Remote Work as a Flexible Working Model in Turkish Public Administration: An Evaluation Through Development Plans

Öz

This study aims to analyze the remote working model through development plans and examine its place in Turkish public administration. The study examines the current status of the remote work model in the public sector and how it is approached in long-term development plans. From this point of view, the concepts of remote and flexible working have been surveyed in all development plans and it has been assessed whether any current situation has been determined and whether the objectives and policies on the topic have been determined. Although the development plan envisages a remote or flexible working model, whether it has been implemented or not is the issue of additional research and analysis. Accordingly, policies on flexible working models, including remote work have started to be included in the Seventh Five-Year Development Plan. For the first time, the Tenth Development Plan emphasized for the projections regarding the dissemination of flexible working models in the public sector. Factors such as compliance with the norms of the European Union and the International Labour Organization, adaptation of family and working life, digitalization, technological developments and globalization are effective in the development of flexible working models in working life. As a result, it is noteworthy that in each plan period, it has continued to be stated that there are legislative deficiencies on the topic and that no progress has been made in establishing the legal basis for the public sector in this regard. This study, which evaluates the remote work model through long-term development plans, one of the important policy documents of public administration, is expected to contribute significantly to the literature on public policy and strategic management.

Anahtar Kelimeler

• Public administration
• remote work
• flexible work
• development plans
• digital transformation

Türk Kamu Yönetiminde Bir Esnek Çalışma Modeli Olarak Uzaktan Çalışma: Kalkınma Planları Üzerinden Bir Değerlendirme

Öz

Bu çalışma, uzaktan çalışma modelini kalkınma planları üzerinden analiz etmeyi ve modelin Türk kamu yönetimindeki yerini araştırmayı amaçlamaktadır. Çalışmada uzaktan çalışma modelinin kamu sektöründeki mevcut yeri ele alınmakta ve uzun vadeli kalkınma planlarında bu konuya nasıl yaklaşıldığı incelenmektedir. Buradan hareketle tüm kalkınma planlarında uzaktan ve esnek çalışma kavramları taranarak herhangi bir durum tespitinin yapılıp yapılmadığı, konuya ilişkin amaçların ve politikaların belirlenip belirlenmediği araştırılmıştır. Kalkınma planında uzaktan veya esnek çalışma modeli öngörüldüğü halde uygulamaya alınıp alınmadığı ayrıca araştırma konusu olmakta ve analizi yapılmaktadır. Buna göre uzaktan çalışma modelini de kapsayan esnek çalışma modellerine ilişkin politikalara Yedinci Beş Yıllık Kalkınma Planı’ndan itibaren yer verilmeye başlanmıştır. Esnek çalışma modellerinin kamu sektöründe yaygınlaştırılmasıyla ile ilgili öngörülere ise ilk kez Onuncu Kalkınma Planı’nda vurgu yapılmıştır. Çalışma hayatında esnek çalışma modellerinin geliştirilmesinde Avrupa Birliği ve Uluslararası Çalışma Örgütü normlarına uyum, aile ve çalışma hayatının uyumlaştırılması, dijitalleşme, teknolojik gelişmeler ve küreselleşme gibi unsurların etkili olduğu ön plana çıkmaktadır. Sonuç olarak her plan döneminde de konuyla ilgili mevzuat eksiklikleri olduğu ifade edilmeye devam edilmiş ve bununla ilgili kamu sektörüne ilişkin yasal zeminin oluşturulmaya başlanmadığı, herhangi bir ilerleme kaydedilmediğine dikkat çekilmiştir. Kamu yönetiminin önemli politika belgelerinden biri olan uzun vadeli kalkınma planları üzerinden uzaktan çalışma modeline ilişkin değerlendirmelerin yapıldığı bu çalışmanın özellikle kamu politikası ve stratejik yönetim literatürüne katkı sağlayacağı öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kamu yönetimi
• uzaktan çalışma
• esnek çalışma
• kalkınma planları
• dijital dönüşüm

Kaynakça

1. Akbaş-Tuna, A., & Türkmendağ, Z. (2020). Covid-19 Pandemi Döneminde Uzaktan Çalışma Uygulamaları ve Çalışma Motivasyonunu Etkileyen Faktörler. İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(3), 3246-3260.
