Teacher Competencies in Primary School Physical Education and Play Courses and the Attitudes of Students and Parents Toward the Course

Yıl 2026, Cilt: 55 Sayı: 1 , 518 - 544 , 30.04.2026

Zekiye Başaran , Ahmet Vatansever

https://doi.org/10.14812/cuefd.1750345

https://izlik.org/JA56BR29LN

Öz

This study aims to examine the role of Physical Education and Play courses in primary schools in relation to teachers’ pedagogical content knowledge (PCK), students’ attitudes, and parental expectations. The sample of the study consisted of 1,336 participants, including 3rd and 4th grade students, their parents, and teachers from both public and private schools with gymnasiums in the Büyükçekmece district of Istanbul. Data were collected through face-to-face interviews with students and parents, and through online surveys administered to teachers. The instruments used in the study included the "Parental Attitude Scale Towards Physical Education Course," the "Primary School Physical Education Attitude Scale," and the "Physical Education Teacher Competency Scale." The data were analyzed using SPSS 25 software. Descriptive statistics (frequency and percentage) were used to summarize demographic variables, and group differences were examined using the Mann-Whitney U test due to the non-parametric nature of the data. The findings revealed that physical education teachers scored significantly higher in pedagogical content knowledge scores compared to classroom teachers. Additionally, students exhibited more positive attitudes toward the course when it was taught by a physical education teacher. Parental attitudes differed significantly based on the teacher’s professional profile; with many perceiving classroom teachers as more competent. In conclusion, the findings indicate that the importance of having subject-specialist teachers conduct physical education classes to enhance both student development and the effectiveness of instruction. Accordingly, it is recommended that physical education teachers be assigned to these courses whenever possible. In cases where this is not feasible, classroom teachers should receive in-service training to strengthen their instructional competence.

Anahtar Kelimeler

Physical education teacher , Classroom teacher , Physical education and play course , Student and Parental Attitudes

İlköğretim Beden Eğitimi ve Oyun Dersi Öğretmen Yeterlilikleri ve Öğrenci ile Velilerin Derse Karşı Tutumları

https://izlik.org/JA56BR29LN

Öz

Bu araştırma, ilkokullardaki beden eğitimi ve oyun derslerinin öğretmen pedagojik alan bilgileri, öğrenci tutumları ve veli beklentileri doğrultusunda nasıl bir rol oynadığını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın örneklemi, İstanbul ili Büyükçekmece ilçesinde spor salonuna sahip özel ve devlet okullarında öğrenim gören 3 ve 4. sınıf öğrencileri, velileri ve öğretmenlerinden oluşan 1336 kişidir. Veriler; öğrenci ve velilerle yüz yüze görüşmeler, öğretmenlerle ise çevrim içi anketler aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmada, Beden Eğitimi Dersine Yönelik Ana-Baba Tutum Ölçeği, İlköğretim Beden Eğitimi Tutum Ölçeği ve Beden Eğitimi Dersi Öğretmen Yeterlik Ölçeği kullanılmıştır. Veriler SPSS 25 programıyla analiz edilmiş, kişisel bilgiler f ve % olarak tablolaştırılmıştır. Non-parametrik özellik gösteren verilerde Mann Whitney U testi ile grup farklılıkları incelenmiştir.
Elde edilen bulgular, beden eğitimi öğretmenlerinin pedagojik alan bilgisi puanlarının sınıf öğretmenlerine göre anlamlı düzeyde yüksek olduğunu ortaya koymuştur. Öğrencilerin derse yönelik tutumlarının, dersin beden eğitimi öğretmeni tarafından yürütüldüğü durumlarda daha olumlu olduğu belirlenmiştir. Velilerin tutumları ise öğretmen branşına göre farklılık göstermekte olup, veliler sınıf öğretmenlerini daha yeterli bulmuştur. Sonuçta beden eğitimi derslerinin alan uzmanı tarafından yürütülmesinin öğrenci gelişimi ve dersin etkililiği açısından önemli olduğu görülmüştür. Bu bağlamda, derse beden eğitimi öğretmeninin girmesi, mümkün olmadığı durumlarda sınıf öğretmenlerinin hizmet içi eğitimlerle desteklenmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Beden eğitimi öğretmeni , Sınıf öğretmeni , Beden eğitimi ve oyun dersi , Öğrenci ve veli tutumu

