Araştırma Makalesi

TÜRKİYE’DE SOYADI KANUNU’NUN KABULÜ, 1926 İTALYA SOYADI DÜZENLEMESİ VE UYGULAMALAR BAĞLAMINDA KIYASLANMASI

Cilt: 24 Sayı: 48 31 Temmuz 2024
PDF İndir
TR EN

TÜRKİYE’DE SOYADI KANUNU’NUN KABULÜ, 1926 İTALYA SOYADI DÜZENLEMESİ VE UYGULAMALAR BAĞLAMINDA KIYASLANMASI

Öz

Yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nde milli kimlik inşası sürecinde sosyal ve hukuksal boyutta birçok inkılap hareketi gerçekleştirilmiştir. 1934’te kabul edilen Soyadı Kanunu da bu yönde atılan en önemli adımlardan biri olarak kabul edilmiştir. Türkiye’de Soyadı Kanunu henüz kabul edilmeden önce, çalışmanın bir diğer kısmını oluşturan 1926 İtalya soyadı düzenlemesi gerçekleştirilmiştir. Benito Mussolini döneminde hayata geçirilen yasa ile İtalya Krallığı’nın belirli kesimlerinde yaşayan vatandaşlara yönelik bir yasa çıkarılmış ve uygulanmıştır. Bu bağlamda çalışmada, yakın dönemlerde otaya çıkan her iki ülkedeki soyadı üzerine düzenlemeler, kıyaslamaları da konuya dahil edilerek ele alınmıştır. Böylece Türkiye’deki soyadı çerçevesindeki gelişmeler, dünyada bu konuda yapılan bir başka örneği ile birlikte işlenmiştir. Çalışma gerçekleştirilirken her iki ülkeye ait resmi kayıtlar taranmış, Türkiye’deki resmî belgelerin yanı sıra özellikle İtalya Krallığı Resmî Gazetesi’ne de ulaşılarak yararlanılmıştır. Ayrıca her iki ülkedeki soyadı düzenlemeleri ile ilgili yazılan tetkik eserler incelenerek çalışmaya eklenmiştir. 1934 Türkiye Soyadı Kanunu ile 1926 İtalya soyadı düzenlemesi bağlamında işlenen konumuzda, iki ülkedeki soyadı özelinde yapılan yasaların içeriği ve uygulamaları noktasında minör benzerliklerin olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanında Türkiye’de uygulanan Soyadı Kanunu’nun milli bir kimlik kazandırma amacı taşıdığı, İtalya’daki soyadı düzenlemesinde ise adların İtalyancaya dönüştürülmesinin ön plana çıkarıldığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. T. C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA)
  2. Gazzetta Ufficiale del Regno D’Italia
  3. Senato Della Repubblica, Disegno di Legge, Atti Parlamentari, Comunicato Alla Presidenza Il, 6 Mayıs 1988.
  4. T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi, Soyadı Nizamnamesi, Kanunun Tarihi: 21 Haziran 1934, https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?Mevzuat No=21759&MevzuatTur=2&MevzuatTertip=3 (Erişim: 09.03.2024).
  5. TBMM Zabıt Ceridesi
  6. AKMAN, Eyüp, “Osmanlı Nüfus Defterlerindeki Sülale Adlarının Soyadı Kanunuyla Aldığı Şekiller Üzerine Bir Dil İncelemesi (Kastamonu Örneği)”, 7. Uluslararası Dünya Dili Türkçe Sempozyumu, Fırat Üniversitesi/ Elâzığ 16-18 Ekim 2014, C.I, Elazığ, 2015, ss. 71-76.
  7. ARMAOĞLU, Fahir, 20. Yüzyıl Siyasi Tarihi 1914-1990 C.I, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Ankara, 1993.
  8. ATALAY, Besim, Türk Büyükleri ve Türk Adları, Haz. Gürol PEHLİVAN, Ötüken Neşriyat, İstanbul, 2021.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türkiye Cumhuriyeti Tarihi , Atatürk İlkeleri İnkılap Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2024

Gönderilme Tarihi

10 Şubat 2024

Kabul Tarihi

15 Nisan 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 24 Sayı: 48

Kaynak Göster

Chicago
Öz, Enes, ve Haşim Erdoğan. 2024. “TÜRKİYE’DE SOYADI KANUNU’NUN KABULÜ, 1926 İTALYA SOYADI DÜZENLEMESİ VE UYGULAMALAR BAĞLAMINDA KIYASLANMASI”. Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi 24 (48): 151-77. https://doi.org/10.18244/cttad.1434906.

Cited By