The Nexus Between Climate Change and Human Rights Law: Advisory Opinion 32/25 of The Inter-American Court of Human Rights

Öz

Following a request of the states of Colombia and Chile, The Inter-American Court of Human Rights (the Court), issued its Advisory Opinion (AO) titled “The Climate Emergency and Human Rights” on July 3, 2025. In this opinion, the Court clarified the obligations of states to respond to the climate emergency within the framework of the rights enshrined in the Inter American Convention on Human Rights (IACHR). In this respect, AO No. 32/25 is of particular importance, as it constitutes the Court’s first AO addressing the nexus between the negative impacts of climate change and human rights.

Although AOs are not legally binding, they play a significant role in clarifying states’ obligations under internationals human rights law. In line with its established jurisprudence, the Court’s doctrine of conventionality control may be interpreted as encompassing the views expressed in its AOs. Accordingly, national courts are expected to take into account the interpretations and findings set forth in such opinions when exercising conventionality control.

Moreover, the state obligations articulated in the AO provide a normative framework that is likely to guide the Court’s reasoning in future contentious cases concerning similar issued. Therefore, states should comply with these obligations in order to prevent potential human rights violations when appearing before the Court.

The article examines the Court’s assessments and interpretations regarding the legal issues addressed in its AO No. 32/25. Within the framework of judicial dialogue, it argues that the AO has the potential to influence not only other regional human rights courts but also the domestic courts of states that are not parties to the IACHR. In this respect, the AO carries a guiding function for the development of jurisprudence. Furthermore, under the principle of conventionality control, states that have ratified the IACHR are required to incorporate its provisions into their domestic legal systems and judicial practice in accordance with the Court’s interpretative approach.

Anahtar Kelimeler

• Climate Change
• Inter-American Court of Human Rights
• Advisory Opinion
• Right to a Healthy Climate
• Rights of Nature
• Climate Change Litigation
• Conventionality Control

İklim Değişikliği ve İnsan Hakları Hukuku İlişkisi Üzerine: Amerikalılar Arası İnsan Hakları Mahkemesi'nin 32/25 Sayılı Danışma Görüşü

Öz

Amerikalılar Arası İnsan Hakları Mahkemesi (mahkeme), Kolombiya ve Şili devletlerinin talebi üzerine 3 Temmuz 2025 tarihinde “İklim Acil Durumu ve İnsan Hakları” konulu danışma görüşünü yayımlamıştır. Anılan danışma görüşü ile Mahkeme, devletlerin, Amerikan İnsan Hakları Sözleşmesi’ndeki (AmİHS) haklar çerçevesinde iklim acil durumuna yanıt verme yükümlülüklerini açıklığa kavuşturmuştur. Bu anlamda mahkemenin 32/25 sayılı danışma görüşü ve bu görüşte yer alan değerlendirmeler iklim değişikliğinin olumsuz etkileri ile insan hakları ilişkisi üzerine bu mahkeme tarafından verilen ilk danışma görüşü olması sebebiyle önemlidir.

Mahkeme tarafından kamuoyuna açıklanan bu danışma görüşleri, hukuki bağlayıcılığı bulunmasa bile devletlerin uluslararası insan hakları hukukundan kaynaklanan yükümlülüklerinin açıklığa kavuşturulmasını sağlamaktadır. Mahkemenin yerleşik içtihadıyla genişlettiği sözleşmesellik denetiminin, mahkemenin danışma görüşlerinde ifade ettiği görüşleri de kapsayacak şekilde genişletilmesi mümkündür. Böylece ulusal mahkemelerin, sözleşmesellik denetimi yaparken, mahkemenin danışma görüşünde yaptığı yorum veya tespitleri dikkate alması gerekmektedir. Ayrıca danışma görüşünde değerlendirilen hukuki meselelere dair belirtilen devlet yükümlülükleri, esasen konuyla ilişkili olarak mahkeme önüne gelecek uyuşmazlıklarda mahkemenin yapacağı yorumun temelini ortaya koymaktadır. Dolayısıyla, devletlerin, mahkeme önüne gelecek uyuşmazlığın tarafı olduklarında hak ihlaline sebebiyet vermemeleri adına anılan danışma görüşünde somutlaştırılmış yükümlülüklere riayet etmeleri gerekmektedir. 

