Türkçe Derslerinde Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisinin Kullanımı “Öğretmen Görüşleri”

Öz

Günümüz eğitim paradigması, öğretmenlerin yalnızca bilgi aktarıcısı olmanın ötesine geçerek öğrenme süreçlerini yapılandıran, öğrencilerin bireysel yetkinliklerini ortaya çıkaran ve çok yönlü gelişimlerini destekleyen birer eğitim lideri olmalarını zorunlu kılmaktadır. Öğretmenlerden sadece alan, pedagoji ve teknoloji bilgilerine sahip olmaları değil bu üç bilgi türünü birbiriyle harmanlayıp öğrenme-öğretme süreçlerine entegre edebilmeleri beklenir. Bu araştırmanın amacı, Türkçe öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgisine (TPAB) ilişkin görüşlerini belirlemektir. Araştırma nitel yöntemlerinden olgubilim deseninde tasarlanmıştır. Araştırmanın katılımcılarını Düzce ilinde görev yapmakta olan 27 Türkçe öğretmeni oluşturmaktadır. Katılımcıların görüşleri TPAB modeli dikkate alınarak geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formuyla toplanmıştır. Bulguların analizi sonucunda Türkçe öğretmenlerinin geleneksel anlayışın etkilerine rağmen öğrenci merkezli yaklaşımları uygulamaya çalıştıkları; alan bilgilerine güçlü derecede hâkim olduklarına inandıkları; teknopedagojik bilgi bağlamında ise teknolojiyi ders planlama, öğrenci merkezli yaklaşımları uygulama ve yöntem/teknik seçiminde daha sık kullandıkları söylenebilir. Ancak, kullanılan teknolojik araçların çoğunlukla pasif tüketim odaklı olduğu; öğrencinin aktif katılımını ve üretkenliğini destekleyecek araçların sınırlı düzeyde tercih edildiği; ayrıca teknolojinin Türkçe derslerine entegrasyonunun, anlama becerileri üzerinde etkili olsa da üretim ve etkileşim temelli becerilerde yetersiz kaldığı anlaşılmaktadır. Genel olarak değerlendirildiğinde Türkçe öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgisi yeterliklerinin sınırlı olduğu yorumu yapılabilir.

Anahtar Kelimeler

• Alan bilgisi
• Pedagojik bilgi
• teknolojik bilgi
• Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi
• Türkçe öğretmeni

The Use of Technological Pedagogical Content Knowledge in Turkish Language Courses: Teachers’ Perspectives

Öz

The current educational paradigm requires teachers to go beyond being mere transmitters of knowledge and instead become educational leaders who structure learning processes, uncover students’ individual competencies, and support their holistic development. In this context, teachers are expected not only to possess content knowledge, pedagogical knowledge, and technological knowledge, but also to integrate and harmonize these three domains within teaching and learning processes. This study aims to determine Turkish language teachers’ views regarding their technological pedagogical content knowledge (TPACK). The study was designed in the phenomenological design of qualitative research. The participants consisted of 27 Turkish language teachers working in the province of Düzce. Data were collected using a semi-structured interview form developed based on the TPACK model. The analysis revealed that, despite the influence of traditional educational perspectives, Turkish language teachers strive to implement student-centered approaches; they believe they possess strong content knowledge; and, in terms of technopedagogical competence, they reported using technology more frequently for lesson planning, applying student-centered methods, and selecting instructional strategies. However, it was observed that the technological tools employed were mostly geared toward passive consumption, while tools that promote active participation and creativity were used only to a limited extent. Additionally, although technology integration in Turkish language lessons was found to enhance comprehension skills, it remained inadequate for fostering production- and interaction-based skills. Overall, the findings suggest that Turkish language teachers’ TPACK competencies are limited.