2. Akın, L. (2021). “Türk Çalışma Yaşamında Pandemi Sürecinde Uzaktan/Evden Çalışma ve Olası Sonuçları”, Hekimler, A. (Ed.) Festschrift für Otto Kaufmann Armağanı-içinde. (s. 261-300). İstanbul: Legal Yayıncılık.
3. Aksoy, B. (2012). Bilgi Teknolojileri ve Yeni Çalışma İlişkileri. Ege Akademik Bakış, Cilt: 12 Sayı:3, 401-414.
4. Aksu, B., Ç. (2022). Esnek Çalışma Uygulamalarının İş Hayatı Üzerindeki Etkilerinin Kuşaklar Perspektifinde İncelenmesi ve Bir Araştırma. Yayımlanmamış Doktora Tezi. İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
5. Al, H. (2004). Türk Kamu Yönetiminde Liberal ve Postmodern Esintiler: Kamu Yönetimi Temel Kanunu Tasarısı. Amme İdaresi Dergisi, Cilt 37, Sayı 4, 1-10.
6. Aydıntan, B., & Kördeve, M. K. (2016). Çalışanların Esnek Çalışma Modeli Çerçevesinde Örgütsel Bağlılık Düzeylerinin Değerlendirilmesi. Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, 2(3), 27-48.
7. Bathini, D. R., & Kandathil, G. M. (2020). Bother me only if the client complains: Control and resistance in home-based telework in India. Employee Relations: The International Journal, 42(1), 90–106. https://doi.org/https://doi.org/10.1108/ER-09-2018-0241
8. Bedir, A. (2022). Planlı Kalkınmanın Kavramsal Çerçevesi, Tarihsel Gelişimi ve Türkiye’nin 11. Kalkınma Planı. Düşünce Dünyasında Türkiz, 10(53), 9-70.

9. Bilginoğlu, E. (2021). Covid-19 Pandemisi Sırasında Uzaktan Çalışmanın Artan Önemi: Bilinen Yanlışlar ve Doğruları. Çalışma ve Toplum, 2(69), 1099-1146. https://doi.org/10.54752/ct.1155105
10. Boca, D., N. O. Daniela, P. Profeta, & M. Rossi. 2020. Women’s and Men’s Work, Houseworkand Childcare, before and during COVID-19. Review of Economics of the Household, 18(4):1001–1017. Doi:10.1007/s11150-020-09502-1
11. Bousdekis, A., & Kardaras, D. (2020) “Digital Transformation of Local Government: A Case Study from Greece”, IEEE 22nd Conference on Business Informatics (CBI), s. 131-140.
12. Burk, B. N., Pechenik Mausolf, A., & Oakleaf. L. (2021). Pandemic Motherhood and the Academy:A Critical Examination of the Leisure-Work Dichotomy. Leisure Sciences 43 (1–2): 225–231.doi:10.1080/01490400.2020.1774006
13. Çelik, D. (2023). Kamu Yönetiminde Dijital Dönüşümde Bir Sorun Alanı: Dijital Kültüre Yönelik Direnç. Kamu Yönetimi ve Teknoloji Dergisi, 5(1), 69-86. https://doi.org/10.58307/kaytek.1308745
14. Çelik, D., & Leblebici, D., N. (2023). Belediyelerde Dijital Olgunluğun Geliştirilmesinde Dijital Kültürün Etkisi. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 25(44), 601-621.
15. Çetin, S. (2010). Türkiye’de Kamu Yönetimi Reform Sürecinin Değerlendirilmesi: Aksayan ve İşleyen Yönler. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(3), 23-37.
16. Daştan, İ., & Naralan, A. (2015). E-Belediye Hizmetlerinde Farkındalığın Tespiti: Zambak Projesi Özelinde Bir Araştırma Yalova Belediyesi Örneği. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(3), 217-231.
17. Demir, N., & Büyükalan-Filiz, S. (2018). Kamu Çalışanlarının Bilgi ve İletişim Teknolojilerini Kullanım Düzeylerinin İncelenmesi Sayıştay Başkanlığı Örneği. Sayıştay Dergisi (108), 149-174.
18. Demir, F., & Gerşil, G. (2008). Çalışma Hayatında Esneklik ve Türk Hukukunda Esnek Çalışma. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (16), 68-89.
