Bu makale, ticari diplomasinin teorik çerçevesini, temel aktörlerini ve uygulama yöntemlerini tarihsel bir perspektiften ele alarak analiz etmektedir. Ticari diplomasi, devletlerin ekonomik çıkarlarını küresel ölçekte korumak ve geliştirmek amacıyla yürüttükleri çok aktörlü bir dış politika aracıdır. Bu çalışma, ticari diplomasinin teorik temellerini açıklarken, diplomatik temsilciler, çokuluslu şirketler ve devlet başkanları gibi farklı aktörlerin bu süreçteki rollerini vurgulamaktadır. Makale, ticari diplomasiye yön veren teorilerin yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda siyasi ve kültürel bağlamlarla da şekillendiğini göstermektedir.
Kuramsal değerlendirmeyi somut bir vaka üzerinden temellendirmek amacıyla, 1830’lardan 1950’lere kadar Türk-Amerikan ilişkileri incelenmiştir. Osmanlı İmparatorluğu döneminden Cumhuriyet Türkiye’sine kadar süren bu ilişkiler, ticari diplomasinin hem savaş hem barış dönemlerinde nasıl sürdürüldüğünü göstermesi açısından özgün bir örnek sunmaktadır. Konsolosluk faaliyetlerinden çokuluslu şirketlerin yatırım süreçlerine kadar uzanan bu tarihsel süreç, teorik yaklaşımlar için güçlü bir dayanak oluşturmaktadır. Sonuç olarak, makale ticari diplomasinin uluslararası ilişkilerdeki sürekliliğini ve evrimini ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Ticari diplomasi Türk-Amerikan ilişkileri Çokuluslu şirketler Yabancı yatırım Ticari diplomatlar Ekonomik dış politika Tarihsel vaka analizi
This article analyzes the theoretical framework, key actors, and implementation strategies of commercial diplomacy from a historical perspective. Commercial diplomacy is a multi-actor foreign policy tool employed by states to protect and promote their economic interests on a global scale. While outlining the theoretical underpinnings of commercial diplomacy, the study highlights the roles of diplomatic envoys, multinational corporations, and heads of state. It also argues that the theories shaping commercial diplomacy are not only driven by economic logic but also influenced by political and cultural contexts.
To ground the theoretical analysis, the article focuses on Turkish-American relations from the 1830s to the 1950s. Spanning from the Ottoman Empire to the early years of the Turkish Republic, this historical case illustrates how commercial diplomacy endured through both conflict and cooperation. From consular activities to multinational investment negotiations, this period offers a rich basis for examining how commercial diplomacy operates in practice. Ultimately, the article seeks to demonstrate the continuity and transformation of commercial diplomacy within the broader field of international relations.
Commercial diplomacy Turkish-American Relations Multinational corporations Foreign investment Commercial diplomats Economic foreign policy Historical case study
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Türkiye Cumhuriyeti Tarihi, Siyasi Tarih (Diğer) |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 5 Haziran 2025 |
| Kabul Tarihi | 30 Kasım 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 30 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 25 Sayı: 51 |