Mezar Yeri Kullanım Hakkı

Yıl 2025, Sayı: 8, 115 - 135, 30.12.2025

İlyas Sağlam

https://doi.org/10.59399/cuhad.1716894

Öz

Mezarlıklar, kamu malı niteliğini haiz ve bu nedenle devredilmesi mümkün olmayan yerlerdir. Ancak Belediye Mezarlıkları Nizamnamesi m. 20 uyarınca, umumi mezarlıklardan birinci ve ikinci sınıf mezarların kullanım hakkı devredilebilmektedir. Mezar yeri kullanım hakkı, ilgili belediye tarafından belirlenen bir bedel karşılığında, mevzuatın öngördüğü sınırlar çerçevesinde, hakka konu mezar yerini kullanma yetkisi veren sui generis bir kullanma hakkı niteliğindedir. Bu hak, bir mülkiyet hakkı niteliğinde olmadığı gibi bir tür isimsiz (atipik) irtifak hakkı niteliğinde de değildir. Hak sahibinin mezar yeri kullanım hakkını bir başkasına devretmek istemesi durumunda hakkın devrine ilişkin sözleşme, hakkı tesis eden belediye mevzuatında öngörülen bir geçerlilik şekli olmadığı takdirde, herhangi bir geçerlilik şekline tâbi değildir. Özellikle taşınmaz mülkiyetinin devri için kabul edilen resmî şekil şartı, bu hakkın devrini konu edinen sözleşmeler açısından aranmaz. Ayrıca bu hak, sadece ilgili belediye mevzuatında devri mümkün kılınan kişilere devredilebilir.

Anahtar Kelimeler

Mezarlık , Kullanım Hakkı , Sui Generis Hak , Mülkiyet Hakkı , İrtifak Hakkı

The Right to use a Cemetery Plot

Öz

Cemeteries are places that are public domain and therefore cannot be transferred. However, in accordance with Art. 20 of the Municipal Cemeteries Regulation, the right to use first and second class graves in public cemeteries can be transferred. The right to use a cemetery plot is a sui generis right of use that authorizes the use of the cemetery plot subject to the right, within the limits stipulated by the legislation, for a price determined by the relevant municipality. This right is not in the nature of a property right, nor is it in the nature of a kind of atypical easement. In the event that the right holder wishes to transfer the right to use a cemetery plot burial place to someone else, the contract for the transfer of the right is not subject to any form of validity, unless there is a form of validity stipulated in the municipal legislation establishing the right. In particular, the requirement of the official form adopted for the transfer of immovable property is not required in terms of contracts that deal with the transfer of this right. In addition, this right can only be transferred to persons whose transfer is made possible by the relevant municipal legislation.

Anahtar Kelimeler

Cemetery , Right of Usage , Sui Generis Right , Property Right , Right of Easement