19. Erder, N., Karaosmanoğlu, A., Çilingiroğlu, A., & Sönmez, A. (2003). Planlı Kalkınma Serüveni 1960’larda Türkiye’de Planlama Deneyimi. İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayını.
20. Eurofound & ILO (2017). Working Anytime, Anywhere: The Effects on the World of Work. Luxembourg and Geneva: Publications Office of the European Union and ILO. https://www.eurofound.europa.eu/en/publications/2017/working-anytime-anywhere-effects-world-work [Erişim Tarihi: 03.12.2024].
21. Fan, W., & Moen, P. (2023). The Future(s) of Work? Disparities Around Changing Job Conditions When Remote/Hybrid or Returning to Working at Work. Work and Occupations, 52(1), 91-129. https://doi.org/10.1177/07308884231203668
22. Felstead, A., & Henseke, G. (2017). Assessing the growth of remote working and its consequences for effort, well-being and work-life balance. New Technology, Work and Employment, 32(3), 195–212. https://doi.org/10.1111/ntwe.12097
23. Gül-Öztürk, D. (2021). “Uzaktan Çalışmada Kontrol, Denetim ve Gözetim”, Çakmak A. F. & Büyükyılmaz, O. (Ed.) Uzaktan Çalışmada Yönetsel Konular içinde Ankara: Gazi Kitabevi.
24. Haktankaçmaz İ. (2011). “Türkiye’nin Reform Deneyimi Işığında Son Dönem Kamu Yönetimi Reformlarının Değerlendirilmesi”, Kesik A. & Canpolat H. (Ed.) Küreselleşme ve Kamu Yönetiminde Dönüşüm içinde Ankara: Seçkin Yayıncılık.
25. Hekimler, A. (2021a). “Türk ve Alman İş Hukukunda Home Office Düzenlemeleri: Covid-19 Pandemi Döneminde Karşılaştırmalı Hukuk Boyutunda Genel Bir Değerlendirme”, Hekimler, A. (Ed.) Festschrift für Otto Kaufmann Armağanı içinde (s. 215-259). İstanbul: Legal Yayıncılık.
26. Hekimler, A. (2021b). Home Office Uygulaması ve Uzaktan Çalışma Yönetmeliği Hakkında Genel Bir Değerlendirme. İktisat ve Toplum Dergisi, 127, 102-107.
27. Hekimler, A. (2022). Pandemi Sürecinde Home Office -Uzaktan Çalışma- ve Çalışma Yaşamının Geleceği. Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Dergisi, 08(02), 10-16.
28. Hesapçıoğlu, M. (2001). Türkiye’de Makro Düzeyde İnsan Kaynakları Planlaması. Ankara: Anı Yayıncılık. International Labour Organization (ILO). (2020). “COVID-19: Guidance for labour statistics data collection”, ILO Technical Note.
29. Karaer, T. (1991). Kalkınma Planları ve İdari Reform. Amme İdaresi Dergisi, Cilt No: 24, Sayı: 2, 43-65.
30. Karasoy, H. A., & Babaoğlu, P. (2021). Türkiye’de Siber Güvenlik: Yasal ve Kurumsal Altyapı. Yasama Dergisi (44), 123-155.
31. Kavruk, H. (2025). “Digital Restructuring of City Administration: A Digital Transformation of Public Administration”, Leblebici, D., N., Kavruk, H. & Tutar, H. (Ed.) Digital Transformation in Public Administration-Issues and Perspectives içinde (s. 213-228). New York: Nova Science Publishers. DOI: https://doi.org/10.52305/AELB4425
32. Kaya, M., & Erdoğan, E. (2023). Uzaktan Çalışmanın İşyerlerinde Uygulanmasına Dönük Bir Öneri. Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi 11/1, 42-76. https://doi.org/10.54429/seyad.1303169
33. Kesen, M., & Yalçın, N. (2022). “Kamu Personel Sistemi: Geçmişten Geleceğe Bir Değerlendirme”, Zeren, H., E. & Sevinç-Çubuk, E., B. (Ed.) Türkiye’de Kamu Yönetiminin Geleceği içinde (s. 213-241). Ankara: Nobel.
34. Kızılboğa Özaslan, R., & Alıcı, O., V. (2014). Kalkınma Planlarında Yerel Yönetimler ve Yapılan Reformlar Çerçevesinde Mukayesesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(26), 315-342.