Kaynakça

• Akpolat, A., Akpolat, D., Özcan, İ., Can, M. S., & Akgeyik, M. (2022). Sınıf öğretmenlerinin beden eğitimi ve oyun dersi yeterlilik durumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Beden Eğitimi Spor Sağlık ve Efor Dergisi, 1(2), 96–105.
• Altun, M. (2016). İlkokul oyun ve fiziki etkinlikler dersi yeni öğretim programının sınıf öğretmenlerinin görüşleriyle değerlendirilmesi: Kırşehir ili örneği. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(2), 327–347.
• Anderson, J. C., Funk, J. B., Elliott, R., & Smith, P. H. (2003). Parental support and pressure and children's extracurricular activities: Relationships with amount of involvement and affective experience of participation. Journal of Applied Developmental Psychology, 24(2), 241–257.
• Arslan, Y., & Altay, F. (2008). Sınıf öğretmenlerinin beden eğitimi ders programı ve ders uygulamalarına ilişkin görüşleri. Spor Bilimleri Dergisi, 19(2), 63–79.
• Ayan, M. (2007). Sınıf öğretmenlerinin beden eğitimi derslerine yönelik tutumlarının incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ankara Üniversitesi.
• Baumgartner, L. (2022). Compe-PET: A typology and topology model of physical education teachers’ professional competence. German Journal of Exercise and Sport Research, 52, 1–12. https://doi.org/10.1007/s12662-022-00840-z
• Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2021). Bilimsel araştırma yöntemleri (30. Bs.). Pegem Akademi.
• Cengiz, C., & İnce, M. L. (2013). Farklı okul ortamlarındaki çocukların okul sonrası fiziksel aktivitelerde algıladıkları öz-yeterlikleri. Yönetim Bilimleri Dergisi, 11(21), 135–147.
• Cohen, J. (1992). A power primer. Psychological Bulletin, 112(1), 155–159. https://doi.org/10.1037/0033-2909.112.1.155
• Cüceloğlu, D., & Erdoğan, İ. (2013). Öğretmen olmak. Final Kültür Sanat Yayınları.
• Çağlayan, A. (2004). 12–15 yaş grubu spor yapan öğrencilerle spor yapmayan öğrencilerin okul başarıları yönünden karşılaştırılması [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Sakarya Üniversitesi.
• Genç, M., & Başaran, Z. (2022). Sınıf öğretmenlerinin beden eğitimi dersindeki yeterlikleri. Eğitim Araştırmaları Dergisi, 34(4), 78–93.
• Erdoğan, Ç. H., & Bahadır, Z. (2016). Beden eğitimi öğretmenleri ile sınıf öğretmenliğinden beden eğitimi öğretmenliğine geçen öğretmenlerin yeterlik algılarının incelenmesi. Niğde Üniversitesi Beden Eğitimi Ve Spor Bilimleri Dergisi, 10(3), 405-415.
• Guo, Q., Samsudin, S., Yang, X., Gao, J., Ramlan, M. A., Abdullah, B., & Farizan, N. H. (2023). Relationship between perceived teacher support and student engagement in physical education: A systematic review. Sustainability, 15(7), 6039. https://doi.org/10.3390/su15076039
• Güven, Ö., & Öncü, E. (2006). Beden eğitimi ve spora katılımda aile faktörü. Aile ve Toplum Eğitim ve Araştırma Dergisi, 8(3), 81–90.
• Hazar, Z., & Altun, M. (2018). Eğitsel oyunlara yönelik öğretmen görüşleri ve yeterliliklerinin incelenmesi. Celal Bayar Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 13(1), 52–72.
• Kalemoğlu-Varol, G., Aykaç, E., & Özen, A. (2016). İlköğretim Beden Eğitimi Tutum Ölçeği (İBETÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Eğitim ve Bilim, 41(185), 95–105.
• Kara, İ. (2007). İlköğretimde sınıf öğretmenlerinin beden eğitimi dersi öğretimine ilişkin yeterlik düzeylerinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
• Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi (24. Bs.). Nobel Yayın Dağıtım.
• Kaya, B., Karakaya, M., Apaydın, M. B., & Sunay, H. (2022). Sınıf öğretmenlerinin beden eğitimi dersinin uygulanmasında karşılaştıkları problemler. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 5(4), 801–813. https://doi.org/10.38021/asbid.1152075
• Millî Eğitim Bakanlığı. (2014, 26 Temmuz). Millî Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği. T.C. Resmî Gazete, 29072. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=19942&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
• Liu, Y., Yan, J., & Li, J. (2025). The relationship between physical education teachers’ competence support middle school students’ participation in sports: A chain mediation model of perceived competence and exercise persistence. PLOS ONE, 20(1), e0314338. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0314338
