Termination of Joint Ownership upon Death

Öz

The matrimonial property regime, in its most general sense, refers to the rules governing the fate of the spouses' property in relation to each other and third parties. Under the Turkish Civil Code (TCC), the statutory matrimonial property regime is the participation in acquired property; while the community of property, the separation of property with participation, and the separation of property are regulated as optional matrimonial property regimes. Community of property is a property regime that requires complete partnership and harmony between spouses. In this regime, spouses jointly own the community property and act together or with the consent of the other spouse in matters of extraordinary management. Upon the termination of the property regime by death, this partnership is ideally realised. In fact, compared to the statutory property regime, the surviving spouse may be in a more advantageous position in the community of property regime. This study aims to examine the termination of the community of property regime upon death. To this end, it first evaluates the different types of community property regime and the property groups within them, and then addresses the liquidation of the property regime upon death and the effect of the property regime contract on the reserved share. Finally, a comparison is made between the community of property regime and the statutory property regime.

Anahtar Kelimeler

• Community of Property Regime
• Community Property
• Personal Property
• Liquidation of the Property Regime upon Death
• Reserved Share

Mal Ortaklığı Rejiminin Ölümle Sona Ermesi

Öz

Mal rejimi, en genel ifadesiyle eşlerin birbirleriyle ve üçüncü kişilerle olan malvarlığına yönelik ilişkilerinin akıbetini düzenleyen kurallardır. Türk Medeni Kanunu’nda (TMK), edinilmiş mallara katılma yasal mal rejimi olarak; mal ortaklığı, paylaşmalı mal ayrılığı ve mal ayrılığı ise seçimlik mal rejimleri olarak düzenlenmiştir. Mal ortaklığı, eşler arasında tam bir hayat ortaklığı ve uyum gerektirmektedir. Zira bu mal rejiminde eşler ortaklık malları üzerinde elbirliğiyle hak sahibidir ve olağanüstü yönetim işleri bakımından her iki eş birlikte ya da biri diğerinin rızasını alarak hareket eder. Mal rejiminin ölümle sona ermesi halinde ise bu hayat ortaklığı ideal biçimde gerçekleşmiş olur. Hatta yasal mal rejimine kıyasla mal ortaklığında sağ kalan eş daha avantajlı bir durumda olabilir. Bu doğrultuda çalışmanın amacı mal ortaklığı rejiminin ölümle sona ermesini incelenmektir. Çalışmada öncelikle mal ortaklığı rejiminin türleri ve bu rejimdeki mal grupları değerlendirilmekte ve ardından ölüm üzerine mal rejiminin tasfiyesi ile mal rejimi sözleşmesinin saklı pay üzerindeki etkisi ele alınmaktadır. Son olarak mal ortaklığı rejimi ile yasal mal rejimi arasında bir karşılaştırma yapılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Mal Ortaklığı Rejimi
• Ortaklık Malları
• Kişisel Mallar
• Ölüm Üzerine Mal Rejiminin Tasfiyesi
• Saklı Pay

Kaynakça

1. ACAR, F. (2021). Aile Hukukumuzda Aile Konutu-Mal Rejimleri ve Eşin Yasal Miras Payı (6. b). Ankara.
2. ACAR, F. (2015). Türk Hukukunda Yasal Mal Rejimleri. Public and Private International Law Bulletin, 35 (1), 143-156 (Mal Rejimleri).
3. AKÇAAL, M. (2020). Elbirliği Mülkiyetinde Yönetim. Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 9(2), 211-249.
4. AKINTÜRK, T., ATEŞ, D. (2024). Türk Medeni Hukuku Aile Hukuku (25. b., C. 2). İstanbul.
5. AKSAN NAR, Ş. (2025). Eşler Arasındaki Mal Rejimlerinin Tasfiyesinin Üçüncü Kişilere Etkisi. Ankara.
6. AY, N. (2003). Günümüz ve İslam-Osmanlı Hukukunda Mal Rejimleri. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 11(1-2 (S.Ü. Hukuk Fakültesi 20. Yıl Armağanı), 273-306.
7. BAŞPINAR, V. (2003). Türk Medeni Kanunu ile Aile Hukukunda Yapılan Değişiklikler ve Bu Konuda Bazı Önerilerimiz. Ankara Hukuk Fakültesi Dergisi, 52 (3), 79- 101.
8. BAYGIN, C., NAR, A. (2025). Medeni Hukuk Dersleri-Aile Hukuku (C. 2). Ankara.