35. Kocabaş, F. (2004) Endüstri İlişkilerindeki Dönüşüm. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (10), 33-54.
36. Kutlu, Ö. (2006). Karşılaştırmalı Kamu Yönetimi Teorik Çerçeve ve Ülke Uygulamaları. Konya: Çizgi Kitabevi.
37. Küçüker, E. (2012). Türkiye’de Kalkınma Planları Kapsamında Yapılan Eğitim Planlarının Analizi. Kastamonu Education Journal, 20(1), 9-26.
38. Leblebici, D., N. (2025). “Critical Infrastructure of Digital Transformation in Public Administration”, Leblebici, D., N., Kavruk, H. & Tutar, H. (Ed.) Digital Transformation in Public Administration-Issues and Perspectives içinde (s. 1-16). New York: Nova Science Publishers. DOI: https://doi.org/10.52305/AELB4425
39. Leblebici, D., N., Öktem, M., K., & Aydın, M., D. (2003), “Türkiye’de Kamu Kesiminde Bilgi Teknolojileri Uygulamaları ve E- Bürokrasi: Örgütsel Dönüşüm Üzerine Etkiler”, Kamu Yönetiminde Kalite 3. Ulusal Kongresi’nde Sunulmuş Bildiri, TODAİE, Ankara.
40. Maxwell, G., Rankine, L., Bell, S., & MacVicar, A. (2007). The incidence and impact of flexible working arrangements in smaller businesses. Employee Relations, Vol. 29 No. 2, pp. 138-161. https://doi.org/10.1108/01425450710719987
41. Mergel, I., Kattel, R., Lember, V., & McBride, K. (2018). “Citizen-oriented digital transformation in the public sector”, 19th Annual International Conference on Digital Government Research: Governance in the Data Age. Delft, 30 May-1 June.
42. Minello, A., Martucci, S., & Manzo, L.K. C. (2021). The pandemic and the academic mothers: present hardships and future perspectives. European Societies, 23(S1): S82–S94. doi: https://doi.org/10.1080/14616696.2020.1809690
43. Negiz, N., & Saraçbaşı, Y. (2012). Demokratik yönetişim sağlanmasında e-belediye ve uygulamaları: Akdeniz bölgesi örneği. Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, 7(1), 42-52.
44. OECD (2014). “Recommendation of the Council on Digital Government Strategies”, https://www.oecd.org/gov/digital-government/Recommendation-digital-governmentstrategies.pdf, [Erişim Tarihi: 02.11.2024].
45. Ören K., & Göçmen M. (2011). 6111 Sayılı Torba Yasanın Getirdiği Reform ve Değişikliklerin Çalışma Hayatına Yansımaları (Kısmi Bir Analiz). Kamu-İş, İş Hukuku ve İktisat Dergisi, c. 12, S. 1, ss.1-26.
46. Özbilen, T., & Çağlar, A. (2020). Türk Kamu Sektöründe Bilgi ve Bilişim Güvenliği. Kamu Yönetimi ve Teknoloji Dergisi, 2(1), 72-94.
47. Öztürkoğlu, Y. (2013). Tüm Yönleriyle Esnek Çalışma Modelleri. Beykoz Akademi Dergisi, 1(1), 109-129.
48. Palumbo, R. (2020), Let me go to the office! An investigation into the side effects of working from home on work-life balance. International Journal of Public Sector Management, Vol. 33 No. 6/7, pp. 771-790. https://doi.org/10.1108/IJPSM-06-2020-0150.
49. Parlak, S., & Özdemir, S. (2011) “Esneklik Kavramı ve Emek Piyasalarında Esneklik”, Sosyal Siyaset Konferansları, 60(1): 1-60.
50. Parlak, B., & Sobacı, Z., (2005). Kuram ve Uygulamalarda Kamu Yönetimi: Ulusal ve Global Perspektif, İstanbul: Alfa Akademi Yayınları.
51. Roy, J. (2017). Digital Government and service delivery: An examination of performance and prospects. Canadian Public Administration, 60(4), 538-561.