Anahtar Kelimeler

• Turkish language teachers
• Technological Pedagogical Content
• Content knowledge
• Pedagogical konowledge
• Technological knowledge
• Technological pedagogical content knowledge
• Turkish language teachers

Kaynakça

1. Akıska, T. (2022). Türkçe öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgisi yeterliliklerinin incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Akdeniz Üniversitesi.
2. Albayrak-Sarı, A., Bilici, S. C., Baran, E., & Özbay, U. (2016). Farklı branşlardaki öğretmenlerin teknolojik pedagojik alan bilgisi (TPAB) yeterlikleri ile bilgi ve iletişim teknolojilerine yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 6 (1), 1-21. https://doi.org/10.17943/etku.11643.
3. Alpaslan, M. M., Ulubey, Ö., & Ata, R. (2021). Adaptation of technological pedagogical content knowledge scale into Turkish culture within the scope of 21st century skills. Psycho-Educational Research Reviews, 10(1), 77-91.
4. Aslan, T. (2023). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin teknopedagojik alan bilgisi ile öğretmen öz yeterlilikleri arasındaki ilişki. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
5. Baki, Y. & Türk, A. (2017). Türkçe öğretmeni adaylarının dijital pedagojik yeterliliklerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Turkish Studies, 12(11), 37-58.http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.11769.
6. Bal, M. S., & Karademir, N. (2013). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgisi (TPAB) konusunda öz-değerlendirme seviyelerinin belirlenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34, 15-32. https://doi.org/10.9779/PUJE468.
7. Batur, Z., & Balcı, S. (2013). Türkçe öğretmen adaylarının pedagojik alan bilgilerinin incelenmesi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (11), 21-43. https://doi.org/10.14520/adyusbd.468.
8. Bedir, M. P. (2023). Tekirdağ ili Çerkezköy ilçesindeki Türkçe öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgisi seviyelerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi. Social Mentality And Researcher Thinkers Journal (Smart Journal), 9(74), 4243-4254. https://doi.org/10.15869/itobiad.1260939

