefit of AKP period is another reflection of the neo-liberal accumulation regime.

Anahtar Kelimeler

• Social Policy, Social Benefit, Citizenship, Clientalism, Decommodification

Kaynakça

1.  Ağaoğulları, M. A. / Köker, L. (2001) İmparatorluktan Tanrı Devletine, Ankara: İmge Kitabevi
2.  Bakırerez, G. / Demirer, Y. (2009) “Ak Parti’nin Sosyal Siyaseti”, Uzgel, İ. / Duru, B. (der.) AKP Kitabı: Bir Dönüşümün Bilançosu içinde, Ankara: Phoenix Yayınevi, 153-178.
3.  Boratav, Korkut. (2009) “AKP’li Yıllarda Türkiye Ekonomisi”, Uzgel, İ. / Duru, B. (der.) AKP Kitabı: Bir Dönüşümün Bilançosu içinde, Ankara: Phoenix Yayınevi, 463-472
4.  Buğra, Ayşe. (2008) Kapitalizm, Yoksulluk ve Türkiye’de Sosyal Politika, İstanbul: İletişim Yayınları
5.  Erdoğdu, Seyhan. (2006) Sosyal Politikada Değişim ve Sosyal Güvenlik Reformu, Mülkiye Dergisi Cilt: XXX Sayı: 252, 211-236
6.  Esping-Andersen, Gosta. (1990) The Three Worlds Of Welfare Capitalism, Cambridge: Polity Press
7.  Esping-Andersen, Gosta. (2006) “Toplumsal Riskler ve Refah Devletleri”, Buğra, A. / Keyder, Ç. (der) Sosyal Politika Yazıları içinde, İstanbul: İletişim Yayınları, 33-52
8.  Gough, Ian. (2000) Global Capital, Human Needs And Social Policies, New York: Palgrave

9.  Marshall, T. H. / Bottomore, T. (2006) Yurttaşlık ve Toplumsal Sınıflar, (çev. A. Kaya) İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları
10.  Özuğurlu, Metin. (2003) “Sosyal Politikanın Dönüşümü”, Mülkiye Cilt: XXVII Ankara
11.  Polanyi, Karl. (2008) Büyük Dönüşüm, (çev. A. Buğra) İstanbul: İletişim Yayınları
12.  Koray, Meryem. (2000) Sosyal Politika, Bursa: Ezgi Kitabevi
13.  Koray, Meryem. (2007) Sosyal Politikanın Anlamı ve İşlevini Tartışmak, Çalışma ve Toplum Dergisi Sayı:15, 19-55
14.  Stokes, C. Susan. (2007) “Political Clientelism”, edited by Boix, C. / Stokes, S. Handbook of Comparative Politics içinde, Oxford University Press
15.  Yıldırım, Deniz. (2009) “AKP ve Neo-liberal Popülizm”, Uzgel, İ. / Duru, B. (der.) AKP Kitabı: Bir Dönüşümün Bilançosu içinde, Ankara: Phoenix Yayınevi, 66-107