52. Sarıbay, B. (2023). Uzaktan Çalışma Üzerine Sosyolojik Bir Değerlendirme. Sosyoloji Dergisi, 46, 221-241. doi.10.59572/sosder.1275821
53. Sencer, M. (1991). Türkiye’de Kalkınma Stratejileri ve Planlama Süreci. Amme İdaresi Dergisi, Cilt 24, Sayı 4, 25-55.
54. Spreitzer, G., L. Cameron, & L. Garrett. (2017). Alternative Work Arrangements: Two Images of the New World of Work. Annual Review of Organizational Psychology and OrganizationalBehavior 4 (March): 473–499. doi:10.1146/annurev-orgpsych-032516-113332
55. Sullivan, C. (2012). “Remote working and work-life balance”, Reilly, N., Sirgy, M. and Gorman, C. (Eds), Work and Quality of Life içinde (pp. 275-290). International Handbooks of Quality-of-Life, Springer, Dordrecht.
56. Taner, D., & Avşar-Negiz, N. (2018). Kamu İdarelerinde Esnek Çalışmaya Dair Kavramsal Bir Çerçeve. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(32), 557-585.
57. TBMM (1961). T.C. Anayasası, https://www.tbmm.gov.tr/files/anayasa/docs/1961/1961-ilkhali/1961-ilkhali.pdf [Erişim Tarihi: 20.12.2024].
58. TBMM (2013). Her Alandaki Kadın İstihdamının Artırılması ve Çözüm Önerileri Komisyon Raporu. https://acikerisim.tbmm.gov.tr/items/5aeb6d60-4abd-4ad1-8774-295de11f200b [Erişim Tarihi: 14.02.2025].
59. T.C. Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı (1995). Yedinci Beş Yıllık Kalkınma Planı (1996-2000). https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/07/Yedinci_Bes_Yillik_Kalkinma_Plani-1996-2000.pdf [Erişim Tarihi: 21.12.2024].
60. T.C. Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı (2000). Uzun Vadeli Strateji ve Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı (2001-2005), https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/07/Uzun_Vadeli_Strateji_ve_Sekizinci_Bes_Yillik_Kalkinma_Plani-2001-2005.pdf [Erişim Tarihi: 21.12.2024].
61. T.C. Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı (2006). Dokuzuncu Kalkınma Planı (2007-2013), T.C. Resmî Gazete, 26215, Mükerrer, 1 Temmuz 2006. https://www.sbb.gov.tr/wpcontent/uploads/2022/07/Dokuzuncu_Kalkinma_Plani-2007-2013.pdf [Erişim Tarihi: 21.12.2024].
62. T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı (2019). On Birinci Kalkınma Planı (2019-2023), T.C. Resmî Gazete, 30840, Mükerrer, 23 Temmuz 2019. https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/07/On_Birinci_Kalkinma_Plani-2019-2023.pdf [Erişim Tarihi: 21.12.2024].
63. T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı (2023). On İkinci Kalkınma Planı (2024-2028), T.C. Resmî Gazete, 32356, Mükerrer, 1 Kasım 2023. https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2023/12/On-Ikinci-Kalkinma-Plani_2024-2028_11122023.pdf [Erişim Tarihi: 21.12.2024].
64. T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı (2024). 2024 Yılı Yıllık Program. https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2023/10/2024-Yili-Cumhurbaskanligi-Yillik-Programi.pdf [Erişim Tarihi: 20.03.2025].
65. T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, Orta Vadeli Program (2023-2025). https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/09/Orta-Vadeli-Program-2023-2025.pdf [Erişim Tarihi: 20.03.2025].
66. T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Stratejik Plan (2024-2028), https://www.csgb.gov.tr/sgb/duyurular/stratejik-plan-2024-2028/ [Erişim Tarihi: 15.03.2025].
67. T.C. Kalkınma Bakanlığı (2013). Onuncu Kalkınma Planı (2014-2018), T.C. Resmî Gazete, 28699, Mükerrer, 6 Temmuz 2013. https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/08/Onuncu_Kalkinma_Plani-2014-2018.pdf [Erişim Tarihi: 22.12.2024].
68. T.C. Kalkınma Bakanlığı (2018). On Birinci Kalkınma Planı (2019-2023), Kamuda İnsan Kaynakları Yönetimi, Çalışma Grubu Raporu, Ankara, 2018. https://www.sbb.gov.tr/wpcontent/uploads/2020/04/KamudaInsanKaynaklariCalismaGrubuRaporu.pdf [Erişim Tarihi: 23.12.2024].