Çalışmamız, mahkemenin 32/25 sayılı danışma görüşünde ele aldığı hukuki meseleler hakkındaki mahkemenin değerlendirmelerini ve yorumunu açıklamaktadır. Yargısal diyalog çerçevesinde mahkemenin danışma görüşünün diğer bölgesel insan hakları mahkemelerini ve AmİHS tarafı olmayan devletlerin ulusal mahkemelerini etkileme potansiyelini taşıması sebebiyle içtihatlara yön verici niteliğe de sahip olduğunu ve sözleşmesellik denetimi kapsamında AmİHS’yi onaylamış devletlerin ulusal hukuk düzenlemelerinde ve mahkeme içtihatlarında anılan sözleşmenin hükümlerini mahkemenin yorumladığı şekliyle benimsemekle yükümlü olduklarını savunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• İklim Değişikliği
• Amerikalılar Arası İnsan Hakları Mahkemesi
• Danışma Görüşü
• Sağlıklı Bir İklime Sahip Olma Hakkı
• Doğanın Hakları
• İklim Değişikliği Davaları
• Sözleşmesellik Denetimi

Kaynakça

1. ALÇIK ENGÜRÜLÜ M. (2023). AİHM’in Çevre İçtihadının İklim Değişikliği Davalarına Uygulanabilirliği. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 72(3), 1007-1054. (İklim Değişikliği Davaları).
2. ALÇIK ENGÜRÜLÜ M. (2025). Çevresel Halk Katılımının Bir Aracı Olarak Yargı: Karşılaştırmalı Hukukta Yargısal ve Yarı Yargısal Katılım Modelleri ve Araçları. Yetkin Yayınları. (Çevresel Halk Katılımı).
3. ALTIPARMAK K. (2023). Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararları ve İzlenmesi. On İki Levha Yayıncılık.
4. ARÉVALO RAMÍREZ, W., ROUSSET SIRI, A. (2023). Compliance with Advisory Opinions in the Inter-American Human Rights System. American Journal of International Law, 117, 298–302.
5. ASLAN V. (2016). Amerikalılar Arası İnsan Hakları Sistemi. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 3(2), 261-262.
6. ATA DAĞISTANLI E. (2025). Çevresel Değerler ve Jus Cogens İlişkisi Üzerine Değerlendirme. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 27(2), 1065-1126.
7. ATICI A. (2023). Amerikalılar Arası İnsan Hakları Mahkemesinin İşleyişi ve Yapısı. Adalet Yayınevi.
8. AUZ, J. (2026). A Juridical Minka in Times of Climate Emergency: Civil Society’s Legal Collaboration for The Inter-American Court of Human Rights Advisory Opinion. Transnational Legal Theory, 17(1), 59–90.