9. BİRİNCİ UZUN, T. (2018). Artık Değere (TMK md.237 f.2) ve Ortaklık Mallarına (TMK md.276 f.3) Katılma Anlaşmalarıyla Saklı Pay Kurallarının Bertaraf Edilmesi: Bir Medeni Hukuk Anomalisi. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 9(1), 105-132.
10. BREITSCHMID, P. (2021). Die Revision(en) des Erbrechts, Anwaltsrevue, 21-25.
11. ÇAĞIRAN TUNCER, S. (2023). Eşler Arasındaki Mal Rejimi ve Seçimlik Mal Rejimleri. Medeni Hukuk- Aile Hukuku (C. 2). (Metin İkizler, Özlem Tüzüner Düzenleyenler). Ankara.
12. DOĞAN, M. (2003). Mal Rejiminin Tasfiyesinde ve Mirasın Paylaşımında Aile Konutu ve Ev Eşyası. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 3 (3-4), 651-695.
13. DURAL, M., ÖĞÜZ, T., GÜMÜŞ, M. A. (2025). Türk Özel Hukuku-Aile Hukuku (20. b C. 3). İstanbul.
14. EIGENMANN, A. (2022). Les grandes lignes de la révision. Nouvelles réserves, conditions de l’action en réduction, cas particuliers et droit transitoire, Journée de droit successoral 2022, (Maryse Pradervand-Kernen, Michel Mooser, Antoine Eigenmann Düzenleyenler). Zurich.
15. ERDEM, M., MAKARACI BAŞAK, A. (2024). Aile Hukuku (2. b.). Ankara.
16. FEYZİOĞLU, F. N. (1986). Aile Hukuku. (3. b.). İstanbul.
17. GENÇCAN, Ö. U. (2020). Mal Rejimi Hukuku (7. b.). Ankara.
18. GENNA, G. S. (2021). ZGB Kommentar Schweizerisches Zivilgesetzbuch, OFK - Orell Füssli Kommentar (4. b). (Jolanta Kren Kostkiewicz, Stephan Wolf, Marc Amstutz, Roland Fankhauser Düzenleyenler). Zürich.
19. GÜMÜŞ, M. A. (2008). Teoride ve Uygulamada Evliliğin Genel Hükümleri ve Mal Rejimleri (TMK m. 185-281). İstanbul.
20. HATEMİ, H., SEROZAN, R. (1993). Aile Hukuku. İstanbul.
21. HAUSHEER, H., PFÄFFLI, R. (1994). Zur Bedeutung des Anwachsungsprinzips bei der einfachen Gesellschaft und bei der Gütergemeinschaft im Todesfall; zur Tragweite von BGE 119 II 119 ff. für die Grundbuchführung, ZBJV 130, 38-43.
22. HAUSHEER, H., REUSSER, R.E., GEISER, T. (1996). Die Gütergemeinschaft, Art. 221-246; Die Gütertrennung, Art. 247-251 ZGB Schweizerisches Zivilgesetzbuch, Das Familienrecht, Das Eherecht, Das Güterrecht der Ehegatten, BK - Berner Kommentar. (Heinz Hausheer Düzenleyen). Bern.
23. HAUSHEER, H., GEISER, T., AEBI-MÜLLER, R. E. (2022). Das Familienrecht des Schweizerischen Zivilgesetzbuches: Eheschliessung, Scheidung, Allgemeine Wirkungen der Ehe, Güterrecht, Kindesrecht,Konkubinat. Bern. HAUSHEER, H., AEBI-MÜLLER, R. E. (2022). Basler Kommentar Zivilgesetzbuch. (7. b., C.1). (Thomas Geiser, Christiana Fountoulakis Düzenleyenler). Basel.
24. HEGNAUER, C. (1986). Die Gütergemeinschaft des neuen Eherechts. ZBGR 67, 275-287.
25. IŞINTAN, P. (2023). İsviçre Miras Hukuku Revizyonu Neticesinde Sağ Kalan Eşin Mirasçılığı ve Revizyonun Türk Hukukuna Olası Etkileri. Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 22(1), 713-741.