• Masia, J. R., Plaza, D. M., Gonzalez, V. H., Deltell, C. J., & Rorıguez, J. C. (2013). Parental attitudes towards extracurricular physical and sports activity in school-age children. Journal of Human Sport and Exercise, 3(8), 861–876.
• Mercier, K., Simonton, K. L., Centeio, E., Barcelona, J., & Garn, A. (2023). Middle school students’ attitudes toward physical activity and physical education, intentions, and physical activity behavior. European Physical Education Review, 29(1), 40–54. https://doi.org/10.1177/1356336X221106051
• Oğuz, M. (2022). Devlet ve özel okulda öğrenim gören lise öğrencilerinin beden eğitimi ve spor dersine yönelik tutumlarının incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi.
• Önal, A. (2019). Beden eğitimi ve sınıf öğretmeni tarafından işlenen oyun ve fiziki etkinlikler dersinin öğrencilerin bazı motorik antropometrik ve değer gelişimleri üzerindeki etkisi [Yayınlanmamış doktora tezi]. Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi.
• Öncü, E., & Güven, Ö. (2011). Beden Eğitimi Dersine Yönelik Ana-Baba Tutum Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Spor Bilimleri Dergisi, 22(4), 123–135.
• Öncü, E., & Cihan, H. (2012). Sınıf öğretmeni adayları için beden eğitimi dersi tutum ölçeğinin geliştirilmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 18, 31–47.
• Özbal, A., Sağlam, M., & Cavkaytar, A. (2016). Eğitimde teknoloji kullanımı ve yenilikçi uygulamalar. Eğitim Teknolojisi ve Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 4(1), 12–24.
• Özlü, K., Çekin, R., & Öğüt, Ş. (2022). Beden eğitimi spor ve sınıf öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının incelenmesi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 5(2), 1–17.
• Pehlivan, Z., Dönmez, B., & Yaşat, H. (2005). Sınıf öğretmenlerinin beden eğitimi dersine yönelik görüşleri. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 10(3), 51–62.
• Phillips, S. R., & Silverman, S. (2012). Student attitudes toward physical education in elementary school. The Physical Educator, 69(4), 334–343.
• Rice, J., Foweather, L., Foulkes, J., Magill, C., De Meester, A., Stodden, D., & Davies, K. F. (2025). Co-development of a gamified physical education movement competence intervention with school stakeholders. Physical Education and Sport Pedagogy. Advance online publication. https://doi.org/10.1177/1356336X241301352
• Su, D. L. Y., Tang, T. C. W., Chung, J. S. K., Lee, A. S. Y., Capio, C. M., & Chan, D. K. C. (2022). Parental influence on child and adolescent physical activity level: A meta-analysis. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(24), 16861. https://doi.org/10.3390/ijerph192416861
• Suna, Ç. G., & Özkan, A. (2022). Ebeveynlerin beden eğitimi ve spor dersine yönelik tutum düzeylerinin incelenmesi (Hakkâri ili örneği). Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi (UGEAD), 8(2), 508–524.
• Shulman, L. S. (1986). Those who understand: Knowledge growth in teaching. Educational Researcher, 15(2), 4–14. https://doi.org/10.3102/0013189X015002004
• Ünlü, H. (2008). Beden eğitimi öğretmenlerinin öğretim stillerine ilişkin görüşleri ile mesleki tutumları arasındaki ilişki [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
• Yaldız, A. S., & Özbek, O. (2018). İlköğretim okullarında beden eğitimi dersine yönelik öğrenci ve ana-baba tutumları. Kastamonu Eğitim Dergisi, 26(1), 75–82.
• Yan, J., Malkin, M., Smith, J. J., Morgan, P., & Eather, N. (2024). Current teachers’ perceptions and students' perspectives regarding activities modalities, instructional settings during primary school physical education classes in China: A cross-sectional observational study. Frontiers in Sports and Active Living, 6, 1378317. https://doi.org/10.3389/fspor.2024.1378317
• Yıldız, Ö., Aktaş, Ö., Yıldız, M., & Yıldırım, H. M. (2021). Sınıf öğretmenlerinin beden eğitimi ve oyun dersine yönelik tutumları ve karşılaştıkları problemlerin incelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18(47), 233–251.
• Yıldız, Ö., & Güven, Ö. (2021). Sınıf öğretmenlerinin beden eğitimi dersine yönelik tutumları ve karşılaştıkları problemler. Scientific Educational Studies, 5(1), 27–46. https://doi.org/10.31798/ses.947820