9. Bıçak, E., & Şeker, M. (2022). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgisine (TPAB) bir bakış. Türkiye Eğitim Dergisi, 7(2), 472-487. https://doi.org/10.54979/turkegitimdergisi.1168417.
10. Creswell, J. W. (2018). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni. M. Bütün ve S. B. Demir, (Çev.) Ankara: Siyasal Kitabevi.
11. Çelik, M. (2015). Dördüncü sınıf öğretmenlerinin yaşamımızdaki elektrik ünitesi kapsamında teknolojik pedagojik alan bilgisi seviyelerinin belirlenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Fırat Üniversitesi.
12. Çer, E. (2025). Enhancing lecturer awareness of technology integration within the TPACK framework: A mixed methods study. STEM Education, 5(3), 356-382. DOI: 10.3934/steme.2025018.
13. Demirezen, S., & Keleş, H. (2020). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin teknopedagojik alan bilgisi yeterliliklerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. International Journal of New Approaches in Social Studies, 4(1), 131-150. https://doi.org/10.38015/sbyy.750007.
14. Direkci, B., Şimşek, B., & Ayvallı, M. (2020). Türkçe öğretmenlerine yönelik Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Ölçeği’nin geliştirilmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (56), 272-291. Doi: 10.21764/maeuefd.769481.
15. Elkıran, Y. M. (2019). Türkçe öğretmeni adaylarının teknoloji entegrasyonu yeterlikleri ile öğretmenlik özyeterlikleri arasındaki ilişki. (Yayımlanmamış doktora tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
16. İnce, B., & Horzum, M. B. (2015). Fransa'da iki dilli öğrencilere Türkçe öğreten öğretmenlerin teknolojik pedagojik içerik bilgilerinin incelenmesi. Journal of Human Sciences, 12(2), 980-989.
17. Karadeniz, Ş., & Vatanartıran, S. (2015). Sınıf öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgilerinin incelenmesi. İlköğretim Online, 14(3), 1017-1028. https://doi.org/10.17051/io.2015.12578.
18. Kişi, İ., Yıldırım, K., & Gök, S. (2024). Sınıf öğretmenlerinin 21. yüzyıl becerileri bağlamında teknolojik pedagojik alan bilgisi (TPAB) yeterlilik algılarının incelenmesi. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 10(2), 112-129. https://doi.org/10.29065/usakead.1464806
19. Kocakaplan, Y., & Akkaş, S. (2024). Müzik öğretmenlerinin ve müzik eğitimi uzmanlarının teknolojik pedagojik alan bilgisi (TPAB) yeterlikleri hakkındaki görüşleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(1), 271-302. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2024..-1334690.
20. Koehler, M., & Mishra, P. (2009). What is technological pedagogical content knowledge (TPACK)?. Contemporary issues in technology and teacher education, 9(1), 60-70.
21. Koehler, M. J., Mishra, P., & Cain, W. (2013). What is technological pedagogical content knowledge (TPACK)?. Journal of Education, 193(3), 13-19. https://doi.org/10.1177/0022057413193003.
22. Kum, O. (2022). İlkokul öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgileri ile dijital okuryazarlık yeterlilikleri arasındaki ilişki (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Bartın Üniversitesi. MEB (2017). https://oygm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_12/11115355_YYRETMENLYK_MESLEYY_GENEL_YETERLYKLERY.pdf#page=12.00
23. Mishra, P., & Koehler, M. J. (2006). Technological pedagogical content knowledge: A framework for teacher knowledge. Teachers College Record, 108(6), 1017-1054. https://doi.org/10.1111/j.1467-9620.2006.00684.x
24. Mutluoğlu, A., & Erdoğan, A. (2016). İlköğretim matematik öğretmenlerinin öğretim stili tercihlerine göre teknolojik pedagojik alan bilgisi (TPAB) düzeylerinin incelenmesi. OPUS-Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 6(10), 101-126.
25. Öztürk, E., & Horzum, M. B. (2011). Teknolojik Pedagojik İçerik Bilgisi Ölçeği’nin Türkçeye uyarlaması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(3), 255-278.
26. Petko, D., Mishra, P., & Koehler, M. J. (2025). TPACK in context: an updated model. Computers and Education Open, 100244. https://doi.org/10.1016/j.caeo.2025.100244.
27. Sakız, A., & Özdemir, B. (2025). Türkçe öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgilerinin değerlendirilmesi. Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 11(1), 235-260. https://doi.org/10.31464/jlere.1579967.
28. Shulman, L. S. (1986). Those who understand: Knowledge growth in teaching. Educational researcher, 15(2), 4-14.
29. Sığrı, Ü. (2018). Nitel araştırma yöntemleri. İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım.
30. Şener, F. (2019). Teknopedagojik eğitim kapsamında Türkçe öğretmenlerinin Web 2.0 araçlarını kullanma durumları. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
31. Şimşek, B. (2023). Türkçe öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgisi yeterlilikleri ile teknoloji yeterlilikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 12(2), 1142-1160. https://doi.org/10.15869/itobiad.1260939.
32. Şimşek, B., Direkci, B., & Koparan, B. (2021). Türkçe öğretmenlerinin eğitimde teknoloji entegrasyonu ve Türkçe öğretmeni yetiştirme sürecine ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Turkish Academic Research Review, 6(3), 882-902. https://doi.org/10.30622/tarr.960468.
33. Tutar, H. (2022). Nitel araştırmalarda geçerlilik ve güvenilirlik: Bir model önerisi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı 2), 117-140. https://doi.org/10.18037/ausbd.1227323.
34. Türker, M. S. (2020). Yabancı dil olarak Türkçe öğretenlerin teknolojik pedagojik alan bilgilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 9(1), 271-292.
35. Ulus, S. O., & Aşiroğlu, S. (2022). Matematik öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgileri ile uzaktan eğitime yönelik tutumları arasındaki ilişkiler. Harran Maarif Dergisi, 7(2), 203-223. https://doi.org/10.22596/hej.1137577.
36. Uyanık, E. (2022). Türkçe öğretmenlerinin öz yeterlik, sınıf yönetimi becerileri ve teknolojik pedagojik alan bilgilerine yönelik algıları arasındaki ilişki. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Yeditepe Üniversitesi.
37. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yay.
38. Yılmaz, F., & Yıldız, E. (2024). Türkçe öğretmeni adaylarının teknolojik pedagojik alan bilgisi öz-güven algılarının incelenmesi. The Journal of Academic Social Science Studies, 10(51), 33-42. http://dx.doi.org/10.9761/JASSS4811.