69. TİSK (2022). Yeni Nesil Çalışma Modelleri, Ankara. https://www.tisk.org.tr/dokuman/yeni-nesil-calisma-modelleri-raporu-.pdf [Erişim Tarihi: 08.10.2024].
70. Tenikler, G., Özkaya, Y., & Demirci, K. (2023). Kamu Çalışanlarının Esnek Çalışma Uygulamalarına İlişkin Algılarının Değerlendirilmesi–İzmir Örneği. Uluslararası Akademik Birikim, vol.6, no.1, 29-52.
71. Tokol, A. (2003) Tele Çalışma Geleceğin Çalışma Şekli Olabilir mi? İş, Güç Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 5(1).
72. Turan, H. (2017). Türk Kamu Personel Sisteminde Esnek Çalışma Biçimlerinin Uygulanabilirliği. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Muğla.
73. Upwork. (2020). Third Annual “Future Workforce Report” Sheds Light on How Younger Generations are Reshaping the Future of Work. https://www.upwork.com/press/releases/third-annual-future-workforce-report [Erişim Tarihi: 04.12.2024]. U.S. Office of Personnel Management (OPM), https://www.opm.gov/ [Erişim Tarihi: 07.11.2024].
74. Uslu, H. (2023). Dijital Dönüşüm ve Kamu Hizmetleri Yönetimde Yenilikçi Yaklaşımlar ve Zorluklar. Uluslararası Politik Araştırmalar Dergisi, 9(3), 15-31. https://doi.org/10.25272/icps.1354693
75. Uysal, N., & Çayır-Yılmaz, M. (2020). Akademisyenlerde İş Yaşam Dengesi ve Uzaktan Çalışmaya İlişkin Görüşlerin Belirlenmesi. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademik Araştırmalar Dergisi, 4(2), 26-37.
76. Ünal, F., & Kiraz, İ. (2016). Türkiye'de e-devlet uygulamalarının kamu hizmetlerinin sunumunda etkinliği: Adalet bakanlığı UYAP bilişim sistemi örneği. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Afro-Avrasya Özel Sayısı, 437-450.
77. World Health Organization (WHO) “Coronavirus disease (COVID-19) pandemic” https://www.who.int/europe/emergencies/situations/covid-19 [Erişim Tarihi: 10.12.2024].
78. Yıldız, M. (2003), "Elektronik E-devlet Kuram ve Uygulamasına Genel Bir Bakış ve Değerlendirme”, Acar M. & Özgür H. (Derleyenler) Çağdaş Kamu Yönetimi-1 içinde, İstanbul: Atlas-Nobel Yayınları, 305-327.
79. Yıldız, M. (2006). “Kamu Siyasaları Açısından Cep Telefonu Teknolojisi ve Mobil Devlet”, Hacettepe Üniversitesi İİBF Dergisi, 24(1), 241-263.
80. Yıldız, M. (2011). “e-Devlet” Türkiye Bilimler Akademisi Açık Ders Malzemeleri, https://acikders.tuba.gov.tr/course/view.php?id=67 [Erişim Tarihi: 02.03.2025].
81. Yılmaz, C. (2023). Uzaktan Çalışma Kâbusu: İnsan Kaynakları Yöneticilerinin Uzaktan Çalışmada Kullandıkları Uzaktan Denetim Mekanizmaları. Journal of Mehmet Akif Ersoy University Economics and Administrative Sciences Faculty, 10(3), 1956-1975. https://doi.org/10.30798/makuiibf.1220079
82. https://www.sbb.gov.tr/kalkinma-planlari/ [Erişim Tarihi: 20.12.2024].
83. https://www.resmigazete.gov.tr [Erişim Tarihi: 15.11.2024].
84. https://gazetememur.com/gundem/memurlara-uzaktan-ve-esnek-calisma-geliyor,p3SA63G_t0yE-V1CXQdLtQ [Erişim Tarihi: 15.02.2025].
85. https://www.kamuajans.com/kamudan-haber/kamuda-devrim-6-farkli-model-ile-eski-calisma-sistemine-elveda-en-ilginc-601071 [Erişim Tarihi: 15.02.2025].