Araştırma Makalesi

Kayıtdışı Ekonominin Sektörel Analizi: Türkiye Örneği

Cilt: 3 Sayı: 82 31 Temmuz 2024
PDF İndir
TR EN

Kayıtdışı Ekonominin Sektörel Analizi: Türkiye Örneği

Öz

Amaç: Kayıtdışı ekonomi ekonomik faaliyetlerin resmi ulusal gelir hesaplarına kaydedilmemesi veya eksik kaydedilmesi olarak tanımlanabilir. Türkiye’de kayıtdışı ekonominin büyüklüğü milli gelirin yaklaşık %25’ini oluşturmaktadır (Elgin vd., 2021). Bir başka deyişle Türkiye ekonomisindeki faaliyetlerin dörtte biri kayıt dışıdır. Bu bağlamda, Türk ekonomisinin en temel sorunlarından biri olan kayıtdışı faaliyetlerin nedenlerinin belirlenmesi önem arz etmektedir. Yöntem: Bu çalışmada, 1990-2018 dönemi yıllık verileri kullanılarak Türkiye’deki tarım, sanayi, imalat ve hizmetler sektörü dağılımının kayıtdışı ekonomi üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla öncelikle Genişletilmiş Dickey Fuller ve Phillips-Perron birim kök testleri kullanılarak değişkenlerin durağanlıkları sınanmıştır. Değişkenlerin düzeyde ve birinci farklarında durağan olduğu tespit edildikten sonra Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif sınır testi ile değişkenlerdeki eşbütünleşme ilişkisi sınanmıştır. Değişkenler arasında uzun dönemli bir eşbütünleşme ilişkisi tespit edildiğinden Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif modeli genel tahmin sonuçları ile uzun ve kısa dönem katsayıları belirlenmiştir. Bulgular: Analiz sonuçlarına göre, GSYH içinde tarımın payı %1 arttığında kayıtdışı ekonomi %0,79 artmaktadır. Buna karşın GSYH içinde sanayi sektörünün payı %1 arttıkça kayıtdışı ekonomi %0,82 ve hizmetler sektörünün payı %1 arttığında kayıtdışı ekonomi %1,12 azalmaktadır. Ampirik sonuçlar, Türkiye’de tarım sektörünün kayıtdışı ekonomiyi arttırdığını göstermektedir. Bu bağlamda gerekli politika önlemlerinin alınarak olası çözüm yollarının geliştirilmesi gerekmektedir. Özgünlük: Literatürde ağırlıklı olarak kayıtdışı ekonomiyi tahmin etme yönünde araştırmalar mevcuttur. Ancak tarım, sanayi, hizmetler gibi temel sektörlerin Türkiye GSMH’si içindeki gelişiminin kayıtdışılık üzerindeki etkisini araştıran çalışmaya rastlanılmamıştır. Ayrıca çalışmada kullanılan yöntem, açıklayıcı, kontrol ve kukla değişkenler bağlamında benzer çalışmalardan farklılaşmaktadır. Çalışmanın bulgularına göre, Türkiye’de GSMH içinde tarım sektörünün payı arttıkça kayıtdışı ekonomi artmaktadır. Çalışmanın bu sonucu tarım sektörü özelinde gerekli politikaların uygulanması yönünde yol gösterici olabilecektir

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Albayrak, M., & Güneş, E. (2019). Türkiye Ekonomisinde Taım Sektörünün Yeri ve Önemi. In A. Özçelik (Ed.), Tarım Ekonomisi (pp. 18–37). Anadolu Üniversitesi.
  2. Altuğ, O. (1997). Kayıt Dışı Ekonominin Boyutları by Osman Altuğ (aslı). Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15, 257–276.
  3. Berdiev, A. N., & Saunoris, J. W. (2016). Financial development and the shadow economy: A panel VAR analysis. Economic Modelling, 57, 197–207. https://doi.org/10.1016/J.ECONMOD.2016.03.028
  4. Brown, R. L., Durbin, J., & Evans, J. M. (1975). Techniques for Testing the Constancy of Regression Relationships Over Time. Journal of the Royal Statistical Society: Series B (Methodological), 37(2), 149–163. https://doi.org/10.1111/j.2517-6161.1975.tb01532.x
  5. Canh, N. P., & Thanh, S. D. (2020). Financial development and the shadow economy: A multi-dimensional analysis. Economic Analysis and Policy, 67, 37–54. https://doi.org/10.1016/j.eap.2020.05.002
  6. Choi, J. P., & Thum, M. (2005). Corruption and the shadow economy. International Economic Review, 46(3), 817–836. https://doi.org/10.1111/j.1468-2354.2005.00347.x
  7. Dickey, D. A., & Fuller, W. A. (1979). Distribution of the Estimators for Autoregressive Time Series With a Unit Root. Journal of the American Statistical Association, 74(366), 427. https://doi.org/10.2307/2286348
  8. Dilnot, A., & Morris, C. N. (1981). What Do We Know About the Black Economy? Fiscal Studies, 2(1), 58–73. https://doi.org/10.1111/j.1475-5890.1981.tb00457.x

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Erken Görünüm Tarihi

1 Ağustos 2024

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2024

Gönderilme Tarihi

6 Eylül 2023

Kabul Tarihi

12 Haziran 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 3 Sayı: 82

Kaynak Göster

APA
Sarıdoğan, H. Ö. (2024). Kayıtdışı Ekonominin Sektörel Analizi: Türkiye Örneği. Çalışma ve Toplum, 3(82), 903-926. https://doi.org/10.54752/ct.1517548
AMA
1.Sarıdoğan HÖ. Kayıtdışı Ekonominin Sektörel Analizi: Türkiye Örneği. CT. 2024;3(82):903-926. doi:10.54752/ct.1517548
Chicago
Sarıdoğan, Hasan Önder. 2024. “Kayıtdışı Ekonominin Sektörel Analizi: Türkiye Örneği”. Çalışma ve Toplum 3 (82): 903-26. https://doi.org/10.54752/ct.1517548.
EndNote
Sarıdoğan HÖ (01 Temmuz 2024) Kayıtdışı Ekonominin Sektörel Analizi: Türkiye Örneği. Çalışma ve Toplum 3 82 903–926.
IEEE
[1]H. Ö. Sarıdoğan, “Kayıtdışı Ekonominin Sektörel Analizi: Türkiye Örneği”, CT, c. 3, sy 82, ss. 903–926, Tem. 2024, doi: 10.54752/ct.1517548.
ISNAD
Sarıdoğan, Hasan Önder. “Kayıtdışı Ekonominin Sektörel Analizi: Türkiye Örneği”. Çalışma ve Toplum 3/82 (01 Temmuz 2024): 903-926. https://doi.org/10.54752/ct.1517548.
JAMA
1.Sarıdoğan HÖ. Kayıtdışı Ekonominin Sektörel Analizi: Türkiye Örneği. CT. 2024;3:903–926.
MLA
Sarıdoğan, Hasan Önder. “Kayıtdışı Ekonominin Sektörel Analizi: Türkiye Örneği”. Çalışma ve Toplum, c. 3, sy 82, Temmuz 2024, ss. 903-26, doi:10.54752/ct.1517548.
Vancouver
1.Hasan Önder Sarıdoğan. Kayıtdışı Ekonominin Sektörel Analizi: Türkiye Örneği. CT. 01 Temmuz 2024;3(82):903-26. doi:10.54752/ct.1517548
muratozverister@gmail.com
dergicalismavetoplum@gmail.com
www.calismatoplum.org