9. BENZ E. (2024). The Advisory Function of The Inter-American Court of Human Rights. Nomos.
10. BÉTAILLE J. (2021). Les Droits Procéduraux Environnementaux. İçinde Marie- Anne Cohendet (Ed.) Droit Constitutionnel de l’Environnement, (ss.259-273) Mare & Martin.
11. BEYDÜZ B. (2025). İklim Değişikliğinin Azaltılması: Devletlerin İnsan Hakları Çerçevesindeki Yükümlülükleri. Çukurova Üniversitesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 8, 15-52.
12. BORRÀS-PENTINAT S. (2025). The IACtHR Climate Emergency Advisory Opinion: A Legal Analysis of the State Obligations. Environmental Policy and Law, 56(1) 1-22.
13. BRUS M., DE HOOG A., MERKOURIS P. (2023). The Normative Status of Climate Change Obligations under International Law ‘Yesterday’s Good Enough Has Become Today’s Unacceptable’. European Union.
14. CONTESSE J. (2021). The Rule of Advice in International Human Rights Law. American Journal of International Law, 115(3), 367-408.
15. ÇAMURCUOĞLU G. (2019). Amerikan İnsan Hakları Sözleşmesi Çerçevesinde Öngörülen Koruma Mekanizmaları. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 14(2), 713-770.
16. DALKILIÇ E.E. (2019). İlk İstişari Görüşünün Ardından Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin “Yeni” Yetkisinin Kısa İncelemesi. Anayasa Yargısı Dergisi, 36(2), 155-165.
17. DEMİR E. (2024). Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Çevre ve İklim Konusunda Kurduğu Yargısal Diyalog. Yetkin Yayınları. (Yargısal Diyalog).
18. DEMİR E. (2025). Verein KlimaSeniorinnen Schweiz ve Diğerleri V İsviçre Kararında Öne Çıkan Hukuki Meselelerin İncelenmesi. İstanbul Hukuk Mecmuası, 83(2), 689-707. (Verein KlimaSeniorinnen Schweiz).
19. GÜLGEÇ Y.B. (2017). The Problem of Jus Cogens from A Theoretical Perspective. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 66(1), 73-116.
20. IGLESIAS M. del A. (2025). Indigenous Peoples and Climate Justice: Advisory Opinion 32/25 of the INTER-American Court of Human Rights and the Opinion of the International Court of Justice on the Obligations of States in relation to Climate Change. The Age of Human Rights Journal, 26, 1-25.
21. JACKSON M., PADDEU F. (2026). Erga omnes and Erga Omnes Partes Obligations in the International Court of Justice’s Climate Change Advisory Opinion. Journal of Environmental Law, 1-11.
22. KAHL V., RODRÍGUEZ-ORÚE J. D. (2026). A Rights Revolution in the Anthropocene: Reflections on the IACtHR Advisory Opinion on the Climate Emergency. Environmental Policy and Law, 56(1), 1-10.
23. KOLÇAK H., GENÇTÜRK Ü. (2022). Danışma Görüşü Başvurusu: İhas’a Ek 16 Nolu Protokol Üzerine Kapsamlı Bir Değerlendirme. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 30(3), 1625-1666.
24. KONUK SOMMER B. (2020). Çevre ve İnsan Hakları İlişkisine Yeni Bir Yaklaşım: Amerikalılar Arası İnsan Hakları Mahkemesi’nin OC-23/17 Sayılı Tavsiye Görüşü. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 11(1), 383-394.
25. KOTZÉ L.J. (2018). In Search of a Right to a Healthy Environment in International Law: Jus Cogens Norms. İçinde JH Knox JH and R Pejan (Ed.), The Human Right to a Healthy Environment. (ss.136-154) Cambridge University Press.
26. KÖYBAŞI S. (2023). İklim Değişikliğine Karşı Yeşil Anayasalcılık. On İki Levha Yayıncılık.
27. LEWIS B. (2021). Children’s Human Rights-based Climate Litigation at the Frontiers of Environmental and Children’s Rights. Nordic Journal of Human Rights, 39(2), 180-203.
28. MAC-GREGOR E.F. (2015). Conventionality Control the New Doctrine of the Inter-American Court of Human Rights. AJIL Unbound. 109, 93-99.
29. MAYER B. (2023). International Advisory Proceedings on Climate Change. Michigan Journal of International Law, 41(1), 41-115.
30. PAINE J. (2025). Due Diligence, Obligations to Cooperate and to Regulate Private Actors: Insights from Three Climate Change Advisory Opinions. Environmental Law and Policy, 56(1), 1-12.
31. PASQUALUCCI J.M. (2013). The Practice and Procedure of Inter-American Court of Human Rights. Cambridge University Press.
32. ROCHA A., SAMPAIO R. (2023). Climate Change Before the European and Inter-American Courts of Human Rights Comparing Possible Avenues Before Human Rights Bodies. Review of European, Comparative & International Environmental Law. 32(2), 279-289.
33. SAÇAR A. (2015). İnsan Hakları Hukuku’nda Danışma Görüşlerinin Yeri, İşlevi ve Etkililiği. On İki Levha Yayıncılık.
34. SAMANCI U. (2019). Amerikan İnsan Hakları Sözleşmesinin Denetim Organları ve Amerikalılar-Arası İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarının Uygulanmasının Denetimi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Prof. Dr. Durmuş̧ Tezcan’a Armağan, 21(Özel Sayı), 1795-1832.
35. SEZER A. (2015). İhas’a Ek 15 ve 16 No.lu Protokollere İlişkin Genel Gözlemler. Anayasa Hukuku Dergisi, 4(8), 107-129.
36. SILBERBERG C. I. (2025). Building a Corpus Iuris Climatis: Making Sense of the ICJ and the IACtHR Advisory Opinions on Climate Emergency. Environmental Policy and Law, 56(1), 1-20.
37. SINGLETON-CAMBAGE K. (1995). International Legal Sources and Global Environmental Crises: The Inadequacy of Principles, Treaties and Custom. ILSA Journal of International and Comparative Law, 2, 171-187.
38. TIGRE, M.A., ROCHA A. (2025). The Role of Advisory Opinions in International Law in the Context of the Climate Crisis: An Introduction. İçinde M.A. Tigre & A. Rocha (Ed.), The Role of Advisory Opinions in International Law in The Context of The Climate Change (ss.1-41) Brill Nijhoff.
39. TURHAN H.B. (2023). AİHM’in Gölgede Kalan Yargılama Yetkisi: Danışma Görüşü (AİHS -47 vd.- ve Oviedo Sözleşmesi). İnsan Hakları Yıllığı, 41, 77-104.