Research Article

TÜRKİYE’DE SOYADI KANUNU’NUN KABULÜ, 1926 İTALYA SOYADI DÜZENLEMESİ VE UYGULAMALAR BAĞLAMINDA KIYASLANMASI

Volume: 24 Number: 48 July 31, 2024
TR EN

TÜRKİYE’DE SOYADI KANUNU’NUN KABULÜ, 1926 İTALYA SOYADI DÜZENLEMESİ VE UYGULAMALAR BAĞLAMINDA KIYASLANMASI

Öz

Yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nde milli kimlik inşası sürecinde sosyal ve hukuksal boyutta birçok inkılap hareketi gerçekleştirilmiştir. 1934’te kabul edilen Soyadı Kanunu da bu yönde atılan en önemli adımlardan biri olarak kabul edilmiştir. Türkiye’de Soyadı Kanunu henüz kabul edilmeden önce, çalışmanın bir diğer kısmını oluşturan 1926 İtalya soyadı düzenlemesi gerçekleştirilmiştir. Benito Mussolini döneminde hayata geçirilen yasa ile İtalya Krallığı’nın belirli kesimlerinde yaşayan vatandaşlara yönelik bir yasa çıkarılmış ve uygulanmıştır. Bu bağlamda çalışmada, yakın dönemlerde otaya çıkan her iki ülkedeki soyadı üzerine düzenlemeler, kıyaslamaları da konuya dahil edilerek ele alınmıştır. Böylece Türkiye’deki soyadı çerçevesindeki gelişmeler, dünyada bu konuda yapılan bir başka örneği ile birlikte işlenmiştir. Çalışma gerçekleştirilirken her iki ülkeye ait resmi kayıtlar taranmış, Türkiye’deki resmî belgelerin yanı sıra özellikle İtalya Krallığı Resmî Gazetesi’ne de ulaşılarak yararlanılmıştır. Ayrıca her iki ülkedeki soyadı düzenlemeleri ile ilgili yazılan tetkik eserler incelenerek çalışmaya eklenmiştir. 1934 Türkiye Soyadı Kanunu ile 1926 İtalya soyadı düzenlemesi bağlamında işlenen konumuzda, iki ülkedeki soyadı özelinde yapılan yasaların içeriği ve uygulamaları noktasında minör benzerliklerin olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanında Türkiye’de uygulanan Soyadı Kanunu’nun milli bir kimlik kazandırma amacı taşıdığı, İtalya’daki soyadı düzenlemesinde ise adların İtalyancaya dönüştürülmesinin ön plana çıkarıldığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

References

  1. T. C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA)
  2. Gazzetta Ufficiale del Regno D’Italia
  3. Senato Della Repubblica, Disegno di Legge, Atti Parlamentari, Comunicato Alla Presidenza Il, 6 Mayıs 1988.
  4. T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi, Soyadı Nizamnamesi, Kanunun Tarihi: 21 Haziran 1934, https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?Mevzuat No=21759&MevzuatTur=2&MevzuatTertip=3 (Erişim: 09.03.2024).
  5. TBMM Zabıt Ceridesi
  6. AKMAN, Eyüp, “Osmanlı Nüfus Defterlerindeki Sülale Adlarının Soyadı Kanunuyla Aldığı Şekiller Üzerine Bir Dil İncelemesi (Kastamonu Örneği)”, 7. Uluslararası Dünya Dili Türkçe Sempozyumu, Fırat Üniversitesi/ Elâzığ 16-18 Ekim 2014, C.I, Elazığ, 2015, ss. 71-76.
  7. ARMAOĞLU, Fahir, 20. Yüzyıl Siyasi Tarihi 1914-1990 C.I, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Ankara, 1993.
  8. ATALAY, Besim, Türk Büyükleri ve Türk Adları, Haz. Gürol PEHLİVAN, Ötüken Neşriyat, İstanbul, 2021.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

History of The Republic of Turkiye , Ataturk's Principles History of Revolution

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 31, 2024

Submission Date

February 10, 2024

Acceptance Date

April 15, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 24 Number: 48

Chicago
Öz, Enes, and Haşim Erdoğan. 2024. “TÜRKİYE’DE SOYADI KANUNU’NUN KABULÜ, 1926 İTALYA SOYADI DÜZENLEMESİ VE UYGULAMALAR BAĞLAMINDA KIYASLANMASI”. Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi 24 (48): 151-77. https://doi.org/10.18244/cttad.1434906.

Cited By