Kaynakça

• AKÇAAL, M. (2023). Eşya Hukuku (Güncellenmiş ve Gözden Geçirilmiş 3. b.) Ankara.
• AKYILMAZ, B., SEZGİNER, M., KAYA, C. (2023). Türk İdare Hukuku (Genişletilmiş ve Güncellenmiş 17. b.). Ankara.
• ANTALYA, G., TOPUZ, M. (2021). Marmara Hukuku Yorumu Eşya Hukuku Cilt IV/1 (Genişletilmiş 4. b.). Ankara.
• ARSLAN, K. O. (2017). Kamu Malı Niteliğinin Tespiti ve Kamu Mallarından Yararlanmanın Esasları. Türkiye Barolar Birliği Dergisi, 30(131), 57-86.
• ATAY, C. (2020). Türk Hukukunda Kamu Mallarının Hukuksal Durumu (Kazanma-Yararlanma-Yönetme-Koruma-Elden Çıkarma) (1.b.). Ankara.
• ATAY, E. E. (2024). İdare Hukuku (Güncellenmiş ve Gözden Geçirilmiş 10. b.). Ankara.
• AVCI, M., YAVUZDOĞAN, S. (2015). Türkiye’de Kamu Malları Konusuna Genel Bir Bakış. Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 5(1), 11-29.
• AYAN, M. (2020). Eşya Hukuku III Sınırlı Aynî Haklar (Gözden Geçirilmiş 9. b.). Ankara (Eşya).
• AYAN, M. (2020). Borçlar Hukuku Genel Hükümler (Gözden Geçirilmiş 12. b.). Ankara (Borçlar).
• AYANOĞLU, S. (1993). Ormanlar Üzerinde Sınırlı Ayni Haklar. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 43 (3-4), 79-94 (Sınırlı Ayni Haklar).
• AYANOĞLU, S. (1995). Ormanlar Üzerinde Zilyedlik ve Tapu Sicili İlişkileri. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 45(1-2), 91-105 (Zilyetlik).
• AYDINLI, B. (1992). Türk Hukukunda Kamu Malları. Ankara.
• DERDİMAN, C. (2011). İdare Hukuku (Son Değişikliklerle Güncellenmiş 4. b.). Bursa.
• EREN, F. (2020). Borçlar Hukuku Genel Hükümler (25. b.). Ankara.
• ERTAŞ, Ş. (2014). Eşya Hukuku (Bilimsel Katkıları ile İlknur Serdar, Damla Gürpınar) (Gözden Geçirilmiş ve Genişletilmiş 11. b.). İzmir.
• ESENER, T., GÜVEN, K. (2024). Eşya Hukuku (Genişletilmiş ve İsviçre Medeni Kanunu Son Değişiklikleri Eklenmiş 9. b.). Ankara.
• GİRİTLİ, İ., BİLGEN, P., AKGÜNER, T., BERK, K. (2013). İdare Hukuku (6. b.). İstanbul.
• GÖZLER, K. (2019). İdare Hukuku Cilt II (Gürsel Kaplan’ın Katkılarıyla Güncellenmiş 3. b.) Bursa.
• GÖZLER, K., KAPLAN, G. (2024). İdare Hukuku Dersleri (Güncellenmiş ve Düzeltilmiş 26. b.). Bursa.
• GÖZÜBÜYÜK, A.Ş., TAN, T. (2021). İdare Hukuku Cilt I Genel Esaslar (Güncelleştirilmiş 14. b.). Ankara.
• GÜLAN, A. (1999). Kamu Mallarından Yararlanma Usullerinin Tâbi Olduğu Hukukî Rejim. İstanbul.
• GÜLER, Ç., ÇOBANOĞLU, Z. (1996). Mezarlıklar Tesisi, Ölü Defin ve Nakil İşleri (Genişletilmiş 2. b.). Ankara.
• HATEMİ, H., SEROZAN, R., ARPACI, A. (1991). Eşya Hukuku. İstanbul.
• HELVACI, S. (2013). Gerçek Kişiler (5. b.). İstanbul.
• KAĞITCIOĞLU, M. (2023). Mezarlık ve Defin Kamu Hizmeti. Türk İdare Dergisi, (498), 215-244.
• KAPLAN, İ. (1992). Belediye ve İl Özel İdarelerine Ait Gayrimenkuller Üzerinde Bankalar Lehine Kurulan İpotekler ve Bunların Paraya Çevrilmesinde Ortaya Çıkabilecek Hukuki Sorunlar. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 47(3), 187-191.
• KAMAN, N. (2024). Kamu Malları (N. KAMAN, Editör). İdare Hukuku (Güncelleştirilmiş 9. b.), 491-529. Ankara.
• KILIÇOĞLU, A. M. (2021). Eşya Hukuku. Ankara.
• KÖPRÜLÜ, B., KANETİ, S. (1982-1983). Sınırlı Aynî Haklar (Genişletilmiş ve Yenilenmiş 2. b.). İstanbul.
• MEMİŞ, E. (2017). Demokratik ve Sosyal Hukuk Devletinde İdare ve İdare Hukuku (Güncellenmiş 2. b.). İstanbul.
• NOMER, H. N., ERGÜNE, M. S. (2019) Eşya Hukuku (Gözden Geçirilmiş 7. b.). İstanbul.
• OĞUZMAN, M. K., ÖZ, M. T. (2021). Borçlar Hukuku Genel Hükümler Cilt-1 (Güncellenip Genişletilmiş 19 b.) İstanbul.
• OĞUZMAN, M. K., SELİÇİ, Ö. OKTAY ÖZDEMİR, S. (2024). Eşya Hukuku (Güncellenmiş ve Eklemeler Yapılmış 25. Bası’dan Tıpkı 26. b.). İstanbul (Eşya).
• OĞUZMAN, M.K., SELİÇİ, Ö., OKTAY ÖZDEMİR, S. (2024). Kişiler Hukuku (Gerçek ve Tüzel Kişiler) (Gözden Geçirilmiş ve Yenilenmiş 22 b.). İstanbul (Kişiler).
• OLGAÇ, S. (1975). İçtihatlarla Türk Medenî Kanunu Şerhi (3. b.). Ankara.
• ÖZTÜRK, D. (2018). Hukukta Çocuk Kavramı. (Z. MEREY, Editör). Çocuk Hakları (Güncelleştirilmiş ve Geliştirilmiş 3. b.), 17-42. Ankara.
• SAPANOĞLU, S. (2021). Kamu Orta Malları Mera Yaylak ve Kışlaklar (1. b.). Ankara.
• SARIKAYA, M. (2023). İrtifak Sözleşmesi (1. b.) İstanbul.
• SİRMEN, A. L. (2020). Eşya Hukuku (8. b.). Ankara.
• SÖYLER, İ. (2005). Devlet Mallarını Kamu Finansmanı Açısından Değerlendirilmesi. Ankara (Devlet Malları).
• SÖYLER, İ. (2011). Kamu Malları Teorisi Açısından Devletin Hüküm ve Tasarrufundaki Yerler. Sayıştay Dergisi, (83), 57-68 (Kamu Malları).
• ŞİMŞEK, S. (2013). Kamu Malları Teorisi Açısından Arazi ve Arsa Düzenlemesi İşlemleri Yargıtay ve Danıştay Kararları Işığında Bir Değerlendirme. Adalet Dergisi, (46), 242-273 (Kamu Malları Teorisi).
• ŞİMŞEK, S. (2014). Kamu Mallarının Özel Mülkiyete Konu Olmaması İlkesinin Mülkiyet Hukukuna Yansımaları. Sayıştay Dergisi, (92), 93-115 (Mülkiyet Hukuku).
• TAN, T., BAYAZIT, B. (2023). İdare Hukuku (Güncelleştirilmiş 11. b.). Ankara.
• TEKİNAY, S. S. (1994). Menkul Mülkiyeti ve Sınırlı Aynî Haklar (Eşya Hukuku II/3). İstanbul.
• TOKAT, H. (2016). Türk Hukukunda Mezarlıklar. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 24(2), 153-212.
• ÜNAL, M. (2021). Sınırlı Aynî Haklar (1. b.). Ankara.
• YAYLA, Y. (2010). İdare Hukuku. (2. b.). İstanbul.
• YÜKSELTÜRK, İ. M. (1998). Kamu Malı Ormanlarımız. Sayıştay Dergisi, s. 1-6.