26. JUNGO, A. (2023). Personen- und Familienrecht Art. 1–456 ZGB – Partnerschaftsgesetz, CHK - Handkommentar zum Schweizer Privatrecht. (Ruth Arnet, Peter Breitschmid, Alexandra Jungo Düzenleyenler). Zürich.
27. KAYA, A. (2021). Mal Ortaklığı Rejimin Sona Ermesi ve Tasfiyesi. Ankara.
28. KILIÇOĞLU, A. (2024). Aile Hukuku (8. b.). Ankara.
29. KILIÇOĞLU, A. M. (2014). Medeni Kanun’umuzun Getirdiği Yenilikler (3. b.). Ankara (Yenilikler).
30. KÖPRÜLÜ, B., KANETİ, S. (1985/1986). Aile Hukuku. İstanbul.
31. KÖROĞLU, E. (2025). Türk Medeni Hukukunda Saklı Paylı Mirasçılık. İstanbul.
32. NAR, A. (2019). İsviçre’deki Miras Hukukuna İlişkin Revizyon Çalışmaları ve Türk Hukukuna Olası Yansımaları. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 14(2), 333-370.
33. NÄF-HOFMANN M., NÄF-HOFMANN H. (1998). Schweizerisches Ehe-und Erbrecht. Zürich.
34. OĞUZMAN, K., DURAL, M. (2001). Aile Hukuku (3. b.). İstanbul.
35. ÖCAL APAYDIN, B. (2023). Osmanlı Devleti’nden Türkiye Cumhuriyeti’nin İnşasına Medeni Hukuka Yönelik Kanunlaştırma ve Resepsiyon Hareketleri. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nin Cumhuriyetimizin 100. Yılına Armağanı. (Alpay Hekimler Düzenleyen). İstanbul.
36. ÖZTAN, B. (2015). Aile Hukuku (6. b.). Ankara.
37. PFÄFFLI R., BLATTNER J. (2023). Gütergemeinschaft und Grundbuch. ZBGR 104/2023, 3-14.
38. SARI, S. (2007). Evlilik Birliğinde Yasal Mal Rejimi Olarak Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi. İstanbul.
39. SCHWARZ, A. B. (1946). Aile Hukuku (C. 1). (Bülent Davran Çeviren). İstanbul.
40. SUTTER, P. (2005). Die Aktivlegitimation bei der güterrechtlichen Liquidationsgemeinschaft. SJZ 101/2005, 286-289.
41. ŞIPKA, Ş. (2011). Türk Hukukunda Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi ve Uygulamaya İlişkin Sorunlar. İstanbul.
42. TEKİNAY, S. S. (1990). Türk Aile Hukuku (7.b). İstanbul.
43. TOKAT, H. (2017). Gaipliğin Aile Hukuku Yönünden Sonuçları. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 25(2), 523-575.
44. TUNCER, S. (2014). Türk Medeni Kanununda Mal Ortaklığı Rejimi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
45. VELİDEDEOĞLU, H. V. (1965). Türk Medeni Hukuku Aile Hukuku (5. b., C.2). İstanbul.
46. WISSMANN, K. (1986). Das neue Ehegüterrecht Vom altrechtlichen zum neurechtlichen Ehevertrag. ZBGR 67, 321-368.
47. YILMAZ, S. (2023). Medeni Hukuk Aile Hukuku (C. 3). Ankara.
48. YILMAZ, C. (2023). 01.01.2023 Tarihinde Yürürlüğe Giren İsviçre Miras Hukuku Revizyonu Çerçevesinde Saklı Paylı Mirasçılar ve Yeni Saklı Pay Oranları. Hukuk ve Adalet Eleştirel Hukuk Dergisi, 15 (33), 3-26.
49. ZEYTİN, Z. (2025). Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi ve Tasfiyesi (6. b.). Ankara.